‘’Δροσέρα η στρογγυλόφυλλη’’
Drosera rotundifolia
το σαρκοφάγο φυτό της Δράμας
Στον «Π.Τ.» μιλάει ο Περιβαλλοντολόγος, κ. Πασχάλης Ψαλτόπουλος
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Όχι, δεν φύεται στα αχανή βάθη του Αμαζονίου, ούτε στις τροπικές ζούγκλες του Κονγκό, παρέα με τους χιμπατζήδες και τους Μπονόμπο. Είναι ένα σαρκοφάγο φυτό που έχουμε στη Δράμα. Ναι ναι, σωστά διαβάσατε, στη Δράμα. Κυρίες κύριοι, η αυτού εξοχότης, η ‘’Δροσέρα η στρογγυλόφυλλη’’ (Drosera rotundifolia) ‘’, το μοναδικό σαρκοφάγο φυτό που υπάρχει στην χλωρίδα της Δράμας. Να μην το πείτε στις μανάδες μόνο, γιατί ώρα είναι, μετά το ‘’βαλε ζακέτα’’ και ‘’το πρόσεξε μην σου ρίξουν κάτι μες στο ποτό σου’’, να ακούμε και το ‘’να φυλάγεσαι από την Drosera rotundifolia ’’!
Στην Ελατιά λοιπόν, στην περιοχή του Λεπίδα και στο Λειβαδίτη, μες σε τυρφώνες λασπερούς, και σε υψόμετρο περίπου στα 1.500 μέτρα, φύεται ένα πανέμορφο, κατά τα άλλα, σαρκοφάγο φυτό, δείγμα της υπέρμετρα πλούσιας βιοποικιλότητας του τόπου στον οποίο έχουμε την τύχη να ζούμε. Με χρώματα ζωντανά, όψη εντυπωσιακή και άρωμα ιδιαίτερο για να προσελκύει τα έντομα που αποτελούν το κυρίως γεύμα τους. Χαρακτηριστικό του, οι χαριτωμένες δροσοσταλίδες πάνω του, οι οποίες, μην ξεγελιέστε, δεν είναι δροσοσταλίδες. Στην πραγματικότητα είναι μια γλοιώδης ουσία, ένα παχύ, εξαιρετικά κολλώδες υγρό που παράγεται από τα φυτά, που τα βοηθά να αποθηκεύουν το νερό και να βλαστίζουν τους σπόρους τους. Επίσης χρησιμοποιείται και ως είδος αποθήκης τροφίμων έκτακτης ανάγκης για μερικά φυτά. Τα φύλλα της ‘’Drosera’’, είναι γεμάτα από αυτή τη γλοιώδη ουσία.
Μόλις ένα έντομο καθίσει επάνω σε αυτήν την κολλώδη ουσία δεν μπορεί να απελευθερωθεί, πεθαίνει σύντομα και γίνεται η τροφή της. Τα έντομα που κολλούν επάνω της πεθαίνουν με δύο τρόπους. Ή απλά εξαντλούνται στην προσπάθειά τους να απελευθερωθούν, ή πνίγονται από την κολλώδη αυτή ουσία. Είτε έτσι, είτε αλλιώς ο θάνατος επέρχεται 15 λεπτά μετά την πρώτη τους επαφή. Η Drosera έχει πλοκάμια που καλύπτονται από αυτό το θανατηφόρο υγρό. Έχει επίσης δύο αδένες που εμπλέκονται στη σύλληψη, τη μετατροπή και την πέψη των εντόμων. Ο ένας εκκρίνει το πήκτωμα και λιώνει το έντομο κάνοντάς το σούπα. Ο άλλος αδένας σπρώχνει την τροφή στο εσωτερικό του φυτό και έτσι αυτό διατηρείται στη ζωή.
Ο «Π.Τ.» μιλάει με τον Περιβαλλοντολόγο, κ. Πασχάλη Ψαλτόπουλο, για αυτό το άγνωστο στους περισσότερους, και συνάμα πολύ εντυπωσιακό φυτό που ευδοκιμεί στη Δράμα: «Το βρίσκουμε σε σπάνιους οικότοπους στην Ελλάδα, στους τυρφώνες, που είναι πλημμυρισμένα λιβάδια που διατηρούν μόνιμα την υγρασία τους . Η ‘’Δροσέρα η στρογγυλόφυλλη’’ (Drosera rotundifolia) που έχουμε στην περιοχή μας, εντοπίζεται σε τρία σημεία στο Εθνικό Πάρκο. Επειδή το υπόστρωμα στο οποίο φυτρώνουν είναι πολύ φτωχό σε θρεπτικά συστατικά, τα οποία δεν μπορούν να αποδομηθούν, και η φυτική ύλη δεν μπορεί επίσης να αποδομηθεί εκεί, το φυτό αναπτύσσει έναν ιδιαίτερο μηχανισμό, που του επιτρέπει τη διατροφή με έντομα, για να μπορέσει να επιβιώσει όσο καλύτερα γίνεται.
Φύεται και αλλού στην Ελλάδα, αλλά μόνο σε πολύ συγκεκριμένους οικότοπους. Δηλαδή δεν το βρίσκεις αλλού. Για την περιοχή μας είναι το μοναδικό είδος σαρκοφάγου. Είναι βεβαία πολύ δύσκολο να το αναγνωρίσει κάποιος, γιατί πρώτον, ένας άνθρωπος δεν θα διάλεγε να περπατήσει σε ένα πλημμυρισμένο λιβάδι, θα βυθιζόταν, οπότε είναι πολύ δύσκολο να το συναντήσει κανείς. Και δεύτερον, αν τύχει και το δει, αν τύχει και περπατήσει σε ένα τέτοιο λιβάδι, είναι δύσκολο να το εντοπίσει γιατί είναι ένα πολύ μικρό είδος φυτού, μερικών μόνο εκατοστών».
