Κορυφώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις για τα «Ελευθέρια»
«Χαράς ευαγγέλια! Ελευθερία
και Ελευθέρια εορτάζομεν!»
Στις 11.00 η παρέλαση αναπαράστασης στο Άγαλμα της Ελευθερίας
ΕΚΑΤΟΝ ΔΕΚΑΤΡΙΑ χρόνια από την απελευθέρωση της Δράμας από τον οθωμανικό και βουλγαρικό ζυγό, από την 1η Ιουλίου 1913, η πόλη μας εορτάζει σήμερα τα «Ελευθέρια» με τις εκδηλώσεις να φτάνουν στην κορύφωσή τους.
«Χαράς ευαγγέλια! Ελευθερία και Ελευθέρια εορτάζομεν!», έγραφε εκείνη την ημέρα ο τότε Μητροπολίτης Δράμας Αγαθάγγελος, όταν ο Ελληνικός Στρατός έμπαινε απελευθερωτής στην πόλη της Δράμας.
Η 1η Ιουλίου 1913, έμελλε να μείνει στην Ιστορία της Δράμας, ως μια από τις πλέον χαρμόσυνες ημέρες. Επικεφαλής του 21ου Συντάγματος Πεζικού, ήταν ο Συνταγματάρχης Νικόλαος Μιχαλόπουλο Αρκαδικός.
Δυστυχώς την προηγούμενη μέρα, στο γειτονικό Δοξάτο, οι Βούλγαροι κατακτητές αποχωρούσαν, αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες σφαγιασθέντες και δεκάδες καμένα σπίτια, δείχνοντας το μίσος τους για οτιδήποτε ελληνικό. Γιατί το Δοξάτο, ήταν μια κοινότητα αμιγώς ελληνική και με ιδιαίτερα μεγάλη πρόοδο.
Μετά από 529 χρόνια δουλείας, με πολλά δεινά για τον ντόπιο πληθυσμό της περιοχής, που, παρά τα όσα υπέστη, ούτε μια στιγμή δεν ξέχασε τη μεγάλη ιστορία του και δεν απεμπόλησε την ταυτότητά του. Η 1η Ιουλίου 1913 αποτελεί έναν από τους κορυφαίους σταθμούς της νεότερης ιστορίας της μαρτυρικής μας πόλης. Είναι η ημέρα κατά την οποία ο Δραμινός λαός ανέπνευσε το μυρωμένο αγέρι της πιο λατρευτής θεάς, της λευτεριάς, αποτινάσσοντας τον διπλό ζυγό της σκλαβιάς, τον τουρκικό και βουλγαρικό.
1η Ιουλίου 1913
Για τη Δράμα, η 1η Ιουλίου 1913, αποτελεί έναν από τους κορυφαίους σταθμούς στη μαρτυρική της ιστορία. Η 1η Ιουλίου 1913, είναι η ημέρα κατά την οποία ο Δραμινός λαός είναι πλέον ελεύθερος.
«Πήραμε την Θεσσαλονίκη μας, τας Σέρρας τας ωραίας και την Δράμα», τραγουδούσαν σε εμβατηριακούς ρυθμούς οι Έλληνες της εποχής.
Στη Δράμα ήδη από τον Απρίλιο του 1913 έχει διακοπεί κάθε επικοινωνία με τον έξω κόσμο, ταχυδρομική ή τηλεγραφική. Οι Βούλγαροι κομιτατζήδες έχουν από καιρό δημιουργήσει κλίμα τρομοκρατίας σε βάρος των Ελλήνων της περιοχής. Όλα δείχνουν ότι οι βουλγαρικές αρχές κινούνται βάσει προδιαγεγραμμένου σχεδίου με στόχο τον εκβουλγαρισμό των κατοίκων. Παρά την καθησυχαστική συμπεριφορά του στρατιωτικού και πολιτικού διοικητή, ο ηρωικός Μητροπολίτης Δράμας Αγαθάγγελος αποκαλύπτει ένα όργιο από εκτελέσεις ανύποπτων πολιτών, συλλήψεις και κακοποιήσεις ιερέων, ατιμώσεις γυναικών, και συλήσεις ναών που μετατρέπουν τη ζωή των Ελλήνων της Δράμας σε κόλαση. Αποκορύφωμα όλων αυτών είναι η πυρπόληση του Δοξάτου και η σφαγή των κατοίκων του στις 30 Ιουνίου 1913.
Η νομική κατοχύρωση
Η απελευθέρωση της Δράμας κατοχυρώθηκε νομικά με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου 1913), με την οποία τα ελληνικά σύνορα έφτασαν ως το Νέστο και όλη η Ανατολική Μακεδονία προσαρτήθηκε στην ελληνική επικράτεια. Ο Δραμινός λαός που είχε υποστεί τα πάνδεινα μέσα στη δίνη της ιστορίας, κατόρθωσε να ενισχύσει και να χαλυβδώσει τη θέλησή του για Ελευθερία, παρά την ακριτική γεωγραφική του θέση και τη συνύπαρξη του με λαούς διαφορετικών εθνικών προελεύσεων. Με τους λαούς αυτούς ήρθε σε δημιουργική επαφή, χωρίς ποτέ να χάσει ούτε ίχνος της εθνικής του ταυτότητας. Την ελληνικότητά του όμως ο Δραμινός λαός επρόκειτο και πάλι να την πληρώσει ακριβά στα χρόνια που ακολουθούσαν, με άλλες δύο βουλγαρικές κατοχές και όχι μόνο.
