Η αποκατάσταση του παλιού πέτρινου σχολείου
Ευρύπεδο Κυργίων: Ένα χωριό
που αρνείται να σβήσει και
οι προσπάθειες αναζωογόνησής του
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο συγγραφέας με καταγωγή από το Ευρύπεδο κ. Μ. Καϊκουνίδης
Του Θανάση Πολυμένη
Η ΕΡΗΜΩΣΗ της υπαίθρου της Δράμας, είναι ένα σοβαρό ζήτημα που απασχολεί πλέον όλους μας. Τα χωριά της Δράμας έχουν αρχίσει να φθίνουν και να ερημώνουν σε βαθμό που πλέον αρκετά από αυτά έχουν μόνο ελάχιστους κατοίκους.
Στο πλαίσιο αυτό, μια σημαντική προσπάθεια για την αναζωογόνηση του Ευρύπεδου Κυργίων Δράμας, έχει ξεκινήσει από ανθρώπους που κατάγονται από εκεί και σήμερα ζουν στη διασπορά, είτε στο εξωτερικό είτε σε άλλες πόλεις της Ελλάδας.
Από αυτούς τους ανθρώπους, ο κ. Μιχάλης Καϊκουνίδης, συγγραφέας, έχει ξεκινήσει μια πρωτοβουλία ώστε να υπάρξει μια αναζωογόνηση στο χωριό. Μιλώντας ο ίδιος στον «Π.Τ.», εξηγεί ότι το 1928 το Ευρύπεδο είχε 430 κατοίκους, ενώ σήμερα διαβιούν μόλις 104, εκ των οποίων οι 50 είναι απόγονοι των προσφύγων από το 1923 και ζουν μόνιμα εκεί, και οι υπόλοιποι είναι ελληνοπόντιοι αδελφοί μας που ήρθαν το 1990 από την πρώην Σοβιετική Ένωση.
Ο κ. Καϊκουνίδης, γεννήθηκε στη Γερμανία και βρέφος ακόμα, η οικογένειά του γύρισε στο Ευρύπεδο, όπου έμεινε μέχρι την ηλικία των 10 ετών, οπότε μετακόμισαν στη Θεσσαλονίκη όπου και διαμένει μόνιμα.
Ο ίδιος έχει αναλάβει μια πρωτοβουλία, «με σκοπό να συμβάλω στην αναζωογόνηση του χωριού μου, το οποίο τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει έντονη πληθυσμιακή και κοινωνική συρρίκνωση».
Όπως σημειώνει μιλώντας στον «Π.Τ.», από τον Μάιο του 2025 έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια «ώστε να δώσουμε λίγο οξυγόνο στο Ευρύπεδο Κυργίων». Αρχικά δημιούργησε μια ιστοσελίδα στο Facebook «Ευρύπεδο Κυργίων Δράμας», όπου ανεβαίνουν παλιές φωτογραφίες από το χωριό ιδιαίτερης ιστορικής αξίας καθώς και διάφορα άλλα στοιχεία.
Στη συνέχεια, παραμένοντας ενεργός μαζί με άλλους ενδιαφερόμενους για το χωριό, στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025, πραγματοποιήσαμε το πρώτο αντάμωμα Ευρυπεδιωτών στον χώρο της εκκλησίας, για πρώτη φορά από το 1923! Ήταν η πρώτη φορά που μετά από πολλά χρόνια, κάτοικοι του Ευρύπεδου που ζουν σε διάφορα σημεία της Ελλάδας και στη Γερμανία αντάμωσαν και πάλι.
Η συνέχεια ήρθε τον Οκτώβριο του 2025, όταν με δική του πρωτοβουλία επίσης και τη σημαντική βοήθεια του Γιώργου Πεζιρκιανίδη, πραγματοποίησαν μια εκπομπή στο ENA Channel της Καβάλας, στα πρότυπα της εκπομπής «Κυριακή στο Χωριό». «Μ’ αυτή την εκπομπή δώσαμε μια καλή πνοή στο χωριό» μας λέει.
Ως συγγραφέας ο ίδιος, προχώρησε στην έκδοση του τέταρτου βιβλίου με τίτλο: «Ευρύπεδον Κυργίων Δράμας – Η γη που ρίζωσε η προσφυγιά». Στο βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται 425 σελίδες, εκ των οποίων οι 375 είναι κείμενα από την εποχή της Γενοκτονίας, ενώ αναφέρονται ήθη και έθιμα του χωριού και άλλα στοιχεία.
Όπως επισημαίνει πάντως χαρακτηριστικά, «μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία, προσπαθούμε να βγάλουμε το χωριό από την “εντατική” και να το περάσουμε σε έναν κανονικό θάλαμο νοσοκομείου».
Αποκατάσταση του πέτρινου σχολείου
Παράλληλα, έχει ξεκινήσει και μια προσπάθεια σε συνεργασία με το Δήμο Δοξάτου. Σε μια συνάντηση που είχε με το δήμαρχο κ. Βογιατζή, ο κ. Καϊκουνίδης έθεσε το ζήτημα της αποκατάστασης του παλιού πέτρινου σχολείου του χωριού. «Το σχολείο παραμένει κλειστό εδώ και 30 χρόνια. Στόχος μας είναι η αποκατάστασή του, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει είτε ως Λαογραφικό Μουσείο σε κάποιες αίθουσες και στις άλλες να γίνονται εκδηλώσεις».
Ο δήμαρχος έκανε το αίτημα δεκτό και πλέον μετά το Πάσχα αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες εργασίες αποκατάστασης.
Χαρακτηριστικό είναι πάντως ότι ο ίδιος έχει ήδη συγκεντρώσει περίπου 200 εκθέματα, καθώς και περίπου 3.000 παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Παράλληλα με όλα αυτά, τονίζει ότι ήδη ετοιμάζεται και το δεύτερο Αντάμωμα Ευρυπεδιωτών στις 22 Αυγούστου 2026.
Θα πρέπει να σημειωθεί όπως λέει και ο ίδιος, ότι, «όλη αυτή η προσπάθεια στηρίζεται σε μια μικρή ομάδα εθελοντών, με κοινό όραμα να διατηρήσουμε ζωντανή την ιστορία, τη μνήμη και την ταυτότητα του χωριού μας».
Ευρύπεδο Κυργίων
Το Ευρύπεδο Κυργίων Δράμας, διοικητικά σήμερα ανήκει στο Δήμο Δοξάτου. Το χωριό είναι βορειοδυτικά και δίπλα από τα Κύργια Δράμας. Η παλιά του ονομασία από την εποχή της τουρκοκρατίας ήταν Ασαά Μαχαλέ. Στη συνέχεια και από την ανταλλαγή πληθυσμών, στο χωριό εγκαταστάθηκαν 83 οικογένειες προσφύγων (317 άτομα). Έτσι αναφέρεται επίσημα το 1919 στο ΦΕΚ 251Α – 20/11/1919 να προσαρτάται στην τότε κοινότητα Κυργίων. Το 1927 με το ΦΕΚ 76Α – 02/05/1927 μετονομάστηκε σε Ευρύπεδον.
Σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης» μαζί με τα Κύργια, το Υψηλό, το Βαθυχώρι και το Βαθύσπηλο αποτελούν την τοπική κοινότητα Κυργίων που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Δοξάτου του Δήμου Δοξάτου και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 135 κατοίκους.
