Ο μελισσοκόμος κ. Γκουσιάρης μιλάει στον «Π.Τ.»
Αν σταματήσει η μελισσοκομία
σε 4 χρόνια θα έχουμε σοβαρό
πρόβλημα επικονίασης
Το 85% της τροφής μας εξαρτάται από τον επικονιασμό των μελισσών
Του Θανάση Πολυμένη
ΕΝΑ ΠΟΛΥ ενδιαφέρον τριήμερο σεμινάριο βρίσκεται σε εξέλιξη τις μέρες αυτές, στις εγκαταστάσεις του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στη Δράμα, και έχει να κάνει με ταχύρρυθμη εκπαίδευση με θέμα τη μελισσοκομία.
Το σεμινάριο ξεκίνησε τη Δευτέρα 18 Μαΐου και ολοκληρώνεται σήμερα 20 τρέχοντος, με εισηγητή τον Αλέξανδρο Γκουσιάρη, μαθηματικό, βιοκαλλιεργητή και μελισσοκόμο, ενώ αξίζει να αναφέρουμε ότι σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας.
Να σημειώσουμε αρχικά, ότι, η 20η Μαΐου, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Μέλισσας, έπειτα από πρόταση της Ένωσης Σλοβένων Μελισσοκόμων και υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ το 2017. Στόχος της Ημέρας, είναι η προστασία των μελισσών, οι οποίες είναι ζωτικής σημασία για τη βιοποικιλότητα, την ασφάλεια τροφίμων και τη γεωργία. Σήμερα, οι πληθυσμοί των μελισσών απειλούνται από την κλιματική αλλαγή, τη χρήση φυτοφαρμάκων, την απώλεια φυσικών βιότοπων και διάφορους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Το τριήμερο σεμινάριο στις εγκαταστάσεις του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στη Δράμα, περιλαμβάνει ταχύρρυθμα μαθήματα, κυρίως για όσους ενδιαφέρονται να ξεκινήσουν νέα μελίσσια στην περιοχή μας.
Η μελισσοκομία αποτελεί έναν από τους πιο παραδοσιακούς και ταυτόχρονα δυναμικούς κλάδους της αγροτικής μας οικονομίας. Με στόχο την ποιοτική αναβάθμιση των προϊόντων της κυψέλης και την παροχή εξειδικευμένων τεχνικών γνώσεων, το Κέντρο «ΔΗΜΗΤΡΑ» Δράμας (πρώην ΚΕ.Γ.Ε.) προχώρησε στη διεξαγωγή τριήμερης ταχύρρυθμης εκπαίδευσης.
Η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων «Εκπαίδευση – Κατάρτιση Μελισσοκόμων της Παρέμβασης Π2-55.1» (Δράση ΜΚ-55.1-3), η οποία χρηματοδοτείται από το εγκεκριμένο εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για τα έτη 2023-2027.
Οι 5 θεματικές ενότητες της εκπαίδευσης
Η δράση περιελάμβανε πέντε θεματικές ενότητες: 1) Αρχές οργάνωσης και λειτουργίας μελισσοκομείου, μελισσοκομικοί χειρισμοί κατά τη διάρκεια του έτους και αξιοποίηση και διαχείριση της μελισσοκομικής χλωρίδας με στόχο την ποσοτική και ποιοτική βελτίωση της παραγωγής μελιού και των άλλων μελισσοκομικών προϊόντων, 2) Εχθροί και ασθένειες των μελισσών και τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης, 3) Τυποποίηση – Εμπορία – Προώθηση – Σήμανση των μελισσοκομικών προϊόντων, 4) Εθνική και ενωσιακή νομοθεσία για την ασφάλεια και υγιεινή στα τρόφιμα, περιβαλλοντική νομοθεσία και την εργατική νομοθεσία. 5) Μελισσοκομικά φυτά –Βασιλοτροφία, παραγωγή βασιλικού πολτού και προϊόντων κυψέλης –Βιολογική μελισσοκομία (όροι και προϋποθέσεις)
Γκουσιάρης: «Τέσσερις εποχές σε τρεις μέρες»
Για το σεμινάριο αλλά και για τις θεματικές και τα μελίσσια, μίλησε στον «Π.Τ.» ο κ. Γκουσιάρης, σημειώνοντας κατ’ αρχήν ότι ο κεντρικός τίτλος που σεμιναρίου είναι: «Τέσσερις εποχές σε τρεις ημέρες».
Όπως εξηγεί, «στο σεμινάριο γίνεται αναφορά για όλη τη μελισσοκομία, για όλη τη μελισσοκομική πράξη. Μιλάμε για τις μελισσοκομικές εποχές, τους χειρισμούς που πρέπει να κάνουν οι μελισσοκόμοι, για ασθένειες, για εχθρούς, για διαδικασίες διάφορες που αφορούν την τέχνη, τεχνικά θέματα, τη διαχείριση των μελισσών, μεταφορές και οτιδήποτε άλλο έχει σχέση».
Κλιματική αλλαγή
Ερωτώμενος για τα βασικά πρόβλημα που απασχολούν σήμερα τους μελισσοκόμους, τη διαχείριση των μελισσών και άλλα, ο κ. Γκουσιάρης, τονίζει ότι το πρωτεύον είναι η κλιματική αλλαγή.
«Η κλιματική αλλαγή είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, που τη βλέπουμε και τη βιώνουμε εδώ και μια δεκαετία περίπου εμείς οι μελισσοκόμοι, πολύ πριν από τους αγρότες. Και επίσης οι ελληνοποιήσεις είναι ένα ακόμα πρόβλημα. Δηλαδή, ότι έρχονται στην Ελλάδα μέλια που, από τα οποία, τα πιο πολλά είναι σιροπόμελα, με ζάχαρη δηλαδή, και ελληνοποιούνται και πουλιούνται, σαν ελληνικά μέλια».
