Η Γιορτή Σπόρων τονώνει την τοπική κοινωνία
Η Γη του Πελίτι στο Παρανέστι
σημείο αναφοράς για τη διάσωση
των ντόπιων ποικιλιών σπόρων
Ο εμπνευστής του Πελίτι κ. Σαϊνατούδης μιλάει στον «Π.Τ.»
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Με πλήθος κόσμου και μεγάλη επιτυχία, πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Γη του Πελίτι στο Μεσοχώρι Παρανεστίου, η 26η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι.
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες γιορτές στην Ελλάδα, με στόχο τη διάσωση των παραδοσιακών και ντόπιων ποικιλιών, μια γιορτή που ξεκίνησε από το μακρινό 1995 από τον εμπνευστή του Παναγιώτη Σαϊνατούδη και γιγαντώθηκε σε όλη την Ελλάδα και απλώθηκε σε πολλές χώρες του κόσμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι για άλλη μια χρονιά πλήθος κόσμου παραβρέθηκε στο Μεσοχώρι προκειμένου να εντρυφήσει στη λογική την οποία προωθεί η εναλλακτική κοινότητα του Πελίτι για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, ιδιαίτερα στη σύγχρονη εποχή μας.
Μιλώντας στον «Π.Τ.» για τη φετινή διοργάνωση ο κ. Σαϊνατούδης, σημείωσε ότι έγιναν κάποιες τροποποιήσεις στο αρχικό πρόγραμμα που είχε ανακοινωθεί προκειμένου να λειτουργήσει καλύτερη η διοργάνωση.
Επεσήμανε ακόμα ότι «υπήρχε μεγάλη επάρκεια σπόρων και προμηθεύτηκαν όλοι όσοι παραβρέθηκαν μέχρι που περίσσεψαν κιόλας».
Αναφερόμενος στις δράσεις της γιορτής, «πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις και εργαστήρια με θέμα τη συντήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων. Δείξαμε διάφορες εφαρμογές πώς να αποξηραίνουμε φρούτα και λαχανικά στον ήλιο, πώς να μαγειρέψουμε με ηλιακό φούρνο, κάποια παραδοσιακά σκεύη που χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα στη μαγειρική. Υπήρχαν εκθέσεις με λαογραφικό υλικό, δραστηριότητες για παιδιά, κουκλοθέατρο, παραδοσιακά παιχνίδια και λοιπά, και γενικότερα ο κόσμος έτσι έφυγε ευχαριστημένος».
Πελίτι και τοπική κοινωνία
Ερωτώμενος για την σχέση του Πελίτι με την τοπική κοινωνία, ο κ. Σαϊνατούδης τονίζει ότι «γενικότερα η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι βοηθάει την τοπική κοινωνία, γιατί έχει γίνει γνωστό το Παρανέστι στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Στηρίζονται οι επιχειρήσεις εστίασης, φιλοξενίας που υπάρχουν εδώ. Και το πολύ ευχάριστο είναι ότι κάποιοι άνθρωποι, λόγω του Πελίτι, αναζητούν να αγοράσουν σπίτια ή γη στο Δήμο Παρανεστίου, που αυτό είναι μια σπίθα που μπορεί να αλλάξει κάποια στιγμή λίγο τα πράγματα, γιατί υπάρχει μεγάλη εγκατάλειψη αυτή τη στιγμή στο Δήμο».
Επισκέπτες και από το εξωτερικό
Όπως αναφέρουμε και παραπάνω, η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι έχει γίνει γνωστή και σε άλλες χώρες. «Όπως κάθε χρόνο, είχαμε και φέτος επισκέπτες από το εξωτερικό, ενώ από τη Βουλγαρία ήρθε ένα κρατικό ερευνητικό κέντρο πάνω στις τοπικές ποικιλίες, και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Δηλαδή το ότι μια κυβερνητική οργάνωση, ένας οργανισμός ευρωπαϊκής χώρας πλέον, έρχεται στο Πελίτι είναι πολύ σημαντικό».
Σημειώνει ακόμα, ότι, «παράλληλα, φέτος είχαμε και μια ομάδα φοιτητών από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η οποία κάνει μια έρευνα πάνω στις τοπικές ποικιλίες. Ήρθαν εδώ για να καταγράψουν με το δικό τους τρόπο και να αναζητήσουν ιστορίες από παραδοσιακές ποικιλίες και καλλιεργητές που κρατάνε το δικό τους σπόρο. Αυτό σημαίνει ότι, πλέον όλη η δουλειά του Πελίτι μπαίνει και μέσα σε ένα ερευνητικό πλαίσιο και αξιοποίηση όλου αυτού του υλικού που υπάρχει, είτε ανθρώπινο δυναμικό είτε σπόροι. Συνήθως από εκτός χώρας έρχεται η αναγνώριση».
Μεγάλη ποσότητα σπόρων
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο κ. Σαϊνατούδης, «εμείς είχαμε συσκευάσει 20.000 φακελάκια με παραδοσιακούς σπόρους και αυτό φαίνεται από τις ετικέτες που έχουμε χρησιμοποιήσει. Από εκεί και πέρα όμως η ποσότητα των σπόρων που μοιράστηκε είναι πολύ μεγαλύτερη, γιατί δεν δώσαμε μόνο εμείς. Ήταν και οι ομάδες από τη Βουλγαρία που επίσης έφεραν πάρα πολλές ποικιλίες σπόρων, και πολλοί μεμονωμένοι καλλιεργητές που μοίρασαν σπόρους».
Κλείνοντας τόνισε χαρακτηριστικά ότι «η Γιορτή Σπόρων του Πελίτι δεν τελειώνει με το τέλος της εκδήλωσης. Τώρα αυτό το Σαββατοκύριακο υπάρχει Γιορτή Σπόρων στη Σόφια της Βουλγαρίας, που είναι εμπνευσμένη από τη Γιορτή Σπόρων του Πελίτι. Από εμάς θα μεταβεί εκεί μια αντιπροσωπεία 15 ατόμων γιατί μας έχουν στηρίξει πάρα πολύ».
Η Γη του Πελίτι
Από το 2003 η έδρα του Πελίτι βρίσκεται στο Μεσοχώρι Παρανεστίου Δράμας. Το 2009 το Πελίτι απόκτησε τη δική του γη, μια έκταση 6 στρεμμάτων στο Μεσοχώρι Παρανεστίου. Το 2018 αύξησε την έκταση του στα 25 στρέμματα.
Από το 2025, το Πελίτι ξεκίνησε να δίνει τα βραβεία Πελίτι, με στόχο να τιμήσει ανθρώπους που έπαιξαν και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων. Στο πλαίσιο αυτό, φέτος, θα βραβευτεί το Αγρόκτημα Αντωνόπουλου από το Δίλοφο Φαρσάλων στους πρόποδες του Ναρθάκιου όρους (αρχαία Φθία), σε μια περιοχή μεγάλης φυσικής ομορφιάς και μηδενικής βιομηχανικής ρύπανσης.
Στόχος του αγροκτήματος είναι η διάσωση της βιοποικιλότητας και η επαναφορά σπόρων που βρίσκονται υπό άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης. Οι σπόροι αυτοί είναι πλήρως συμβατοί με τον ανθρώπινο οργανισμό και το φυσικό περιβάλλον, συμβάλλοντας στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στην παραγωγή αυθεντικών, ποιοτικών τροφίμων.
