14 Σεπτεμβρίου 1907:
Η θυσία του Άρμεν Κούπτσιου
Ο απαγχονισμός στην πλατεία της Δράμας
Ήταν μόλις είκοσι χρονών όταν οι Τούρκοι τον οδήγησαν στην πλατεία της Δράμας, στις 14 Σεπτεμβρίου 1907, για να τον απαγχονίσουν. Το όνομά του ήταν Άρμεν Κούπτσιος, κι ο θάνατός του σφράγισε μια ιστορία θάρρους και αυτοθυσίας που ξεκίνησε λίγους μήνες νωρίτερα.
Ο Άρμεν γεννήθηκε το 1885 στο Βώλακα, ένα ορεινό χωριό της Δράμας. Νεαρός ακόμη, εντάχθηκε στα ένοπλα σώματα που δρούσαν στην περιοχή κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα, και έγινε ένας από τους πιο έμπιστους ανθρώπους του μητροπολίτη Δράμας Χρυσοστόμου, ψυχής της ελληνικής αντίστασης στην περιοχή. Οι ομάδες αυτές συγκρούονταν συχνά με τους πολυάριθμους και καλά οργανωμένους κομιτατζήδες, στους οποίους προκαλούσαν σημαντικές απώλειες.
Η αφορμή για το τέλος του δόθηκε τον Ιούνιο του 1907, όταν το βουλγαρικό κομιτάτο έστειλε στη Δράμα τον αρχικομιτατζή Πλάτσεφ, με αποστολή να οργανώσει την εξόντωση Ελλήνων προκρίτων και αγωνιστών που ενοχλούσαν το βουλγαρικό καθεστώς. Η οργάνωση ανέθεσε στον Άρμεν και στους συντρόφους του, τον Νάκο Βογιατζή και τον Πέτρο Μάντζα, να τον εξουδετερώσουν πρώτοι.
Οι τρεις άνδρες έστησαν ενέδρα στη θέση Τσομπάνκα, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα η Λαυρεντιανή Μονή. Όταν ο Πλάτσεφ έπεσε στην παγίδα, ο Άρμεν του ζήτησε να παραδοθεί. Εκείνος αντ’ αυτού πυροβόλησε, και στην ανταλλαγή πυρών που ακολούθησε ο Βούλγαρος αρχικομιτατζής έμεινε νεκρός. Οι πυροβολισμοί συναγέρμισαν έφιππους Τούρκους αστυνομικούς που έσπευσαν στο σημείο.
Ο Άρμεν έμεινε πίσω πυροβολώντας, για να αποσπάσει την προσοχή και να δώσει χρόνο στους συντρόφους του να διαφύγουν, κι εκείνοι τελικά τα κατάφεραν.
Παρότι κυκλωμένος, δεν στράφηκε εναντίον των Τούρκων που τον καταδίωκαν· ήξερε πως κάθε νεκρός στρατιώτης θα γινόταν πρόσχημα για αντίποινα εναντίον του Χρυσοστόμου, τον οποίο οι οθωμανικές αρχές θεωρούσαν υπεύθυνο για κάθε αντάρτικη ενέργεια στην περιοχή. Έτσι συνελήφθη.
Ο Χρυσόστομος και το ελληνικό προξενικό δίκτυο επιχείρησαν μια τελευταία απόπειρα διάσωσης, ένοπλοι άνδρες, κρυμμένοι ανάμεσα στο πλήθος, θα επιτίθεντο στη φρουρά που θα μετέφερε τον Άρμεν στον τόπο της εκτέλεσης. Το σχέδιο όμως προδόθηκε, οι Τούρκοι άλλαξαν διαδρομή και ώρα, και στις 14 Σεπτεμβρίου 1907 ο εικοσάχρονος Άρμεν Κούπτσιος οδηγήθηκε στον πλάτανο της πλατείας της Δράμας, όπου εκτελέστηκε με απαγχονισμό.