Στο πλαίσιο των Βαλκανικών Πολέμων
Ιστορικά, η απελευθέρωση της Δράμας, ανήκει στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων, που έλαβαν χώρα στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται στο βιβλίο «Οι δραματικαί περιπέτειαι της Δράμας μέχρι της απελευθερώσεως αυτής», εκδόσεις ΠΕΛΑΣΓΟΣ των Γ. Χατζόπουλου, Β. Πασχαλίδης και Τ. Τσελεπίδη, η έναρξη του πρώτου Βαλκανικού Πολέμου, τον Σεπτέμβριο του 1912, βρίσκει την Ελλάδα σύμμαχο της Σερβίας, της Βουλγαρίας και του Μαυροβουνίου, ενώ η Δράμα, όπως και όλη η Βόρεια Ελλάδα, βρίσκεται υπό την κατοχή της Τουρκίας.
Η τελευταία σκιά πια της άλλοτε κραταιής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κλονίζεται ήδη ισχυρά υπό το βάρος της επικείμενης επίθεσης των συνασπισμένων λαών της Βαλκανικής που αγωνίζονται να απελευθερώσουν τα εθνικά τους εδάφη.
Η πορεία των επιχειρήσεων φέρνει τελικά την Ελλάδα στη Θεσσαλονίκη, ενώ η Βουλγαρία καταλαμβάνει το Νοέμβριο του 1912 την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και φυσικά τη Δράμα. Έκτοτε, και επί οχτώ μήνες η Δράμα παραμένει στα χέρια των Βουλγάρων. Είναι η περίοδος της πρώτης Βουλγαρικής κατοχής.
Με την έναρξη του δεύτερου Βαλκανικού Πολέμου, στις 17 Ιουνίου 1913, οι Βούλγαροι βρίσκονται αντιμέτωποι με τους τέως συμμάχους τους, τους Έλληνες και τους Σέρβους. Η απληστία και η υπεροψία τους, τους εμποδίζει να αντιληφθούν ότι μειονεκτούν έναντι των αντιπάλων τους. Έτσι, η μία μετά την άλλη, οι ελληνικές πόλεις απελευθερώνονται.
Οι εκδηλώσεις σήμερα και αύριο
Οι εκδηλώσεις σήμερα ξεκινούν με την έπαρση της σημαίας στην πλατεία Ελευθερίας, με τη συμμετοχή του Στρατιωτικού Τμήματος της Φρουράς Δράμας και της Φιλαρμονικής Δήμου Δράμας. Ακολουθεί στις 08.30 – 10.30 Θεία Λειτουργία και Δοξολογία χοροστατούντος του Σεβασμιότατου Μητροπολίτου Δράμας κ.κ. Δωρόθεου παρουσία μαθητών σχολικών μονάδων και πολιτιστικών συλλόγων.
Στη συνέχεια και ώρα 11.00 στο άγαλμα της Ελευθερίας στο δημοτικό κήπο, θα γίνει παρέλαση σε αναπαράσταση του Πρώτου Αγήματος του Ελληνικού Στρατού, με στολές του 1913. Παράλληλα θα υπάρξει διέλευση μαχητικών αεροσκαφών, επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγής, Εθνικός Ύμνος και λήξη τελετής.
Στις 20.00 το βράδυ, θα γίνει υποστολή της σημαίας από την πλατεία Ελευθερίας με τη συμμετοχή Στρατιωτικού Τμήματος της Φρουράς Δράμας.
Στις 20.40 στο θεατράκι της Αγίας Βαρβάρας «Σωκράτης Δημητριάδης», ο Σύλλογος Ποντίων Προαστίου Δράμας “Οι Αργοναύτες” με το τμήμα ποντιακών χορών και το τμήμα “Ζορμπάς” παρουσιάζουν το έθιμο του Κλήδονα σε ένα ταξίδι μουσικής και χορού. Στο ταξίδι αυτό έχουν συνοδοιπόρους τον Πολιτιστικό Σύλλογο Ακρίτες Νέας Κρώμνης.
Επίσης, αύριο Πέμπτη 2 Ιουλίου και ώρα 20.30 στο θεατράκι της Αγίας Βαρβάρας, θεατρική παράσταση: «Η Δράμα 1913: Η απελευθέρωση», από την Σχολή Υποκριτικής Τέχνης «Ιοκάστη».
Για την παράσταση η Σχολή αναφέρει τα εξής: [Ένας αιώνας και κάτι πέρασε, όμως οι μνήμες παραμένουν ζωντανές στα σοκάκια της πόλης και στα νερά της Αγίας Βαρβάρας. Η Σχολή Υποκριτικής Τέχνης “ΙΟΚΑΣΤΗ” παρουσιάζει μια θεατρική αναπαράσταση – φόρο τιμής στις δραματικές ημέρες του Ιουλίου του 1913, τότε που η Δράμα έσπασε τα δεσμά της διπλής κατοχής και ανέπνευσε το οξυγόνο της ελευθερίας.
Μέσα από το ημερολόγιο του Μητροπολίτη Αγαθαγγέλου, της «βιβλικής» μορφής που στάθηκε φάρος ελπίδας στις πιο σκοτεινές ώρες, ζωντανεύουν επί σκηνής οι αγωνίες των κατοίκων, η τρομοκρατία της βουλγαρικής κατοχής και η λυτρωτική είσοδος του Ελληνικού Στρατού υπό τον Συνταγματάρχη Νικόλαο Μιχαλόπουλο Αρκαδικό. Μια παράσταση που δεν στέκεται μόνο στα ιστορικά γεγονότα, αλλά βουτά στην ψυχή των ανθρώπων που άντεξαν, που θρήνησαν τη σφαγή του Δοξάτου και που τελικά γιόρτασαν με δάκρυα χαράς την 1η Ιουλίου. Μια πόλη που θυμάται, είναι μια πόλη που ζει. Σας περιμένουμε σε μια βραδιά συγκίνησης και ιστορικής αφύπνισης.]
