Στον πολυχώρο πολιτισμού της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ
Η μαγεία, οι αντιφάσεις και το διπλό
πρόσωπο της Αφρικής από το Νίκο Πέτρου
Ο φωτογράφος Νίκος Πέτρου μιλάει στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΟ ΒΡΑΔΥ του Σαββάτου 13 Ιουνίου, εγκαινιάστηκε στον πολυχώρο πολιτισμού της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ η νέα έκθεση φωτογραφίας με κεντρικό τίτλο: «Εικόνες από την Αφρική», του Νίκου Πέτρου.
Τα εγκαίνια έγιναν στον κήπο του Μαρμάρινου Σπιτιού, για πρώτη φορά για μια έκθεση και παρέστησαν πλήθος συμπολιτών μας. Η έκθεση είναι επισκέψιμη από Τετάρτη έως και Κυριακή και ώρα 10.00 – 14.00 και 18.00 – 22.00 μέχρι και 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Κατά την τελετή των εγκαινίων, ο Δραμινός φωτογράφος και μέλος της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ κ. Κώστας Βιδάκης, αναφέρθηκε στη θεματική της έκθεσης, μίλησε για τον φωτογράφο Νίκο Πέτρου, την τέχνη του, ενώ έκανε και εκτενή αναφορά στο βιογραφικό του.
Όπως είπε, «έχουμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε εικόνες που ξεπερνούν την απλή αποτύπωση και μετατρέπονται σε αφηγήσεις, συναισθήματα και γεννούν προβληματισμούς».
Σημείωσε μάλιστα χαρακτηριστικά ότι, «σε μια εποχή όπου το περιβάλλον δοκιμάζεται και η ανάγκη προστασίας του πλανήτη είναι πλέον επιτακτική, το έργο του Νίκου Πέτρου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μας υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία μπορεί να είναι όχι μόνο τέχνη, αλλά και πράξη συνείδησης».
Αναφερόμενος στο βιογραφικό του, είπε ότι είναι «προσθετολόγος στο επάγγελμα, ζει και εργάζεται στην Αθήνα, είναι πολύ γνωστός φυσιοδίφης, φωτογράφος φύσης και συγγραφέας σε θέματα φύσης και βιοποικιλότητας κυρίως στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό». Τακτικός συνεργάτης εφημερίδων και περιοδικών, έχει δημοσιεύσει σχεδόν 100 άρθρα σχετικά με τη βιοποικιλότητα και με σύγχρονα περιβαλλοντικά ζητήματα. Όλα αυτά τα χρόνια έχει έντονη δράση στην προστασία του περιβάλλοντος.
Από το 2009 εκλέγεται ανελλιπώς Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης. Από το 2016 είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Foundation for Environmental Education, ενός σημαντικού διεθνούς μη κυβερνητικού οργανισμού με παρουσία σε 82 χώρες, ενώ το 2025 εξελέγη και Πρόεδρός του.
Η εικόνα της έκθεσης
Μιλώντας στον «Π.Τ.» ο κ. Πέτρου, σημειώνει ότι η έκθεση αυτή, αποτελεί «το απαύγασμα της φωτογραφικής μου δουλειάς στην Αφρική, η οποία ξεκίνησε το 1995, που ήταν η πρώτη φορά που επισκέφτηκα τότε τη Ναμίμπια».
Όπως τονίζει, «ερωτεύτηκα τη χώρα και την ήπειρο και από τότε επιστρέφω σχεδόν κάθε χρόνο. Το κύριο ενδιαφέρον μου είναι η φωτογραφία της φύσης. Αλλά μέσα στην έκθεση έχω και φωτογραφίες ανθρώπων από παραδοσιακές δραστηριότητες, σε μια προσπάθεια να δώσω μια γενικότερη εικόνα για τα διαφορετικά πρόσωπα της Αφρικής και ελπίζω να μεταφέρω και στους επισκέπτες μια πολύ μικρή εικόνα από αυτή τη μαγευτική ήπειρο».
Ερωτώμενος για τις θεματικές ενότητες της έκθεσης, σημειώνει ότι υπάρχει κυρίως το τοπίο που είναι «ιδιαίτερα εστιασμένο στην έρημο Ναμίμπ, «η οποία είναι από τις αρχαιότερες και πιο εντυπωσιακές ερήμους στον κόσμο. Βρίσκεται στην ανατολική ακτογραμμή, ξεκινάει από την Αγκόλα, περνάει από τη Ναμίμπια και φτάνει ως τη Νότια Αφρική. Έχει έναν εκπληκτικό συνδυασμό διαφορετικών τοπίων, αλλά έχει και κάτι μοναδικό: είναι μια περιοχή που συχνά δεν βρέχει για δεκαετίες, αλλά υπάρχει ένα ολόκληρο, εξειδικευμένο οικοσύστημα το οποίο συντηρείται από την ομίχλη, που είναι η μοναδική πηγή νερού.
