Από την Γρανάδα στην Καλλίφυτο…
και η σπουδαιότητα της διατήρησης
του πολιτισμού και των εθίμων της Δράμας
► Οι φοιτητές του προγράμματος ελληνικής γλώσσας στο Ίδρυμα «Αιμίλιος Θεοχάρης Καλατζίδης»
► Μιλάει στον «Π.Τ.» η Καλλιτεχνική Δ/ντρια του Ιδρύματος «Α.Θ.Κ.» κα. Μπανά
Του Θανάση Πολυμένη
ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ βρίσκεται για 13η χρονιά στη Δράμα, το λεγόμενο Θερινό Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας, Μετάφρασης και Πολιτισμού, που διεξάγεται από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Γρανάδας Ισπανίας.
Όπως είναι γνωστό, το πρόγραμμα διευθύνει ο Δραμινός καθηγητής του Πανεπιστημίου κ. Μόσχος Μορφακίδης-Φυλακτός.
Στο πλαίσιο των μαθημάτων στη Δράμα, οι 30 φοιτητές από 10 χώρες, επισκέφθηκαν το βράδυ της περασμένης Παρασκευής το Ίδρυμα «Αιμίλιος Θεοχάρης Καλαϊτζίδης» στην Καλλίφυτο, το οποίο συμπράττει με το πρόγραμμα.
Στους φοιτητές έγινε μια ξενάγηση στο χώρο, ενώ στη συνέχεια παρακολούθησαν πέντε τραγούδια από το σύγχρονο ελληνικό ρεπερτόριο από την Γυναικεία Χορωδία του Ιδρύματος με χοράρχη και καλλιτεχνικό διευθυντή τον Παύλο Στεφανίδη. Στη συνέχεια παρακολούθησαν ποντιακούς χορούς από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καλλιφύτου.
Μπανά: «Ιστορία γράφουν οι παρέες»
Για την επίσκεψη των φοιτητών στο Ίδρυμα «Αιμίλιος Θεοχάρης Καλαϊτζίδης», μίλησε στον «Π.Τ.» η Καλλιτεχνικής Διευθύντρια κα. Μπανά, η οποία επισημαίνει αρχικά ότι «είναι νευραλγικής σημασίας ότι διεξάγεται το εν λόγω θερινό πρόγραμμα σπουδών στην πόλη μας για δύο λόγους: Αφενός αναβαθμίζει και εμπλουτίζει την πνευματική ζωή της πόλης και αφετέρου αποτελεί σημαντικότατο βήμα προβολής της Δράμας στο εξωτερικό. Και μάλιστα σε ένα εξωτερικό στα πέρατα της Γης. Γιατί στο εν λόγω θερινό πρόγραμμα συμμετέχουν φοιτητές που σπουδάζουν την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό από πολλές χώρες και στη συνέχεια αποτελούν οιωνοί πρέσβεις για την πόλη μας και το δικό της πολιτισμό και τη δική της ζωή και κίνηση στο εξωτερικό».
Η κα. Μπανά, συμμετέχει επίσης στο πρόγραμμα και ως εισηγήτρια όσον αφορά την πολιτιστική κίνηση και λογοτεχνική ζωή στην περιοχή μας. Ερωτώμενη σχετικά με το τι είναι αυτό που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους συμμετέχοντες φοιτητές, σημειώνει:
«Πέραν του ότι κάποιοι από τους φοιτητές αυτούς, μπορεί να μην κατέχουν και να μην γνωρίζουν στον υπέρτατο βαθμό την ελληνική γλώσσα, αντιλαμβάνονται όλοι ελληνικά και είδα ότι αρκετοί από αυτούς, είχαν ενδιαφέρον και γνώριζαν για τα ελληνικά πολιτιστικά πράγματα, πρόσωπα και καταστάσεις».
Όπως επισημαίνει, «μου έκανε εντύπωση, όταν αναφέρθηκα κάποια στιγμή στον Σαββόπουλο και τον τόσο χαρακτηριστικό στίχο “ιστορία γράφουν οι παρέες” και μιλούσα για το θεσμό του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους και πώς ξεκίνησε από μια μικρή παρέα φίλων, την πάλαι ποτέ κινηματογραφική λέσχη Δράμας. Όταν είπα τον στίχο του Διονύση Σαββόπουλου, υπήρξε εικοσάρης φοιτητής που τον γνώριζε. Ήταν ένα παιδί από τη Λατινική Αμερική. Γι’ αυτό πιστεύω ότι πραγματικά προσφέρει το πρόγραμμα αυτό και προσφέρει και από τις δύο πλευρές: Και τα παιδιά αποκομίζουν πράγματα – παρ’ όλο που είναι εντατικοί οι ρυθμοί – αλλά και εμείς κερδίζουμε πράγματα. Η επαφή μαζί τους κάθε χρόνο είναι αναζωογονητική. Το λέω και το εννοώ. Βλέπεις πόσο αγαπούν και γνωρίζουν την Ελλάδα, ίσως με μια αθωότητα που δεν έχουμε εμείς οι Έλληνες και δεν το προσεγγίζουμε με την ίδια αθωότητα που σημαίνει και ιδεαλισμό. Αυτή η ζέση τους για τον ελληνικό πολιτισμό, για την ελληνική ιστορία που μελετούν και σπουδάζουν και είναι το αντικείμενο των σπουδών τους και το μέλλον τους, είναι πραγματικό, συγκινητικό και αναζωογονητικό. Σε κάνει να βλέπεις με πιο φρέσκια ματιά, πράγματα τα οποία υπάρχουν γύρω μας και τα προσπερνάς ή σε έχουν απογοητεύσει και τα προσπερνάς».
