Διαχρονικό στοιχειό αντικοινωνικότητας
«Η Νεανική Βία» ΙΙ
«Βία μηδέν πράττειν = Μην κάνεις τίποτε με τη βία»
(Κλεόβουλος ο Ρόδιος)
Του Κ. Γ. Κ. Χατζόπουλου, Τ. Λυκειάρχη
Ασφαλώς το αντικοινωνικό φαινόμενο της βίας έχει διαχρονική παρουσία. Από τον τραγικό ποιητή Αισχύλο μέχρι τον αρχηγό των τριάκοντα τυράννων της Αθήνας Κριτία, τον υπέρμαχο της βίας ως του υπερτάτου δικαίου, τον αναγεννησιακό Μακιαβέλι, που συνιστούσε την αδίστακτη βία, και τον Γερμανό φιλόσοφο Νίτσε, που αναφανδόν υπεστήριζε τη νομιμότητα του δικαίου του ισχυροτέρου. Αλλά και στα κείμενα της Καινής Διαθήκης η παρουσία της βίας είναι συχνή (Ac. 5.26, 21.35, 24.7, 27.41, Ματθ. 11.12, Λουκ. 16.16). Μέχρι σήμερα, που υποτίθεται ότι ο άνθρωπος αγωνίζεται να κάνει σημαία μιας ευνομούμενης κοινωνίας την ευψυχία του κοινωνικού συνόλου ενστερνιζόμενος τον αιώνιο ύμνο της αγάπης, όπως πολύ εύστοχα σφυρηλάτησε ο Απόστολος των Εθνών Παύλος, η βία όχι μόνο καλά κρατεί, αλλά και τείνει να γίνει ο ανελέητος δήμιος της ανθρώπινης ζωής.
Και το πιο ανησυχητικό για την ανθρώπινη κοινωνία είναι ότι η βία γίνεται καθημερινά αναπόσπαστο βίωμα των νέων, που εκδηλώνεται με τόση οργή, ώστε δικαιολογημένα μας εμβάλλει σε ανησυχία.
Είναι απορίας άξιο γιατί η νεανική βία εκδηλώνεται με τόσο πάθος και μίσος, ώστε να αφήνει τους βιοπραγούντες αδιάφορους, αν εκθέτουν σε απώλεια τη ζωή των βιαιοπραγουμένων.
Δυστυχώς τα κατά καιρούς λαμβανόμενα μέτρα για τον περιορισμό της νεανικής βίας ελάχιστα συμβάλλουν στην απάλειψή της ή, έστω, στον περιορισμό της.
Ασφαλώς δεν μπορεί να αποτελεί ριζική λύση η εξάλειψη του φαινομένου, που τείνει να αποδιοργανώσει την ομαλή κοινωνική συμβίωση με την επιβολή ποινών. Θα πρέπει πρώτιστα να καταβληθεί προσεκτική και σοβαρή προσπάθεια, ώστε να γκρεμιστούν τα θερμοκήπια εκείνα, τα οποία κυοφορούν και καλλιεργούν τους εκκολαπτόμενους δράστες. Και δεν είναι λίγα τα κέντρα, που απερίσκεπτα ενεργούν, ώστε να οικοδομούνται θερμοκήπια, τα οποία με βεβαιότητα στρατολογούν τις νεανικές ψυχές και τις μεταβάλλουν σε ανηλεείς διώκτες φιλήσυχων συνανθρώπων τους.
Από το πλέγμα των αντικοινωνικών θερμοκηπίων δεν πρέπει να αφαιρείται το οικογενειακό περιβάλλον, όταν βέβαια αυτό δεν είναι δομημένο με τις ορθές κοινωνικές αρχές. Στο οικογενειακό περιβάλλον θα πρέπει πρώτιστα να καλλιεργηθούν και να γίνουν βιώματα οι ουσιαστικές κοινωνικές αρχές, όπως τα όρια της ανθρώπινης ελευθερίας, ο σεβασμός της προσωπικότητας του συνανθρώπου μας, η αξιοσύνη, η απάλειψη της πλεονεξίας, της εκδίκησης, του σεβασμού της σωματικής ακεραιότητας, της ανιδιοτελούς προσφοράς στον πάσχοντα συνάνθρωπο, της επίλυσης των όποιων διαφορών με τον ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο και της κατάληψης θέσεων αξιοκρατικά.
Ευθύνη για την εκτροφή βιοπραγούντων φέρουν και όσοι χειρίζονται τις τύχες των αθλητικών ενασχολήσεων, οι οποίοι, δυστυχώς, παρακάμπτουν τον θυμόσοφο λόγο των αρχαίων Ελλήνων «νους υγιής εν σώματι υγιεί» και αξιοποιούν αυτήν τους την ενασχόληση ως εφαλτήριο της απόκτησης ισχύος, της υποβόσκουσας επιθυμίας για άσκηση εξουσίας ή της εν κρυπτώ άσκησης εξουσίας και τέλος της γαλαντόμας ενίσχυσης του βαλαντίου τους.
Στο πλέγμα για περιορισμό της βίας ή, αν είναι δυνατόν, της απάλειψής της εντάσσονται και ιερουργοί των ναών της παιδείας όλων των βαθμίδων. Οι ναοί της παιδείας δεν πρέπει να λειτουργούν ως χώροι επιβολής ποινών στους βιοπραγούντες, αλλά ως χώροι όπου οι κεραίες της ψυχής των ιερουργών θα ανταμώνουν με αγάπη τις ψυχές των εκπαιδευομένων. Είναι απόλυτη ανάγκη να ενσταλάξουν στις τρυφερές νεαρές ψυχές την άδολη αγάπη, τον σεβασμό στην προσωπικότητα του άλλου, την ανυστερόβουλη προσφορά και την αξιοκρατική ανάδειξη.
Ο περιορισμός της βίας δεν αντιμετωπίζεται με μέτρα εξοντωτικά. Όπου αυτά εφαρμόζονται, είναι μοιραίο να ενισχύουν τη βία, που η αντιμετώπισή της προϋποθέτει περίσσευμα ψυχής. Αν αυτό το περίσσευμα της ψυχής λείψει, τότε «εις κενόν κοπιάζομεν».
Αν έτσι δεν πλοηγήσουν το σκάφος της κοινωνίας, όσοι αυτόβουλα τάχθηκαν να χειρισθούν τον οίακά του, ας μη αναμένουν τον περιορισμό της βίας, η οποία, δυστυχώς, στις ημέρες μας καθίσταται πολυπλόκαμη Λερναία Ύδρα, της οποίας η αφαίρεση των πλοκάμων της αναμφίλεκτα θα καταστεί μοιραίος αγώνας.
