Από τους εθελοντές του ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ Σιδηροδρομικών Δράμας
Αναπαλαίωση βαγονιών του Β΄ Παγκοσμίου
Πολέμου για τη διάσωση της Ιστορίας
στο Μουσείο Τρένων Δράμας
► Μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ Δράμας κ. Μακρόπουλος
► Μια γερμανική φορτάμαξα «ύποπτη» για τη μεταφορά Εβραίων στην Τρεμπλίνκα
Του Θανάση Πολυμένη
Ο ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ Σιδηροδρομικών και Φίλων Σιδηροδρόμου Δράμας, είναι μια ξεχωριστή περίπτωση Συλλόγου στη Δράμα. Η δουλειά που έχουν κάνει μέχρι σήμερα, αποδεικνύει ότι τα πάντα είναι σημαντικά και αξίζει να διασωθούν, όπως και ότι όταν οι άνθρωποι θέλουν κάτι, τότε μπορούν και να το πετύχουν.
Η δουλειά που έχει γίνει μέχρι σήμερα από τον ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ Σιδηροδρομικών και Φίλων Σιδηροδρόμου Δράμας, δεν θα μπορούσε να γίνει, αν οι άνθρωποι αυτοί δεν έβαζαν το κεφάλι κάτω και δεν δούλευαν και δεν θυσίαζαν προσωπικό χρόνο, όπως βέβαια και χρήματα σε πολλές των περιπτώσεων.
Πέρα από το περίφημο Μουσείο Τρένων και όλα όσα μπορεί κανείς να θαυμάσει και μάθει από την ιστορία του Σιδηροδρόμου στη Δράμα, έχουν διασώσει μια μεγάλη γκάμα από αντικείμενα, εργαλεία και ό,τι άλλο από την παλιά τεχνολογία του Σιδηροδρόμου.
Όπως είναι γνωστό, στο παλιό Μηχανοστάσιο, σώζονται ιδιαίτερα ιστορικές ατμομηχανές, όπως και η γνωστή εστιάμαξα του Orient Express η οποία αναπαλαιώθηκε και ανακαινίστηκε πλήρως με τη βοήθεια του ΟΣΕ.
Τι νέο όμως ετοιμάζουν τώρα και έχει να κάνει με ορισμένα «λάφυρα» που έμειναν στη Δράμα; Πρόκειται για τρία συνολικά βαγόνια – φορτάμαξες, τα οποία βρίσκονται στο Σιδηροδρομικό Σταθμό (Σιδ. Στ.) Δράμας και τα άφησαν πίσω τους φεύγοντας και από τη Δράμα, οι Γερμανοί κατά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ένα νέο φιλόδοξο πρότζεκτ
Πλέον, άνθρωποι και εθελοντές του ΗΦΑΙΣΤΟΣ, οι κ.κ. Γιώργος Δάγλας, Θανάσης Σταμούλης, Κων/νος Βούλκος και Μάκης Παπαδόπουλος, έχουν ξεκινήσει την ανακατασκευή ενός εμπορικού βαγονιού – φορτάμαξας.
Πρόκειται για ένα βαγόνι, το οποίο σήμερα βρίσκεται στο μηχανοστάσιο του Σιδ. Στ. στη Δράμα, κατασκευής 1941, κλειστή φορτάμαξα για μεταφορά εμπορικών αντικειμένων, τύπου Ghs OPPELN Ζπτ 104872 κατασκευής 1941.
Η εν λόγω άμαξα, αποτελεί λάφυρο του Β’ Π.Π. το οποίο έμεινε στην Ελλάδα κατά την αποχώρηση των δυνάμεων του άξονα και στη συνέχεια πέρασε στη δύναμη των ΣΕΚ και μετέπειτα του ΟΣΕ.
Υποψίες για μεταφορές Εβραίων
Για το νέο πρότζεκτ που έχουν αναλάβει οι εθελοντές του ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ, μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Συλλόγου Παναγιώτης Μακρόπουλος, και όπως σημειώνει κατ’ αρχήν, «εμείς το χαρακτηρίζουμε λάφυρο γερμανικό. Αυτό ήρθε από τις μεταφορές υλικού και Εβραίων που έκαναν οι Γερμανοί εκείνα τα χρόνια. Ήρθε εδώ στην Ελλάδα και όταν φύγανε, έμεινε εδώ, γι’ αυτό και το ονομάζουμε λάφυρο».
Συνεχίζοντας, εξηγεί ότι «στη συνέχεια αυτό πήρε τα χαρακτηριστικά και την αρίθμηση των Ελληνικών Σιδηροδρόμων και λειτούργησε ως ελληνικό βαγόνι για πολλά χρόνια. Αυτό το βαγόνι βρέθηκε εδώ στη Δράμα. Έχουμε άλλα δύο βαγόνια κλειστά, το ένα μάλιστα είναι του 1895. Τέτοια βαγόνια έχουμε συνολικά τρία κλειστά, τα οποία τα θεωρούμε ύποπτα. Τα χαρακτηρίζουμε ύποπτα γιατί οι Γερμανοί δεν άφησαν στοιχεία κατά τη μεταφορά των Εβραίων. Οπότε εμείς τα θεωρούμε ύποπτα ότι μετέφεραν Εβραίους».