Στ. Παπαδόπουλος: Η διατήρηση των εθίμων μας
Στους φοιτητές που παρακολουθούν το πρόγραμμα, εκ μέρους του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλλιφύτου μίλησε ο κ. Στέλιος Παπαδόπουλος, ο οποίος πέρα από μια σύντομη εισαγωγή για την ιστορία της Καλλιφύτου, αναφέρθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα του πολιτισμού και των εθίμων.
Όπως είπε, «στόχος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλλιφύτου είναι να διατηρήσει τις παραδόσεις μας. Κι όταν λέμε παραδόσεις, είναι ένα κεφάλαιο πολύ μεγάλο και δεν είναι μόνο η ιστορία. Δεν είναι μόνο η γλώσσα. Δεν είναι μόνο η γεωγραφία, γιατί στην ουσία όλα είναι γεωγραφία. Γιατί από τη γεωγραφία έχουμε την φορεσιά. Αν ζούσαν κοντά στη θάλασσα είχαν πιο μεταξωτά λόγω του εμπορίου, αν ζούσαν σε ψηλά βουνά είχαν μάλλινες φορεσιές πιο βαριές για να ανταπεξέρχονται στις καιρικές συνθήκες το χειμώνα. Μην ξεχνάμε ότι ο Πόντος βρεχόταν παντού από θάλασσα. Αυτό που έχουν λησμονήσει πολλοί και δεν το αναφέρουν τακτικά, είναι ότι ο Πόντος είναι περιοχή παραθαλάσσια. Και οι Πόντιοι γνώριζαν τα της θάλασσας. Και έτσι η διατροφή τους βασιζόταν στα θαλασσινά, αλλά και στα κτηνοτροφικά είδη. Και η κουζίνα τους κλασικά αποτελείται από αλεύρι και γάλα. Όταν μια οικογένεια στον Πόντο είχε αλεύρι και γάλα, δηλαδή σιτάρι, αρνιά και δύο αγελάδες, είχε τα πάντα στην κουζίνα της».
Όπως είπε ο ίδιος, «αυτό πρέπει να αναδείξει ο Σύλλογος. Γιατί και η διατροφή είναι μέρος του πολιτισμού μας. Δεν είναι μόνο ο χορός και το τραγούδι στο οποίο έχουν επικεντρωθεί οι περισσότεροι Σύλλογοι στην Ελλάδα καθ’ υπερβολή».
Επίσης, ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε και στην Ορθοδοξία, λέγοντας ότι, «ο πολιτισμός μας είναι ένα χαλί που το κάναμε στον αργαλειό με την Ορθοδοξία μας. Είτε το θέλουμε είτε όχι, αυτός είναι ο πολιτισμός μας. Δεν μπορούμε να τον αποβάλουμε, κάτι που γίνεται κατά κόρον τα τελευταία χρόνια. Γιατί κάποιοι κατά την άποψή τους, όταν ακούν για την Ορθοδοξία, είναι σαν να ακούν για κάποιο μισητό εχθρό! Όμως αυτή είναι η παράδοσή μας. Μπορεί να μην πιστεύουν κάποιοι στην Ορθοδοξία, αλλά είναι η παράδοσή μας. Γιατί, κάθε πανηγύρι στον Πόντο – αλλά και όταν αργότερα ήρθαν στην Ελλάδα – γινόταν για την γιορτή κάποιου Αγίου. Δεν γινόταν κάποια εκδήλωση άνευ λόγου. Έπρεπε να υπάρχει κάποιος λόγος, όπως στο γάμο, στην βάφτιση κ.ο.κ.»
Κλείνοντας τα λεγόμενά του, μίλησε για τη συνέχεια που πρέπει να υπάρχει για να μπορέσουμε να διατηρήσουμε τα έθιμά μας: «Αυτός είναι πολιτισμός της Ελλάδας. Και όλοι μεταξύ μας εδώ στην Ελλάδα, οι Πόντιοι, οι Θρακιώτες, οι Ηπειρώτες, οι Κρήτες και άλλοι, έχουμε πάρα πολλά κοινά λόγω της Ορθοδοξίας. Και αποστολή του κάθε Συλλόγου, είναι να κρατήσει την ταυτότητα του κάθε τόπου. Αυτό είναι κάτι που εμείς βλέπουμε πολύ αισιόδοξα και παρηγορητικά, – διότι κάποια στιγμή εμείς θα απέλθουμε. Αλλά θα απέλθουμε με ήσυχη την συνείδηση και θα πούμε ότι δείξαμε στα παιδιά μας, αυτό που μας έμαθαν οι πατέρες μας και παππούδες μας».
Αξίζει να σημειωθεί ότι, οι φοιτητές ενθουσιάστηκαν ιδιαίτερα από όσα παρακολούθησαν στο Ίδρυμα «Αιμίλιος Θεοχάρης Καλαΐτζίδης» και καταχειροκρότησαν τόσο τα τραγούδια και τους χορούς, όσο και την κα. Μπανά και τον κ. Παπαδόπουλο για τις εισηγήσεις τους.
