Στις 9 και 10 Αυγούστου στο Μοναστηράκι Δράμας
Ένα διήμερο σεμινάριο διονυσιακής
λατρείας στην ορφική Δράμα
για 55 άτομα από 12 χώρες
Δηλώσεις του προέδρου του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου κ. Παπουτσή στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΕΝΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ενδιαφέρον σεμινάριο παραδοσιακών χορών και ξενάγηση στη ορφική γη και τα έθιμα της διονυσιακής λατρείας και τους Αράπηδες Μοναστηρακίου, θα βιώσουν 55 άτομα από 12 χώρες στη Δράμα, στις 9 και 10 Αυγούστου.
Πρόκειται για ένα 12ήμερο ταξίδι σε περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης, που διοργανώνει το Σωματείο Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών «Λυγκηστές» της Φλώρινας στον Αύγουστο, όπου μεταξύ άλλων περιλαμβάνεται και ένας διήμερος σταθμός στο Μοναστηράκι Δράμας.
Μιλώντας στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου κ. Γιάννης Παπουτσής, σημειώνει ότι στη Δράμα θα βρεθούν το Σάββατο 9 και την Κυριακή 10 Αυγούστου, 55 άτομα από 12 χώρες του κόσμου, όλοι τους μουσικοί και λάτρεις του πολιτισμού, για να γνωρίσουν από κοντά τον χορό, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου.
Πρόκειται για το πρόγραμμα «From Thrace to Macedonia» και οι συμμετέχοντας ταξιδεύουν από τη Θράκη ως τη Μακεδονία, μέσα από πόλεις – σταθμούς: Ξάνθη, Δράμα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Βεργίνα, Σιάτιστα, Καστοριά, Πρέσπα, Φλώρινα κ.ά.
Κατά την παραμονή τους στη Βόρεια Ελλάδα, θα συμμετάσχουν σε εργαστήρια, τοπικές δράσεις, επισκέψεις και παραστάσεις, ενώ το σεμινάριο τους φέρνει σε ζωντανή επαφή με ανθρώπους με διαφορετικές καταβολές και την πολιτιστική ταυτότητα κάθε περιοχής.
Στο Μοναστηράκι
Η στάση τους στη Δράμα, περιλαμβάνει δύο μέρες στο Μοναστηράκι, όπου θα έρθουν σε επαφή με τον Μορφωτικό και Πολιτιστικό Σύλλογο και θα ξεναγηθούν στους χώρους του Συλλόγου, θα δουν τις παραδοσιακές φορεσιές και μεταξύ άλλων θα συμμετάσχουν σε μια προσομοίωση με τα έθιμα του Δωδεκαημέρου και τους Αράπηδες.
Επίσης, όπως επισημαίνει στον «Π.Τ.» ο κ. Παπουτσής, «τα σεμινάρια χορού θα γίνουν στο Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου, ενώ στο Μοναστηράκι θα μάθουν για τη διονυσιακή λατρεία και την ορφική Δράμας». Στο τέλος της δεύτερης μέρας, θα γίνει ένας μεγάλος χορός στην πλατεία του χωριού.
Όπως εξηγεί ο κ. Παπουτσής, «σκοπός είναι να καταλάβουν οι άνθρωποι ότι ήρθαν σε έναν σταθμό και ότι είχαν μια επαφή με την πραγματική κουλτούρα των γηγενών, η οποία έχει να κάνει με αναγωγή στους μύθους και στην ιστορία μας».
Το Μοναστηράκι βρίσκεται στα βόρεια της μεγάλης πεδιάδας και ημιορεινού χώρου που σχηματίζεται ανάμεσα στο Παγγαίο και το Φαλακρό. Τα αρχαιολογικά ευρήματα καταγράφουν την πολιτιστική πορεία και ιστορία της περιοχής. Η ιστοριογραφία εμπλουτίζεται με τα ευρήματα που έχουν προκύψει για την περιοχή του Μοναστηρακίου καθώς βρέθηκε στην καρδιά του χωριού προτομή ιματιοφόρου Διόνυσου.
