Η εκλογική διαδικασία στο νέο
Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Του Γρηγόρη Μ. Μιχαηλίδη
Δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω – Επίκουρου Καθηγητή Οικονομικού Δικαίου
Στις 30 Μαρτίου αναμένεται να έρθει (αν δεν πάρει νέα αναβολή από την ηγεσία του ΥΠΕΣ) στη δημόσια διαβούλευση ο Νέος Κώδικας για τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με σχετική ενημέρωση.
Οι βασικές προτάσεις για τις προτεινόμενες αλλαγές στον υπό διαμόρφωση νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να καινοτομούν στον τρόπο που επαναπροσεγγίζει και ρυθμίζει όλα τα θέματα που αφορούν : α. τον τρόπο εκλογής των αιρετών αρχών και των δύο βαθμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, β. τη διακυβέρνηση των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων, γ. την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, δ. την οικονομική τους διοίκηση, με σεβασμό στην οικονομική αυτοτέλειά τους, ε. την καταστατική θέση των αιρετών και στ. την άσκηση της κρατικής εποπτείας.
Στο πλαίσιο αυτό, σε ό,τι αφορά τον τρόπο εκλογής των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προτείνονται σημαντικές αλλαγές στην εκλογική διαδικασία.
Συγκεκριμένα :
- Δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας. Ο κάθε δημότης θα μπορεί να ψηφίζει ηλεκτρονικά, κατά την ημέρα της ψηφοφορίας, όπου κι αν βρίσκεται στον κόσμο, αρκεί να έχει πρόσβαση στο internet και να ακολουθήσει το πρωτόκολλο ψηφοφορίας σε εφαρμογή που θα είναι διαθέσιμη. Αυτή η δυνατότητα επιτρέπει την εξοικονόμηση σημαντικών οικονομικών πόρων από τη μετακίνηση των ψηφοφόρων, αλλά, παράλληλα, διευρύνει και αλλάζει σε σημαντικό βαθμό το εκλογικό σώμα και τον τρόπο προσέγγισής του από τους υποψηφίους αιρετούς άρχοντες.
- Δυνατότητα εκλογής άνευ σταυρού για δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους. Με αυτό τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα εκλογής σε πολίτες που θεωρούνται χρήσιμοι για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, για ειδικούς και τεκμηριωμένους λόγους. Βέβαια, είναι αυξημένη και η ευθύνη των επικεφαλής των παρατάξεων και των ίδιων των παρατάξεων για τα πρόσωπα που θα προτείνουν σε αυτή τη διαδικασία. Σημαντική, αλλά και θεσμικά υπεύθυνη, πρωτοβουλία.
- Κατάργηση των δημοτικών ενοτήτων ως εκλογικών περιφερειών στους δήμους, καθιστώντας όλους τους δήμους ενιαία εκλογική περιφέρεια. Εκλογικεύεται και απλοποιείται η εκλογική διαδικασία, ενώ παράλληλα οι δήμοι θα εκλαμβάνονται ως ενιαίο σύνολο, χωρίς να διαχωρίζονται οι γειτονιές, τα διαμερίσματα και οι κοινότητες σε διαφορετικές ταχύτητες αστικής ανάπτυξης. Δικαιότερη αντιμετώπιση του συνόλου των κατοίκων ενός δήμου.
- Κατάργηση της δυνατότητας απόσπασης λόγω εκλογής. Καταργείται η αντιδημοκρατική καταστρατήγηση της εκλογικής νομοθεσίας, προς ίδιον όφελος, που είναι ανεξάρτητο του πραγματικού συμφέροντος του δήμου.
- Επικαιροποίηση και απλοποίηση του ελέγχου οφειλετών και ασυμβιβάστων. Με αυτό τον τρόπο θα αμβλυνθούν οι συνέπειες της εκλογικής νομοθεσίας σε βάρος εκλεγμένων αιρετών. Η ολοκληρωμένη και διαυγής, νομικά, πρόληψη ως προς τις υποψηφιότητες, δεν θα επιτρέψει ανατροπές του εκλογικού αποτελέσματος σε επίπεδο προσώπων, που διαστρεβλώνει τη λαϊκή θέληση και στην ουσία την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας.
- Ανασχεδιασμός του νομοθετικού πλαισίου για τις εκλογικές δαπάνες και τους κανόνες προεκλογικής εκστρατείας. Η προσαρμογή των ρυθμίσεων για τις εκλογικές δαπάνες στην σύγχρονη πραγματικότητα συνιστά μία επιβεβλημένη ανάγκη, ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο του μαύρου πολιτικού χρήματος και των άδηλων προεκλογικών πόρων. Οι νέοι κανόνες της προεκλογικής εκστρατείας θα πρέπει να υπηρετούν την ισότητα και την συμπεριληπτικότητα.
