Η επόμενη μέρα για τη διαχείριση
των υδάτων στη Δράμα και τη Βόρεια Ελλάδα
Διαχείριση υδάτων στην εποχή της κλιματικής κρίσης
Ο προϊστάμενος του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της ΠΕ Δράμας κ. Μαλκάκης μιλάει στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ χρόνια και εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και κρίσης, τα θέματα με τη διαχείριση των υδάτων, αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα. Πλέον τίθεται ξεκάθαρα η αναγκαιότητα της διαχείρισης των υδάτων σε ένα αυστηρό πλαίσιο, στο οποίο όλοι θα πρέπει να κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές και προσαρμογές, και πάνω απ’ όλα οι δημόσιοι φορείς και φυσικά οι μικροί, μεσαίοι και μεγάλοι χρήστες του νερού.
Αυτό που κυρίως όμως κρίνεται σε γενικότερο επίπεδο, είναι η αναγκαιότητα ενός δημόσιου οργανισμού σε εθνικό επίπεδο, ο οποίος θα πρέπει να συνενώσει όλες τις κατακερματισμένες υπηρεσίες υπό μία σκέπη.
Για όλα αυτά και την γενικότερη διαχείριση των υδάτων, ο «Π.Τ.» μίλησε με τον κ. Ευάγγελο Μαλκάκη, προϊστάμενο του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Περιφερειακής Ενότητας Δράμας.
Ο κ. Μαλκάκης, ευγενώς δέχθηκε να αναφερθεί σε ορισμένα σημεία, να θέσει μερικές απόψεις για τα ζητήματα της διαχείριση των υδάτων, όπως για τον συντονισμό των φορέων αλλά και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να υπάρξει μια πρακτική οικονομίας του νερού που χάνεται σε κάθε περίπτωση.
Πολυκατακερματισμός
Αυτό που αρχικά σημειώνει ο κ. Μαλκάκης, είναι «ο πολυκατακερματισμός των διαφόρων φορέων που ασχολούνται με τα ύδατα και αυτό με την εμπειρία που έχουμε σαν ομάδα στο θέμα αυτό».
Όπως τονίζει, το ζήτημα του πολυκατακερματισμού των φορέων, «θα πρέπει να ιδωθεί σοβαρά, να υπάρξει ένας συντονιστικός φορέας πάνω στη διαχείριση. Γιατί είναι γεγονός ότι το νερό δεν χωρίζεται στα σύνορα των διαφόρων Περιφερειακών Ενοτήτων. Άρα πρέπει να το δούμε αυτό».
Και όπως λέει χαρακτηριστικά, «το κράτος, το νερό το βλέπει σαν Υδατικό Διαμέρισμα και ως Λεκάνες Απορροής και αυτά είναι που δένουν σε διαφορετικές Περιφέρειες, σε διαφορετικούς Νομούς και σε Δήμους εννοείται. Άρα πρέπει να υπάρχουν κάποιοι συντονιστικοί φορείς σε δημόσιο επίπεδο, ώστε η διαχείριση των νερών να γίνεται με ορθότερο τρόπο».
Ψηφιοποίηση και επιδότηση της στάγδην άρδευσης
Ιδιαίτερη αναφορά ως ένα δεύτερο σημείο ο κ. Μαλκάκης κάνει για το ζήτημα της ψηφιοποίησης. «Θα πρέπει να δούμε τους μεσαίους και μεγάλους χρήστες του νερού σε πρώτη φάση, να ενταχθούν όλοι αυτοί σε μια πλατφόρμα, προκειμένου αυτός που θα συντονίζει να έχει μια εικόνα της χρήσης του νερού. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο».
Σημειώνει εδώ ότι, το 80% των υδάτων χρησιμοποιούνται στην γεωργία, ενώ η βιομηχανία είναι στο 10% και το υπόλοιπο 10% χρησιμοποιείται σε αστική χρήση. Όπως λέει, «θα πρέπει να δοθεί μεγάλη ένταση στο κομμάτι της γεωργίας, στο 80%. Κατά την άποψή μου, θα πρέπει να υπάρξει μια σοβαρή στρατηγική, ώστε να δούμε και πολύ σοβαρά την επιδότηση της στάγδην άρδευσης (σ.σ. το λεγόμενο πότισμα με σταγόνες) και της μικροάρδευσης».
Ιδιαίτερα επισημαίνει ότι «είναι σημαντικό να καταφέρουμε να πετύχουμε την στάγδην άρδευση. Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει, αν το πετύχουμε αυτό, τότε από το 80% θα καταφέρουμε να καταναλώνουμε ουσιαστικά το 10% στην άρδευση. Με τις μεθόδους της κατάκλισης και την τεχνητή βροχή στην άρδευση σήμερα, χάνεται το 80% του νερού για να μην πω μεγαλύτερο ποσοστό, το οποίο χάνεται κυρίως στην εξάτμιση».
