Τρίτεκνοι Δράμας: Η επένδυση στην οικογένεια είναι αναπτυξιακή επιλογή
Η Δράμα μπροστά στο φάσμα
της γήρανσης του πληθυσμού
και της μείωσης των γεννήσεων
Μιλάει στον «Π.Τ.» η πρόεδρος του Συλλόγου Τρίτεκνων Οικογενειών κα. Κεφαλά
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΑ ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τη χώρα, αλλά και τον τόπο μας τα τελευταία χρόνια, είναι αυτό του δημογραφικού. Το δημογραφικό ζήτημα εστιάζει πάνω σε όλα τα καθημερινά προβλήματα: οικογένεια, οικονομία, διαβίωση.
Και είναι ζητήματα για τα οποία θα πρέπει να παρθούν από την Πολιτεία ειδικά μέτρα, με τα οποία θα μπορέσαμε να «κερδίσουμε» χρόνο. Με την έννοια ότι, τα μέτρα που χρειάζεται να παρθούν, να αποδώσουν «καλούς καρπούς» το συντομότερο δυνατό. Μπορεί αυτό να γίνει πραγματικότητα; Ή μήπως θα συνεχίσουμε απλά και μόνο να κάνουμε αναλύσεις επί αναλύσεων και συζητήσεις επί συζητήσεων χωρίς κανένα αποτέλεσμα; Γιατί μέχρι σήμερα, χειροπιαστά αποτελέσματα δεν έχουμε δει.
Την Παρασκευή 15 Μαρτίου ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας και στην Ελλάδα γίνεται άλλη μια συζήτηση, για άλλη μια φορά.
Η οικογένεια χρειάζεται υποστήριξη
Ο «Π.Τ.» μίλησε με την πρόεδρο του Συλλόγου Τρίτεκνων Οικογενειών Ν. Δράμας κα. Κεφαλά, η οποία σημειώνει αρχικά ότι, «η οικογένεια χρειάζεται υποστήριξη, χρειάζεται έναν προγραμματισμό στην οικογενειακή πολιτική. Επειδή είναι ζήτημα εθνικής στρατηγικής, αυτή η εθνική στρατηγική πρέπει να μεταφερθεί και σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, έτσι ώστε οι οικογένειες να μπορούν να προγραμματίζουν το μέλλον τους στις κοινωνίες στις οποίες διαβιούν».
Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού
Ερωτώμενη για την γενικότερη κατάσταση της οικογένειας σήμερα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει απαντάει ότι η κατάσταση είναι δύσκολη: «Και δεν είναι προσωπική μου άποψη. Αυτό δηλώνουν τουλάχιστον οι αριθμοί και από την ΕΛΣΤΑΤ, αλλά και σε κάθε περίπτωση τα δεδομένα τα οποία καταθέτει και η Πρωτοβάθμια και η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Στοιχεία που πραγματικά σηματοδοτούν τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού και κατ’ επέκταση τον αριθμό γεννήσεων. Και ακόμα περισσότερο η συρρίκνωση των σχολικών μονάδων σε απομακρυσμένες σχολικές κοινότητες, που καταδεικνύει ότι και στην περιφέρεια, στην επαρχία, ο κόσμος δυσκολεύεται να ζήσει».
Η τρίτεκνη οικογένεια στη Δράμα
Ερωτώμενη για τα προβλήματα και ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι τρίτεκνες οικογένειες στο Νομό Δράμας, η ίδια αναφέρει ορισμένα από αυτά: «Η κάρτα των αιτημάτων της τρίτεκνης οικογένειας πανελλαδικά είναι πολύ συγκεκριμένη. Έχουμε αναφερθεί σε αυτά, είτε όσον αφορά την καλύτερη πρόσβαση, ας ξεκινήσουμε από την προσχολική αγωγή με όλα αυτά που ακούγονται για τη συρρίκνωση των βρεφονηπιακών σταθμών».
Όπως λέει, «ακόμα περισσότερο ένα πολύ σημαντικό ζήτημα είναι οι αναπληρωτές εκπαιδευτικοί που ανήκουν σε τρίτεκνες οικογένειες. Το θέμα είναι ότι δεν μοριοδοτούνται ως μέλη τρίτεκνης οικογένειας, παρά μόνο με τα τυπικά προσόντα, και αυτό κατά συνέπεια δυσχεραίνει τη συνοχή της οικογένειας να βρίσκονται κάτω από μία στέγη».
Επίσης, «μια σειρά από οικονομικά ζητήματα στα οποία δεν προβλέπεται ξεκάθαρα η ένταξη των τρίτεκνων οικογενειών, όπως το “Ανακαινίζω”, επίσης το στεγαστικό πρόγραμμα που αφορά τις οικογένειες περιορίζεται μόνο μέχρι την ηλικία των 50 ετών. Αυτό σημαίνει ότι, αν μια οικογένεια τρίτεκνη καθυστερήσει να κάνει παιδιά, ένας γονέας στα 50 ακόμα πολύ πιθανόν να έχει ένα παιδί 10-12 χρονών, δεν συμπεριλαμβάνεται. Οπότε αντιλαμβάνεστε ότι το ηλικιακό όριο τουλάχιστον για αυτό το στεγαστικό πρόγραμμα πρέπει να αυξηθεί και όχι να μείνει σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Αυτά πολύ επιγραμματικά σας τα αναφέρω».
