Κλειστή φέτος η ακρόπολη της Πλατανιάς
Ανοιχτές οι ακροπόλεις Κεφαλαρίου
και Αδριανής στις 10 Αυγούστου
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την πανσέληνο του Αυγούστου
Του Θανάση Πολυμένη
Ο ΛΟΓΟΣ σήμερα στις δύο σημαντικές ακροπόλεις στην περιοχή της Δράμας, αυτής του Κεφαλαρίου και της Αδριανής, οι οποίες στην αρχαιότητα «φύλαγαν Θερμοπύλες» και ήλεγχαν όλη την περιοχή.
Στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων του Υπουργείο Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας για την πανσέληνο του Αυγούστου, στις δύο αυτές ακροπόλεις θα διεξαχθούν εκδηλώσεις με συναυλίες, αναβίωση των φρυκτωριών, αλλά και ενδιαφέρουσες ομιλίες.
Για τον αρχαιολογικό χώρο της Καλής Βρύσης και το ιερό που είναι αφιερωμένο στο Διόνυσο γράψαμε στην χθεσινή έκδοση του «Π.Τ.», ενώ σήμερα αναφερόμαστε στο πρόγραμμα για τις ακροπόλεις Κεφαλαρίου και Αδριανής.
Οι εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν την Κυριακή 10 Αυγούστου και ώρα 21.00 έως 23.00, στην ακρόπολη Αδριανής, όπου θα έχουμε την αναβίωση των Φρυκτωριών, σε συνδιοργάνωση της ΕΦΑ Δράμας, με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αδριανής και το Δήμο Παρανεστίου.
Την ίδια Κυριακή 10 Αυγούστου και ώρες από 21.00 έως 24.00, στην ακρόπολη Κεφαλαρίου, θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση με τίτλο: «Η Περσεφόνη στους Κήπους του Άδη». Επιμέλεια Κ. Σιδηρόπουλος, μουσική και τραγούδια για το φεγγάρι από τον Καλλιτεχνικό Σύλλογο «Πνοές Πολιτισμού». Ακολούθως θα πραγματοποιηθεί αναβίωση φρυκτωριών, σε συνδιοργάνωση της ΕΦΑ Δράμας, με τον Πολιτιστικό Μορφωτικό Σύλλογο Κεφαλαρίου, τον Καλλιτεχνικό Σύλλογο «Πνοές Πολιτισμού», το Δήμο Δοξάτου, την Π.Ε. Δράμας.
Επίσης στις 11 Αυγούστου στην πλατεία Κεφαλαρίου και ώρα 20.00 η αν. διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας κα. Βασιλική Πουλιούδη θα μιλήσει για τις αρχαιότητες του Δήμου Δοξάτου.
Η ακρόπολη Κεφαλαρίου
Ο αρχαιολογικός χώρος της ακρόπολης Κεφαλαρίου, άνοιξε και δέχτηκε επισκέπτες για πρώτη φορά στις αντίστοιχες εκδηλώσεις του 2024. Πρόκειται για ένα ακόμα σημαντικό αρχαιολογικό σημείο της περιοχής της Δράμας, αλλά και γενικότερα του κάμπου των Φιλίππων, καθώς αποτελούσε χώρο – σημείο, για την ειδοποίηση και ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής των Φιλίππων, από κάθε κίνδυνο και για κάθε γεγονός.
Όλες αυτές οι ακροπόλεις, επί της ουσίας φιλοξενούσαν στις κορυφές τους τις περίφημες φρυκτωρίες, σημεία δηλαδή στα οποία άναβαν φωτιές και ειδοποιούσαν για τα επερχόμενα το τελικό πόλισμα, όπως την πόλη των Φιλίππων.
Η φρυκτωρία ήταν ένα σύστημα οπτικής επικοινωνίας με φρυκτούς, δηλαδή φλεγόμενους πυρσούς ή δαυλούς, το οποίο χρησιμοποιήθηκε κυρίως στην αρχαιότητα για τη μετάδοση μηνύματος σε μακρινή απόσταση. Το άναμμα του πρώτου πυρσού ακολουθούσαν διαδοχικά οι υπόλοιποι φρυκτωροί ώστε να αναμεταδοθεί η είδηση.
Η ακρόπολη Κεφαλαρίου αποτελούσε ένα τέτοιο σημείο και ήταν η τελευταία ακρόπολη – φρυκτωρία πριν από τους Φιλίππους, καθώς από εκεί ειδοποιούνταν πλέον η αντίστοιχη ακρόπολη.
