Εργασίες αποκατάστασης
στα τοιχώματα του Ιερού Ναού
της Αγίας Βαρβάρας Δράμας
► Δηλώσεις του σεβασμιότατου Μητροπολίτη Δράμας κ. Δωρόθεου
► Σύντομο ιστορικό του Ιερού Ναού από τον συγγραφέα Γ. Χατζόπουλο
Του Θανάση Πολυμένη
ΣΤΟ ΕΡΓΟ επιδιόρθωσης των εξωτερικών τοιχίων του Ιερού Ναού της Αγίας Βαρβάρας, προχωράει η Μητρόπολη Δράμας.
Όπως σημειώνει μιλώντας στον «Π.Τ.» ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, οι εξωτερικοί τοίχοι του Ναού της Αγίας Βαρβάρας παρουσιάζουν σοβαρά ζητήματα από την υγρασία, εξαιτίας των ομώνυμων πηγών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Μητρόπολη Δράμας, έχει έρθει σε επαφή με τη Υπηρεσία Νεοτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αν. Μακεδονίας – Θράκης του Υπουργείου Πολιτισμού, η οποία εξέτασε το χώρο και έδωσε την άδεια ώστε να προχωρήσουν οι σχετικές εργασίες.
Αυτό που τόνισε ο Μητροπολίτης κ. Δωρόθεος, είναι ότι, «στο επόμενο διάστημα θα προχωρήσουμε στην καθαίρεση των εξωτερικών κονιαμάτων, τα οποία θα γίνουν από την αρχή, με υλικά που θα είναι ανθεκτικά στην υγρασία».
Συμπλήρωσε μάλιστα, ότι, η χρηματοδότηση θα γίνει από οικονομικούς πόρους της Μητροπόλεως Δράμας.
Από το 1920
Σύμφωνα με ενδιαφέροντα στοιχεία που δίνει μιλώντας στον «Π.Τ.» ο τ. Λυκειάρχης, καθηγητής και συγγραφέας κ. Γιώργος Χατζόπουλος, ο Ναός χτίστηκε το 1912, στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα.
Πρόκειται για έναν μονόχωρο ναό με χαρακτηριστική ημικυκλική κόγχη στο Ιερό Βήμα (ανατολικός τοίχος) και ένα ψηλό, επιβλητικό καμπαναριό που καθρεφτίζεται στα νερά.
Ο Ιερός Ναός της Αγίας Βαρβάρας, αποτελεί το επίκεντρο κατά την ημέρα του εορτασμού της Αγίας ως πολιούχου της Δράμας και συνδέεται άμεσα με τον παραδοσιακό δρώμενο με τα καραβάκια στην παρακείμενη λίμνη. Ενώ, ιδιαίτερα σημαντική είναι και η σύνδεσή του την ημέρα των Θεοφανείων με τον αγιασμό των υδάτων, όπου γύρω από τις πηγές συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου.
Όπως εξηγεί, «υπάρχει μια λαϊκή μυθική παράδοση που δεν είναι όμως ορθή. Ότι, εκεί που είναι σήμερα η λίμνη και ρίχνουν το σταυρό τα Θεοφάνεια, εκεί ήταν ο χριστιανικός Ναός, τον οποίο ήθελε ο Τούρκος τοπάρχης να τον κάνει τζαμί και ότι κατακλύστηκε με νερό με ενέργειες της Αγίας. Αυτή είναι παράδοση μυθική».
Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι «το 1953, ο τότε πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δράμας, ο Βασίλειος Καναράς, εισηγήθηκε και καθιερώθηκε η Αγία Βαρβάρας ως πολιούχος της πόλεως Δράμας».
Αυτό που σημειώνει ο κ. Χατζόπουλος, είναι ότι «στην περιοχή εκείνη υπήρχε μια ομάδα εβραϊκών σπιτιών. Εκεί χτίστηκαν και τα καπνομάγαζα λόγω της υγρασίας από τις πηγές, ώστε να μην στεγνώνουν τα καπνά και να μπορούν εύκολα να συσκευάζονται».
Στο σημείο όπου χτίστηκε και βρίσκεται σήμερα ο Ναός της Αγίας Βαρβάρας, δεν είχε κάποιο άλλο εκκλησάκι από τα βυζαντινά χρόνια.
Διευκρινίζει ακόμα ο κ. Χατζόπουλος, ότι, «ο ναός της Αγίας Βαρβάρας σχετίζεται με τους πρόσφυγες, καθώς ήταν πολύ αγαπητή Αγία στη Μικρά Ασία και στον Πόντο. Και μάλιστα ότι γεννήθηκε και στη Μικρά Ασία. Και από εκεί πρέπει να σχετίζεται και η οικοδόμησή της εδώ στη Δράμα».
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση πάντως, αναφέρεται ότι, κατά τους βυζαντινούς χρόνους, στο σημείο υπήρχε ένα μικρό χριστιανικό εκκλησάκι. Ορισμένες πηγές το αναφέρουν ως απομεινάρι ενός παλαιότερου μοναστηριακού συγκροτήματος.
Σύμφωνα με την ίδια λαϊκή μυθική παράδοση, όταν οι Οθωμανοί κατέλαβαν την πόλη της Δράμας (το 1380, σύμφωνα με στοιχεία της Ιεράς Μητρόπολης Δράμας αν και άλλες λαϊκές παραδόσεις μεταφέρουν λανθασμένα το γεγονός στο 1830), επιχείρησαν να γκρεμίσουν τον παλαιότερο Ναό για να χτίσουν τζαμί, η περιοχή πλημμύρισε ξαφνικά από τις υπόγειες πηγές, καλύπτοντας ολόκληρο το εργοτάξιο με νερό.
Λόγω της μόνιμης συγκέντρωσης των υδάτων, η κατασκευή του μουσουλμανικού τεμένους κατέστη αδύνατη και το σχέδιο εγκαταλείφθηκε οριστικά. Σύμφωνα με την παράδοση, στον πυθμένα της σημερινής λίμνης των πηγών, διακρίνονται ακόμα τα ερείπια και τα θεμέλια εκείνου του πρώτου βυζαντινού ναού.
