Αναμένεται μεγάλη εκδήλωση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας
Η ανάδειξη της ιστορικής
ταυτότητας της Δράμας μέσα
από την αρχαιολογική σκαπάνη
Νέες ανακοινώσεις στην 38η Επιστημονική Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο της Δράμας το 2025 στη Θεσσαλονίκη
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΑ σπουδαιότερα ζητήματα που αφήνει πίσω του το έργο της εγκατάστασης του δικτύου φυσικού αερίου στη Δράμα, είναι και αυτό που εξάγεται από την αρχαιολογική σκαπάνη και τα σημαντικά ευρήματα που έχουν έρθει στο φως.
Όπως είναι γνωστό, του έργου του φυσικού αερίου, προηγείται πάντα η Αρχαιολογία, με το εξαιρετικό έργο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας. Και οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι, μέχρι τώρα, από την έναρξη του έργου εδώ και 4 χρόνια περίπου, η Δράμα ανακαλύπτει συστηματικά το ιστορικό της παρελθόν.
Και αυτό που τα τελευταία χρόνια επιβεβαιώθηκε περίτρανα πλέον, είναι ότι από τον προϊστορικό οικισμό στις εργατικές κατοικίες του Αρκαδικού, μέχρι τους Ελληνιστικούς χρόνους, την εποχή Αλεξάνδρου και του Φιλίππου, αργότερα στα Ρωμαϊκά χρόνια, στο Βυζάντιο και μέχρι και σήμερα, η Δράμα κατοικείται όλα αυτά τα χρόνια. Και μάλιστα, αποτελεί ένα σημαντικό κέντρο της ενδοχώρας ως αποικία των Φιλίππων, στους Ελληνικούς και Ρωμαϊκούς χρόνους, ενώ αυτοκρατόρισσες και πρίγκιπες της εποχής του Βυζαντίου, είχαν στη Δράμα τα εξοχικά τους κτήματα. Ενώ αποδεδειγμένα, η περιοχή της Δράμας, από την αρχαιότητα ακόμα, ήταν ένας τόπος όπου λατρευόταν ο θεός του κρασιού Διόνυσος και μάλιστα γιορταζόταν και με ιδιαίτερες εκδηλώσεις από τη γνωστή μέχρι σήμερα, Διονυσιακή λατρεία.
Η παρουσίαση του αρχαιολογικού έργου της Δράμας
Στις αρχές Μαρτίου (5 και 6 φέτος), πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το μεγάλο Αρχαιολογικό Έργο Μακεδονία και Θράκης για το 2025. Φέτος είναι η 38η επιστημονική συνάντηση και όπως πάντα, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας θα συμμετέχει με δικές της ανακοινώσεις.
Η φετινή επιστημονική συνάντηση θα φιλοξενήσει 57 ανακοινώσεις και 11 παρουσιάσεις σε πόστερ, σχετικά με την έρευνα που διεξάγεται στον βορειοελλαδικό χώρο, από τον Έβρο μέχρι την Καστοριά.
Στη συνάντηση αυτή, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας θα συμμετέχει με δύο ανακοινώσεις. Η πρώτη θα έχει τίτλο: «Σωστικές ανασκαφές και ευρήματα στο πλαίσιο του έργου φυσικού αερίου στην πόλη της Δράμας τη διετία 2024 – 2025». Η εργασία έχει συνταχθεί από τους αρχαιολόγους: Α. Σαλονικιός, Α. Αηδόνης, Ε. Γκανάτσου, Χ. Παπαγεωργοπούλου, Β. Πουλιούδη, Μ. Σωφρονίδου.
Η δεύτερη ανακοίνωση έχει θέμα: «Ανασκαφή, τεκμηρίωση και συντήρηση στη Μικρή Τούμπας Καλής Βρύσης Δράμας. Ένας αιώνας δεδομένων, εστιάζοντας προς το μέλλον». Η ανακοίνωση αυτή έχει συνταχθεί από τους αρχαιολόγους Β. Πουλιούδη, Μ. Σωφρονίδου, Δ. Τσίποτα.
Το πρόβλημα με τις ανακοινώσεις αυτές, είναι ότι το κοινό δεν μπορεί να τις παρακολουθήσει εύκολα, αλλά και ότι γίνονται σε καθαρά επιστημονικό επίπεδο. Παρ’ όλα αυτά, οι πληροφορίες μας λένε ότι όταν αυτό το συνέδριο ολοκληρωθεί, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας θα φροντίσει να πραγματοποιήσει μια μεγάλη εκδήλωση ανοιχτή στο κοινό, όπως έγινε και το 2025 και παλαιότερα, προκειμένου να γίνει γνωστό το έργο στους συμπολίτες μας.
Στη φωτογραφία μας διακρίνεται ο κάνθαρος που βρέθηκε σε άριστη κατάσταση το 2025 στην περιοχή του λόφου του Αρκαδικού.