Συνεχίζοντας για το ίδιο θέμα, ο κ. Μακρόπουλος σημειώνει ότι, «επειδή από τη Δράμα τότε έφυγαν 2.420 Εβραίοι προς το στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα και από εκεί δεν γύρισε κανένας, εμείς ως Σύλλογος έχουμε μία ευαισθησία σε αυτό το θέμα και γι’ αυτό και ασχολούμαστε. Οπότε αυτό το βαγόνι, επειδή είναι γερμανικό, το καθαρίσαμε εμείς από τα σάπια τα ξύλα που έχει και σκεφτόμαστε, να προσπαθήσουμε να το ανακατασκευάσουμε. Να το ξανακάνουμε όπως ήταν, να βαφτεί κανονικά και να ανακαινιστεί».
Το βαγόνι – φορτάμαξα στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί ως έκθεμα στο Μουσείο Τρένων μαζί με όλα τα άλλα που θα γίνουν στο μέλλον.
Ερωτώμενος για το κόστος, ο ίδιος τονίζει ότι «όντως, όλα αυτά χρειάζονται χρήματα. Προς το παρόν το έχουμε καθαρίσει γιατί αυτό είναι και ανέξοδο, εργαλεία έχουμε και στη συνέχεια θα τα βάψουμε και θα δούμε πώς θα γίνει να το ντύσουμε με ξύλο. Η εθελοντική δουλειά είναι σημαντική για την όλη διαδικασία, αλλά πάντα χρειάζεται μια οικονομική βοήθεια».
Η διατήρηση της Ιστορίας
Ερωτώμενος για το πόσο σημαντική είναι όλη αυτή η διαδικασία για τη διατήρηση όλων αυτών των παλαιών αντικειμένων των Ελληνικών Σιδηροδρόμων, ο κ. Μακρόπουλος απαντά:
«Εμείς προσπαθούμε να εμπλουτίσουμε το Μουσείο Τρένων με κάθε τρόπο. Είτε αυτό θα λέγεται εμπορικό βαγόνι, είτε θα λέγεται επιβατικό βαγόνι, ντιζελάμαξα, μηχανή, οτιδήποτε. Προσπαθούμε να το εμπλουτίσουμε, γιατί όσο πιο πλούσιο κάνουμε το Μουσείο της Δράμας, τόσο πιο σημαντικό θα είναι και τόση μεγαλύτερη επισκεψιμότητα θα έχει. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε εμείς και παράλληλα, εκτός από τα οχήματα που προσπαθούμε να βάλουμε και τα αντικείμενα, γιατί και αντικείμενα βάζουμε, θέλουμε να διασώσουμε την Ιστορία στην περιοχή μας».
Τα διατηρητέα κτίρια
Αξίζει να σημειωθεί ότι, το κεντρικό κτίριο του Σιδηροδρομικού Σταθμού Δράμας, είναι διατηρητέο. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, «είναι ένα διώροφο κτίριο, χαρακτηρισμένο ως βιομηχανικό μνημείο του Υπουργείου Πολιτισμού. Επίσης, μνημείο έχει χαρακτηριστεί και η περιστροφική πλάκα, εκεί που ανεβαίνει η μηχανή και γυρίζει για να αλλάξει κατεύθυνση. Και αυτή θέλουμε να συντηρήσουμε όπως και αρκετά άλλα στοιχεία στο Σιδηροδρομικό Σταθμό».
Ένα άλλο διατηρητέο κτίριο είναι εκείνο της Αποθήκης Υλικού. Όπως τονίζει στον «Π.Τ.» ο ίδιος, «πρόκειται για ένα κτίριο κοντά στο μηχανοστάσιο και είναι χαρακτηρισμένο ως βιομηχανικό μνημείο. Και επίσης διατηρητέος είναι και ο μαντρότοιχος που χωρίζει τις σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις με την οδό Παπαφλέσσα. Η οδός Παπαφλέσσα είναι ο δρόμος που περνάει μπροστά από το 10ο Δημοτικό Σχολείο Δράμας».
Δίνοντάς μας ορισμένα στοιχεία, σημειώνει ότι «πρόκειται για έναν πετρόχτιστο μαντρότοιχο με απόφαση του Υπ. Πολιτισμού το 1995, κατασκευασμένου το 1896. Κι αυτό γιατί τότε ακόμα, ο Σταθμός δεν ήταν επίπεδος. Έπρεπε να γίνει επίπεδος και όλος είναι μπαζωμένος».
Κλείνοντας το σημείωμα αυτό, αξίζει να επισημάνουμε ότι, όλες αυτές οι εργασίας γίνεται από τον εθελοντισμό και τη δύναμη να περισώσουν οι άνθρωποι του ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ, την Ιστορία του Σιδηροδρομικού Σταθμού Δράμας. Και είναι σημαντικό ώστε το έργο τους αυτό να μπορέσει να ενισχυθεί οικονομικά κυρίως από αρμόδιους φορείς που έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν.
[Σημείωση: Οι φωτογραφίες από το διαδικτυακό λογαριασμό του Μουσείου Τρένων Δράμας – ΗΦΑΙΣΤΟΣ]