Και τονίζει ότι «θα πρέπει να δοθούν γενναία κίνητρα στην αγροτική καλλιέργεια για να περάσουν στην στάγδην άρδευση και στις τεχνικές μικροάρδευσης».
Προϋπολογισμός δεκαετίας
Ένα τρίτο σημείο που θέτει ο κ. Μαλκάκης, είναι η ύπαρξη μιας διαστασιολόγησης, ενός προϋπολογισμού δεκαετίας, «από τον οποίο πρέπει να βρούμε χρηματοδοτικά εργαλεία για το τι ποσά θα διαθέσουμε για διάφορα ζητήματα. Μια στρατηγική χρηματοδότησης, προκειμένου να θέσουμε προτεραιότητες στη γεωργία, στο κομμάτι του κατακερματισμού των φορέων κ.α.».
Στρατηγική διπλωματική
Ένα τέταρτο σημείο που βάζει στο τραπέζι, είναι αυτό της στρατηγικής διπλωματικής, «με όλη την έννοια της λέξης», που είναι η διασυνοριακή χρήση των υδάτων.
Όπως εξηγεί, «η Βόρεια Ελλάδα σε πολλά μέρη της, κρέμεται από ποταμούς που είναι διασυνοριακοί. Τι θα γίνει αν για παράδειγμα ο καλός γείτονας κλείσει την κάνουλα; Σήμερα, όλοι καταλαβαίνουμε ότι το νερό είναι από τα βασικά ζητήματα. Θα πρέπει λοιπόν να δούμε σοβαρά το κομμάτι των διασυνοριακών υδάτων και σε βάθος χρόνου».
Εναλλακτική χρήση
Αναφερόμενος στην εναλλακτική χρήση του νερού, κάνει λόγο για τους βιολογικούς καθαρισμούς, των οποίων το νερό στην ουσία πετιέται. «Πρέπει να δούμε πρακτικές, προκειμένου το νερό από τους βιολογικούς καθαρισμούς να χρησιμοποιείται σε κάποιες χρήσεις, αντικαθιστώντας το πόσιμο νερό που χρησιμοποιούμε και δεν χρειάζεται να είναι πόσιμο».
Διευκρινίζει στο σημείο αυτό, ότι, «πρέπει να δούμε την εναλλακτική χρήση των νερών αυτών που χρησιμοποιούμε και τα επεξεργαζόμαστε και τα φτάνουμε σε ένα καλό επίπεδο, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, για την άρδευση κάποιων κοινόχρηστων χώρων ή για επαναχρησιμοποίηση σε κάποιες άλλες χρήσεις που θα μπορούσε να πληροί τις προδιαγραφές και τις παραμέτρους. Άρα, αυτό το νερό, το οποίο το έχουμε επεξεργαστεί και έχουμε χρησιμοποιήσει χρήματα για την προστασία του περιβάλλοντος, μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε, ώστε να κάνουμε εξοικονόμηση στο νερό που θέλει αυτή την ποιότητα».
Η αλλαγή καλλιεργειών
Ένα άλλο σημείο που επισημαίνει ακόμα ο κ. Μαλκάκης, είναι αυτό της αλλαγής καλλιεργειών. «Μπορούμε να δούμε για κάθε περιοχή, ποια είναι η δυναμική της – και το ενδιαφέρον της αγοράς βέβαια – ώστε να υπάρχει μια εναλλαγή καλλιεργειών. Το ακούμε πολλά χρόνια το ζήτημα αυτό, αλλά δεν εφαρμόζεται. Μπορεί ανάλογα με την περιοχή, να γίνει μια αναδιάταξη των καλλιεργειών σε σχέση πάντα με τα ζητήματα της άρδευσης. Μέχρι κάποιο βαθμό οι αγρότες το κάνουν αυτό, αλλά πιστεύω ότι το δημόσιο θα πρέπει να έχει μια ισχυρή δέσμευση γύρω από αυτό».
Καταλήγοντας επισημαίνει ότι, «το δημόσιο είναι αυτό που χρειάζεται να δείξει το δρόμο για τον κάθε χρήστη του νερού. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι είναι πράγματι δύσκολο να αλλάξουμε. Όλοι το νιώθουμε αυτό. Θα πρέπει όμως το κράτος, με χρήματα και εργαλεία που μπορεί να διαθέσει, να βοηθήσει τον κάθε χρήστη. Μπορεί να είναι ο αγρότης, μπορεί να είναι η βιομηχανία, ο κάθε αστικός χρήστης. Πρέπει να βοηθήσει το κράτος να γίνουν αλλαγές, γιατί από μόνος του ο καθένας δεν μπορεί να το κάνει».