Φρυκτωρίες
Αξίζει να σημειωθεί ότι, στα τέλη Μαΐου 2025, η Δ/νση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας, σε συνδιοργάνωση με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας, διοργάνωσαν εκπαιδευτική δράση με την αναβίωση των φρυκτωριών, που θεωρούνται ο πρόγονος των επικοινωνιών.
Ένα πρωτότυπο project που συνδέει την ιστορία, τον πολιτισμό και την ομαδική εργασία των μαθητών μέσα από μια διαδραστική εμπειρία στις κορυφές λόφων και ακροπόλεων της περιοχής μας.
Όπως έχει δηλώσει παλαιότερα στον «Π.Τ.» η αν. διευθύντρια της ΕΦΑ Δράμας, «δεν μπορεί να είναι τυχαίο ότι, κάτω από την ακρόπολη του Κεφαλαρίου και όλο τον κάμπο, υποτίθεται ότι εκεί έγινε και η περίφημη Μάχη των Φιλίππων, αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί απόλυτα, παρά μόνο έχουν βρεθεί ορισμένα λείψανα. Από εκεί πάντως είχαν μια πάρα πολύ καλή εικόνα της πλαγιάς και του κάμπου».
Τονίζει επίσης ότι στην πλαγιά πιο κάτω από την ακρόπολη έχουν βρεθεί ορειχάλκινα λυχνάρια που επιβεβαιώνουν την παρουσία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην περιοχή, ενώ στα ριζά της ακρόπολης έχουν βρεθεί και τμήματα του Κεφαλαρίου που ύδρευε τους Φιλίππους και την ίδια τη Νεάπολη.
Ακροπόλεις Αδριανής – Πολύσυκου – Πλατανιάς
Θα πρέπει να πούμε ότι, οι ακροπόλεις αυτές αποτελούν ένα σύνολο δικτύου ενημέρωσης στην αρχαιότητα, με τη μέθοδο των φρυκτωριών. Στόχος ήταν ο έλεγχος των περασμάτων από και προς το Φαλακρό όρος, με τελικό αποδέκτη την ακρόπολη και την πόλη των Φιλίππων.
Οι φρυκτωρίες, πέρα από την υποχρέωση που είχαν για να ειδοποιούν για φίλιες ή εχθρικές επισκέψεις, είχαν και την εποπτεία του ίδιου του πολίσματος, της κώμης, που υπήρχε στην πλαγιά τους. Και αυτό το γνωρίζουμε, γιατί κάπου κοντά πάντα υπήρχε ένα μικρό πόλισμα, μια μικρή κώμη που προφυλάσσονταν οι κάτοικοι τόσο από βαρβαρικές επιδρομές, όσο και από τα άγρια ζώα ή φυσικές καταστροφές.
Για την ακρόπολη της Αδριανής δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία, γνωρίζουμε όμως, ότι, ο σκοπός της δημιουργίας της οχύρωσης προφανώς ο έλεγχος του περάσματος από την πεδιάδα προς το Φαλακρό. Τα υπολείμματα του κάστρου που υπάρχουν εκεί, ανήκουν πιθανόν στην Μακεδονική περίοδο, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιήθηκε μέχρι και τα πρώτα βυζαντινά χρόνια.
Ο οχυρωματικός περίβολος αποτελείται από μικρούς και μεγάλους λίθους καλά αρμοσμένους μεταξύ τους. Σε ορισμένα σημεία σώζεται σε ύψος 3 μέτρων. Στο εσωτερικό διακρίνονται κάποιες ακαθόριστες κατασκευές σε ερειπιώδη κατάσταση.
Εκτός η ακρόπολη της Πλατανιάς
Στις φετινές εκδηλώσεις για την πανσέληνο του Αυγούστου, δυστυχώς ο χώρος της ακρόπολης Πλατανιάς μένει εκτός. Κι αυτό, καθώς ο χώρος και ειδικότερα ο δρόμος, δεν προσφέρονται για επισκέψεις.
Αν και έχει ολοκληρωθεί ήδη μια μελέτη για την αναβάθμιση του αρχαιολογικού χώρου και τη βατότητα του δρόμου, παρ’ όλα αυτά μέχρι σήμερα δεν έχουν ξεκινήσει τα έργα. Ελπίδες ότι στο επόμενο διάστημα θα ξεκινήσουν τα έργα και μέχρι το 2026 θα είναι έτοιμα.