Όπως εξηγεί, για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, «έχουμε διάφορες μεθόδους, δηλαδή τρόπους στην ουσία να προσπαθήσουμε να την αποφύγουμε. Αν και αυτό είναι τεράστιο πρόβλημα, μιας και δεν εξαρτάται από μας. Ο καιρός πάντα κάνει κουμάντο».
Ελληνοποιήσεις
Αναφορικά με το ζήτημα των ελληνοποιήσεων εισαγόμενων μελιών, ο ίδιος σημειώνει ότι «αν και θα δούμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς ως μελισσοκόμοι, εντούτοις το ζήτημα είναι κεντρικό. Αφορά, δηλαδή, την κεντρική διαχείριση. Δεν μπορεί να το κάνει αυτό ο μελισσοκόμος, είναι πρόβλημα που πρέπει να το αντιμετωπίσει η πολιτεία».
Φυτοφάρμακα και ψεκασμοί
Ένα τα συχνά παράπονα των μελισσοκόμων, είναι τα φυτοφάρμακα και οι ψεκασμοί των καλλιεργειών, ερωτώμενος σχετικά μ’ αυτό το θέμα, ο κ. Γκουσιάρης είναι ξεκάθαρος: «Χρειάζεται συνεργασία. Κατ’ αρχάς πρέπει να υπάρξει εκπαίδευση των γεωργών, κάτι που είναι πολύ σημαντικό. Να μάθουν, δηλαδή, ότι η επικονίαση και ο ρόλος της μέλισσας είναι πάρα πολύ σημαντικός στις καλλιέργειες. Οι μέλισσες επικονιάζουν περίπου το 85% των καλλιεργειών που εξαρτάται η τροφή μας, οπότε είναι πολύ σημαντικό κομμάτι να είναι υγιείς στη φύση. Και είναι θέμα ενημέρωσης και εκπαίδευσης των γεωργών».
Όπως λέει χαρακτηριστικά, «κανένας δεν λέει να μην ψεκάζουν τα χωράφια τους, γιατί και από αυτά εξαρτάται η παραγωγή η δικιά τους. Αλλά, αν ψεκάζουν, ας πούμε, βράδυ, αν κάνουν εφαρμογή των εντομοκτόνων βράδυ, αυτό εμάς μας βοηθάει πάρα πολύ».
Διευκρινίζει παράλληλα, ότι, «είναι καλό οι ψεκασμοί να γίνονται το βράδυ, γιατί οι μέλισσες πετάνε μόνο την ημέρα, οπότε είναι προστατευμένες έτσι. Επί της ουσίας, ο ψεκασμός πηγαίνει κατευθείαν στις μέλισσες όταν πετάνε και δεν έχει να κάνει με τα μελίσσια».
Μείωση μελισσιών στην Ελλάδα
Ερωτώμενος αν έχουμε μείωση μελισσιών στην Ελλάδα, μας δίνει μια διαφορετική διάσταση. Όπως λέει, «μείωση μελισσιών δεν έχουμε, όμως έχουμε μείωση της παραγωγής μελιού. Τα μελίσσια μπορεί να είναι και λίγο περισσότερα κάθε χρονιά. Και ο λόγος είναι πολύ απλός. Επειδή το εισόδημα των μελισσοκόμων μειώνεται, δηλαδή αυτό που παίρνει ανά κυψέλη, ο μελισσοκόμος κάνει λίγα παραπάνω μελίσσια για να ανακτήσει στην ουσία το χαμένο εισόδημα».
Αυτό που τονίζει είναι ότι, «η παραγωγή μελιού, δεν εξαρτάται από το αν μειώνονται ή όχι τα μελίσσια. Το βασικό πρόβλημα είναι η μείωση των παραγόμενων προϊόντων».
Ερωτώμενος για ποιο λόγο πρέπει να μας ανησυχεί η μείωση των μελισσών, ο κ. Γκουσιάρης εξηγεί ότι, «το βασικό πρόβλημα είναι αυτό που είπαμε. Ότι οι μέλισσες επικονιάζουν το 80% με 85% των καλλιεργούμενων φυτών, που από αυτά τα φυτά τρώμε. Είναι η τροφή μας. Και μπορεί να μην είναι άμεσα, με την έννοια ότι η μέλισσα, ας πούμε, επικονιάζει και τα τριφύλλια για να κάνουν σποροπαραγωγή. Τα οποία τριφύλλια, τον τριφυλλόσπορο αυτό τον παίρνουν οι γεωργοί, τα σπέρνουν και από κει βγάζουν, τριφύλλι για να φάνε τα ζώα, τα οποία τρώμε εμείς».
Για να γίνει περισσότερο κατανοητό, εξηγεί: «Θα σας πω κάτι πολύ απλό για να γίνει κατανοητό και στον κόσμο. Αν υποθέσουμε ότι οι μελισσοκόμοι σταματάνε να κάνουν τη μελισσοκομία τους και να έχουν 3-4-5 μελισσάκια στο σπίτι τους για το μέλι της οικογένειάς τους, αυτό σημαίνει ότι σε 3-4 χρόνια θα έχουμε χοντρό πρόβλημα επικονίασης, σε φρούτα, λαχανικά, σε κτηνοτροφικά φυτά και λοιπά. Δεν θα πεθάνουμε της πείνας, θα τρώμε ψάρι, δημητριακά, αλλά…»