Η οικογένεια ως βασικός πυλώνας κοινωνικής ανάπτυξης
Ιδιαίτερα σημαντικά στοιχεία δίνει ο Σύλλογος Τρίτεκνων Οικογενειών Ν. Δράμας, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο δημογραφικό, στο εισόδημα, στην πρόσβαση στην εκπαίδευσης, στην υγεία, στην στέγη, στην ψηφιακή τεχνολογία και, τελικά, στις ίδιες τις ευκαιρίες ζωής.
Όπως αναφέρει με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας, «στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η οικογένεια. Η οικογένεια δεν είναι απλώς ένας ιδιωτικός θεσμός· είναι βασικός πυλώνας κοινωνικής ανάπτυξης, αναπαραγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου και κοινωνικής συνοχής. Όταν οι ανισότητες εντείνονται και η οικογένεια δεν στηρίζεται επαρκώς, οι επιπτώσεις μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Η οικονομική ανασφάλεια επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις για τη δημιουργία οικογένειας:
πότε θα δημιουργηθεί ένα νοικοκυριό, πόσα παιδιά θα γεννηθούν, κάτω από ποιες συνθήκες θα μεγαλώσουν. Χωρίς ισχυρά και έγκαιρα μέτρα στήριξης, κάθε επιπλέον παιδί αυξάνει – αντί να μειώνει – τον κίνδυνο φτώχειας για πολλές οικογένειες.
Και εδώ είναι κρίσιμο να ειπωθεί κάτι ξεκάθαρα:
τα αποτελέσματα της παιδικής ανάπτυξης δεν μπορούν να βελτιωθούν χωρίς ισχυρό οικογενειακό πλαίσιο. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε συνθήκες εισοδηματικής αστάθειας, στέγασης επισφαλούς, περιορισμένης πρόσβασης σε υγεία και φροντίδα, έχουν αυξημένες πιθανότητες να μεταφέρουν τα ίδια μειονεκτήματα στην ενήλικη ζωή τους».
Η ελληνική πραγματικότητα
Αναφερόμενοι στην ελληνική πραγματικότητα, τονίζουν ότι «στην Ελλάδα, η συζήτηση αυτή αποκτά επείγον δημογραφικό χαρακτήρα. Σήμερα η χώρα μας βιώνει διαρκή πτώση γεννήσεων, γήρανση πληθυσμού, καθυστέρηση στη δημιουργία οικογένειας, υψηλό κόστος ανατροφής παιδιών σε σχέση με τα εισοδήματα.
Οι οικογένειες με παιδιά – και ιδιαίτερα οι τρίτεκνες οικογένειες – βρίσκονται συχνά σε γκρίζα ζώνη πολιτικής: ούτε επαρκώς προστατευμένες, ούτε επαρκώς ενισχυμένες.
Οι τρίτεκνες οικογένειες έχουν αυξημένες ανάγκες, συμβάλλουν έμπρακτα στην αντιμετώπιση του δημογραφικού, αλλά συχνά υφίστανται άνιση μεταχείριση σε επιδόματα, υπηρεσίες και πολιτικές και το αποτέλεσμα είναι σαφές: πολλές οικογένειες με τρία παιδιά εργάζονται, φορολογούνται, προσφέρουν — αλλά νιώθουν ανασφάλεια αντί στήριξης».
Ανισότητες και γυναίκες – μητέρες
Ιδιαίτερη διάσταση των ανισοτήτων αφορά τις γυναίκες και τις μητέρες, με την άνιση κατανομή της φροντίδας, της έλλειψης επαρκών υπηρεσιών παιδικής μέριμνας, ενώ οι ανεπαρκείς πολιτικές γονικής άδειας περιορίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία και επιβαρύνουν την οικογενειακή συνοχή. Χωρίς υποδομές φροντίδας, η οικογένεια πληρώνει το κόστος — και κυρίως οι μητέρες.
Όπως αναφέρεται με στοιχεία που δίνει ο ίδιος ο Σύλλογος, η διεθνής εμπειρία είναι ξεκάθαρη: «Οι χώρες που επένδυσαν σε καθολικά επιδόματα παιδιών, που παρείχαν μακροπρόθεσμες και όχι αποσπασματικές πολιτικές και στήριξαν έγκαιρα τις οικογένειες στις πιο ευάλωτες φάσεις του κύκλου ζωής, κατάφεραν σημαντικά αποτελέσματα στη μείωση παιδικής φτώχειας, στη βελτίωση εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, στην ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης και στο σταθερότερο δημογραφικό ισοζύγιο».
Καταλήγοντας, επισημαίνεται ότι ο φετινός εορτασμός για την Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας, στέλνει ένα σαφές μήνυμα: «Η επένδυση στην οικογένεια δεν είναι κοινωνική δαπάνη. Είναι αναπτυξιακή επένδυση. Η οικογενειακή πολιτική πρέπει να είναι συνεκτική, να λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες, να αναγνωρίζει έμπρακτα τη συμβολή οικογενειών με περισσότερα παιδιά.
Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, η στήριξη των τρίτεκνων οικογενειών δεν είναι μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Είναι ζήτημα εθνικής στρατηγικής για το δημογραφικό και το μέλλον της χώρας. Αν θέλουμε παιδιά με ευκαιρίες, κοινωνία με συνοχή και χώρα με προοπτική, ο δρόμος είναι ένας: Ισχυρή οικογένεια – Συνεκτική πολιτική – Έγκαιρη επένδυση στα παιδιά».
