Το πρόγραμμα από την Ιερά Μητρόπολη Δράμας
Η Δράμα εορτάζει τη μνήμη
της προστάτιδάς της Αγίας Βαρβάρας
Η λιτάνευση της ιερής εικόνας και τα καραβάκια των ευχών
ΠΛΗΣΙΑΖΟΥΝ οι μέρες για τη μεγαλύτερη γιορτής της Δράμας, για τον εορτασμό της ιεράς μνήμης της προστάτιδας και πολιούχου της πόλης μας Αγίας Βαρβάρας.
Για τη Δράμα, δεν είναι μια ακόμα γιορτή. Είναι η μεγαλύτερη γιορτή της πόλης, καθώς συνοδεύεται από ένα ιδιαίτερο δρώμενο, τα καραβάκια των ευχών και ίσως είναι η μοναδική πόλη στην Ελλάδα, που έχει ένα τόσο σημαντικό δρώμενο, το οποίο διατηρείται, όχι μόνο ζωντανό μέχρι σήμερα, αλλά δυναμώνει ολοένα και περισσότερο.
Παράλληλα, οι κάτοικοι της πόλης μαγειρεύουν το παραδοσιακό έδεσμα βαρβάρα, που αποτελείται κατά κύριο λόγο από βρασμένο σιτάρι. Αξίζει να αναφερθεί επίσης, ότι η Αγία Βαρβάρα είναι προστάτιδα των παιδιών και του Πυροβολικού.
Οι ιερές ακολουθίες
Σύμφωνα με το πρόγραμμα για τις θρησκευτικές εκδηλώσεις που εξέδωσε η Ιερά Μητρόπολη Δράμας, την παραμονή 3 Δεκεμβρίου και ώρα 15.00, στο ομώνυμο ναΐδρυο της Αγίας Βαρβάρας, θα τελεστεί παράκληση της Αγίας.
Στις 16.00, έναρξη της λιτανείας, από το ναΐδριο της Αγίας Βαρβάρας, της Ιεράς Εικόνος και των Ιερών λειψάνων της Αγίας και κατάθεση αυτών στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου, ενώ στις 17.00, θα τελεστεί Μέγας πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός.
Από τις 21.00 έως 12.30, θα τελεστεί αγρυπνία στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας.
Επίσης, την επόμενη μέρα, ανήμερα της εορτής, Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου και ώρα 07.30 έως 10.30, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου θα τελεσθεί Όρθρος και πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία.
Τα καραβάκια των ευχών
Όπως είναι γνωστό, τα καραβάκι των ευχών κατασκευάζονται από παιδιά, αλλά και από μεγάλους, με διάφορα υλικά. Φαντασία να υπάρχει και ο καθένας φτιάχνει το δικό του καραβάκι. Συνήθως επάνω σ’ αυτό τοποθετείται μια ελληνική σημαία, το όνομα του παιδιού ή ενός Συλλόγου και αναμμένα κεράκια.
Με το τέλος της λιτανείας, αργά το απόγευμα, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της πόλης, καταφτάνουν στις πηγές της Αγίας Βαρβάρας όπου ρίχνουν το καραβάκι τους κάνοντας μια ευχή.
Ιδιαίτερη συμμετοχή θα έχει φέτος και ο πολιτιστικός χώρος Σαντιρβάν της Raycap, καθώς η εταιρεία σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, έχει καλέσει όλα τα παιδιά της Δράμας, να βρεθούν το πρωί του Σαββάτου και της Κυριακής μεθαύριο στον χώρο του για να κατασκευάσουν το δικό τους καραβάκι. Όλα τα υλικά που θα είναι οικολογικά, προσφέρονται από την εταιρεία Raycap, της οποίας ήταν και η ιδέα να συμμετάσχει στο δρώμενο.
Θα πρέπει να αναφέρουμε εδώ, ότι υπάρχουν δύο εκδοχές για το έθιμο. Σύμφωνα με την πρώτη, την παραμονή της Αγίας Βαρβάρας μετά τη λιτανεία, ο κόσμος έστελνε στο βυθισμένο εκκλησάκι το κεράκι του για την Αγία πάνω σε ένα σανίδι από ξύλο και έτσι γεννήθηκε το έθιμο με τα καραβάκια.
Η δεύτερη εκδοχή, βασίζεται στο ότι η Αγία Βαρβάρα ήταν και η προστάτιδα των κοριτσιών που τις φυλούσε από τη γλωσσοφαγιά και τις βοηθούσε στα αισθηματικά τους. Έτσι, όλα τα ελεύθερα κορίτσια στις 3 του Δεκέμβρη, κατά τη διάρκεια του εσπερινού και μόλις σκοτείνιαζε, άναβαν κεριά στον ανατολικό τοίχο της λίμνης.
Το έδεσμα της βαρβάρας
Από τα σημαντικά στοιχεία της εορτής, είναι η παρασκευή του εδέσματος της βαρβάρας. Η παράδοση θέλει προς τιμήν της Αγίας Βαρβάρας να παρασκευάζουν οι νοικοκυρές «βαρβαρίτσα», ένα χυλό από σιτάρι με διάφορα φρούτα και ξηρούς καρπούς και να το μοιράζουν προς υγεία και ευφορία.
Όπως αναφέρεται παραπάνω, η Αγία Βαρβάρα είναι προστάτιδα και των παιδιών και τα φυλάει από τις κακές παιδικές αρρώστιες. Για να την «γλυκάνουν» σε πολλά μέρη του τόπου μας την ημέρα της γιορτής της προσέφεραν μελόπιτες ή κολυβόζουμο, που στην Θράκη το έλεγαν «Βαρβάρα». Το έθιμο πανάρχαιο και θυμίζει την πανσπερμία και συνεχίζεται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Υπάρχουν πολλές παραλλαγές του σημερινού γλυκίσματος από τόπο σε τόπο, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του καθενός, παραδείγματος χάριν, στη Θράκη χρησιμοποιούν εννέα είδη για την παρασκευή της Βαρβάρας (σιτάρι, αμύγδαλα, καρύδια, ρόδι, σταφίδες, κανέλα, σουσάμι, ταχίνι και φρούτα ψιλοκομμένα, κυρίως μήλα σκληρά και αποξηραμένα σύκα), ενώ στην περιοχή της Μακράς Γέφυρας και της Αδριανούπολης για γούρι έριχναν μέσα 3 έως 4 κουκιά και όποιος τα έβρισκε θεωρούνταν καλότυχος.