Οι Μοναστηρακιώτες βιώνουν και συνεχίζουν να τελούν το έθιμο / δρώμενό τους, τους Αράπηδεές τους αξιέπαινα μέχρι σήμερα. «Κάνουμε τους Αράπηδες για το καλό και τη σοδειά μας … έτσι το βρήκαμε, έτσι το συνεχίζουμε…, η φράση που καταγράψαμε είναι μακρινός απόηχος από το έθιμο/δρώμενο των Αράπηδων Μοναστηρακίου (Δρανόβου), όταν προσπαθήσαμε να προσδιορίσουμε το ιστορικό παρελθόν τους», λέει ο κ. Παπουτσής.
«Είναι ένα έθιμο με τη μορφή δρωμένου που οι ρίζες του μπορεί να χάνονται μέσα στα βάθη των αιώνων ή στην αχλή των μύθων, αλλά που οπωσδήποτε, έχουν αναφορά στη Διονυσιακή λατρεία, στη παράφορη έκφραση της ανθρώπινης φύσης», συμπληρώνει.
Το δρώμενο των «Αράπηδων», το πατροπαράδοτο αυτό έθιμο, αποτελεί για τους Μοναστηρακιώτες, σημείο αναφοράς, σημείο όπου συναντιέται, συζευγνύεται και συγχωνεύεται το παρελθόν με το παρόν για να πορευτούν αρμονικά στο μέλλον.
Τονίζει ακόμα ο ίδιος, ότι, «η μουσικοχορευτική παράδοση και κληρονομιά του τόπου μας, είναι ζωντανές ακόμα και σήμερα και γι’ αυτό οι δυνατότητες ευρύτερων συνεργασιών γίνονται πράξεις και δράσεις. Ούτως ή άλλως έχουμε συστήσει το Δίκτυο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΑΠΚ) στο νομό μας με συνοδοιπόρους τον Πολιτιστικό Σύλλογο Καλαμπακίου και τον Ιππικό Όμιλο Δοξάτου και που μας ενώνουν κοινές αγωνίες διάσωσης, διαφύλαξης και προβολής του πλούσιου πολιτιστικού μας αποθέματος».
Λυγκηστές Φλώρινας
Σύμφωνα με στοιχεία που αναφέρονται στο el.wikipedia.org, η Λυγκηστίδα (Λυγκηστίς ή Λύγκος) ήταν αρχαία «χώρα» της Μακεδονίας, στην οποία κατοικούσαν οι Λυγκηστές, που σύμφωνα με τον Εκαταίο ήταν Μολοσσοί. Βρισκόταν βόρεια της Εορδαίας και της Ορεστίδας στο νοτιοδυτικό τμήμα του λεκανοπεδίου του Εριγώνα (σημ. πεδιάδα του Μοναστηρίου παρά τη λίμνη Πρέσπα μέχρι του επί της ανατολικής όχθης της Λιχνίτιδας λίμνης (Αχρίδας) όρους Πετρίνο. Εδώ ήταν η αρχαία πόλη Πυλών ως όριο της Μακεδονίας με την Ιλλυρία.
Η νότια Λυγκηστίδα εκτεινόταν στο νοτιότερο τμήμα του λεκανοπεδίου του Εριγώνα και περιλάμβανε μέσα στα όριά της το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού νομού Φλώρινας. Δυτικά συνόρευε με την Ορεστίδα, όπου οι οροσειρές του Βαρνούντα (Περιστέρι) και του Βέρνου (Βίτσι) αποτελούσαν το φυσικό τους σύνορο. Ανατολικά συνόρευε με την Εορδαία και την Αλμωπία, όπου το φυσικό σύνορο οριζόταν από τον ορεινό όγκο του Βόρα (Καϊμακτσαλάν).