Η αρχαιολογική σκαπάνη της Δράμας
Από τα σημαντικότερα στοιχεία που είδαν το φως στην πόλη της Δράμας για το 2025 από την αρχαιολογική σκαπάνη, είναι τα σημαντικά ευρήματα στην περιοχή των εργατικών κατοικιών του Αρκαδικού.
Πέρα από τον προϊστορικό οικισμό της περιοχής που είχε έρθει στο φως στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ο λόφος αυτό κρύβει μέσα του ακόμα σημαντικότερα στοιχεία, τα οποία προφανώς δεν είναι και εύκολα προσβάσιμα να ερευνηθούν και να ανασκαφούν.
Προς το παρόν, το έργο της αρχαιολογίας περιορίζεται στα αυλάκια και σκάμματα που ανοίγει το δίκτυο φυσικού αερίου. Αν υπολογίσει κανείς το τι έχει βρεθεί σ’ αυτά, τότε εύκολα μπορούμε να καταλάβουμε τι άλλο μπορεί να κρύβεται στα υπόλοιπα σημεία, στα οποία σήμερα φιλοξενούνται πολυκατοικίες και άλλα οικοδομικά συγκροτήματα.
Το σπουδαιότερο απ’ όλα αυτά τα αντικείμενα που βρέθηκαν το 2025 στην περιοχή του λόφου του Αρκαδικού, είναι και ένας κάνθαρος σε άριστη κατάσταση. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι, το οποίο μάλιστα τοποθετεί πλέον τη Δράμα και τον οικισμό της περιοχής, στην Ελληνιστική περίοδο του 300 π.Χ. και του 100 π.Χ.
Ο ελληνιστικός κάνθαρος, είναι ένα αγγείο πόσεως οίνου και η αποκάλυψή του στο συγκεκριμένο σημείο του Αρκαδικού, δημιουργεί σημαντικές υποψίες, ότι στην περιοχή είτε υπήρχε κάποιο νεκροταφείο της εποχής, είτε ότι υπήρχε και κάποια από τις τρεις κώμες – πολίσματα, που λέγεται ότι διατηρούνταν εκείνα τα χρόνια.
Θα πρέπει να σημειωθεί ακόμα, ότι, στην ευρύτερη περιοχή έχουν βρεθεί και πολλά άλλα αντικείμενα τις ίδιας περιόδου. Στα νότια του οικισμού των εργατικών κατοικιών και στη βόρεια πλευρά του προϊστορικού οικισμού, η σκαπάνη ανέδειξε νέα στοιχεία νοικοκυριού της εποχής εκείνης, πριν από 8.500 χρόνια, που δείχνει ότι ο εν λόγω προϊστορικός οικισμός είχε ακόμα μεγαλύτερη έκταση. Μάλιστα, έχουν εντοπιστεί πέντε νέες θέσεις ή και περισσότερες με προϊστορικά ελληνιστικά αγγεία, φούρνους και κλιβάνους, που φωτίζουν τη ζωή και την καθημερινότητα των ανθρώπων που έζησαν στην περιοχή αυτή πριν από χιλιάδες χρόνια.
Το δύσκολο είναι βέβαια ότι, για να γίνουν σωστικές ανασκαφές σ’ αυτά τα σημεία εκτός του έργου φυσικού αερίου, απαιτούνται γερές χρηματοδοτήσεις, αλλά και πλήρη αναστάτωση του σύγχρονου οικισμού ώστε να βρεθούν περισσότερα στοιχεία.
Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι στη βόρεια πλευρά των εργατικών κατοικιών, ανασύρθηκε και ο σκελετός ενός έφηβου κοριτσιού, το οποίο εικάζεται ότι ανήκει στην Ελληνιστική εποχή. Μαζί πάντως βρέθηκαν και ορισμένα αντικείμενα καθημερινής χρήσης όπως και κοσμήματα. Ασφαλείς πληροφορίες του «Π.Τ.», λένε ότι δείγμα από τα οστά της νεαρής προγόνου μας, δόθηκαν προς εξέταση με τη μέθοδο του DNA, και τα αποτελέσματα και συμπεράσματα αυτά θα ανακοινωθούν και στην εκδήλωση που θα γίνει στο επόμενο διάστημα στη Δράμα. Τις εξετάσεις αυτές, κάνει το Εργαστήριο Φυσικής Ανθρωπολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, και θα μπορέσουμε να μάθουμε την ηλικία της, τι έτρωγε εκείνα τα χρόνια, τι αρρώστιες είχε, πώς ζούσε.
Μάλιστα τον Μάρτιο του 2025, το συγκεκριμένο Τμήμα του Δημοκριτείου είχε παρουσιάσει μια σημαντική έκθεση στη Δράμα, με τίτλο BioMuse – Από τα θραύσματα των οστών στις ιστορίες των ανθρώπων». Ιστορίες ανθρώπων που έζησαν σε διάφορα σημεία της Ελλάδας πριν από 11.000 χρόνια.