Υπάρχουν σκαθάρια τα οποία στέκονται ανάποδα πάνω στις αμμοθίνες για να μαζέψουνε τις σταγόνες στο κέλυφός τους, που μετά κατρακυλούν στο στόμα τους, λειχήνες που βασίζονται σε αυτό το νερό, δηλαδή είναι ένα πραγματικά ιδιαίτερο οικοσύστημα».
Συνεχίζοντας, εξηγεί «ένα άλλο μέρος της έκθεσης είναι τα άγρια ζώα, τα ονομαζόμενα Big τα πέντε μεγάλα, που είναι το λιοντάρι, η λεοπάρδαλη, ο ελέφαντας, ο ρινόκερος, ο βούβαλος, που είναι τα πιο γνωστά ζώα της Αφρικής, αλλά και πολλά μικρότερα ζώα, πουλιά, προσπαθώντας να δώσω έτσι μια αίσθηση της ποικιλότητας που φιλοξενεί η ήπειρος».
Τέλος, το τρίτο μέρος της έκθεσης είναι οι άνθρωποι. «Με τους ανθρώπους έχω προσπαθήσει να καταγράψω ή να αποτυπώσω κάποιες παραδοσιακές φυλές, όπως είναι οι Χίμπα στη Ναμίμπια ή φυλές στην κοιλάδα του Όμο στη νότια Αιθιοπία, ή οι Βουσμάνοι, που προσπαθούν ακόμα να διατηρήσουν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους παρά τις αλλαγές που έχουμε, που συμβαίνουν γύρω τους και την αλλοτρίωση που υπάρχει».
Τονίζει ιδιαίτερα ότι, μέσα από τις λεζάντες των φωτογραφιών, προσπαθεί να διηγηθεί τις ιστορίες, «η κάθε λεζάντα λέει μια ιστορία γι’ αυτό που φαίνεται στην εικόνα».
Οι αλλαγές στην Αφρική
Αναφερόμενος στις αλλαγές που συμβαίνουν στην Αφρική και τι έχει παρατηρήσει αυτά τα 30 χρόνια που την επισκέπτεται, ο κ. Πέτρου τονίζει ότι «οι αλλαγές είναι μεγάλες. Υπάρχει έντονη αστικοποίηση σε κάποια σημεία, έχουμε πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα από τουρίστες και αυξημένη πίεση σε κάποιες από τις περιοχές, παρότι οι περισσότερες από τις χώρες εφαρμόζουν πολύ αυστηρά συστήματα ελέγχου με φέρουσα ικανότητα των περιοχών. Υπάρχει προσπάθεια να συγκρατηθεί αυτό».
Σημειώνει μάλιστα, ότι «υπάρχει δυστυχώς μια συνεχιζόμενη απώλεια βιοποικιλότητας, η οποία έχει να κάνει με τη λαθροθηρία, όπως είναι οι ρινόκεροι, οι ελέφαντες, επειδή υπάρχει ένα παραεμπόριο, ειδικά με το κέρατο των ρινόκερων που υποτίθεται ότι έχει φαρμακευτικές ιδιότητες και υπάρχει μεγάλη ζήτηση από την Κίνα».
Η αναφορά του γίνεται περισσότερο για χώρες της Νοτίου Αφρικής όπου κυρίως ταξιδεύει, όπως Ναμίμπια, Μποτσουάνα, Ζιμπάμπουε, Ζάμπια, Μαδαγασκάρη, Μοζαμβίκη και Νότια Αφρική, και λιγότερο Κένυα και Αιθιοπία.
«Ένα μεγάλο πρόβλημα είναι οι κλιματικές αλλαγές», σημειώνει και τονίζει: «Ήδη οι κλιματικές συνθήκες προκαλούν προβλήματα. Η Ναμίμπια πέρασε πρόσφατα μια επταετή ξηρασία, με πολύ μεγάλες επιπτώσεις και στην άγρια ζωή, αλλά και στην κτηνοτροφία που είναι βασική δραστηριότητα των ανθρώπων. Νομίζω ότι δεν διαφέρει η Αφρική πολύ από τον υπόλοιπο κόσμο σε ό,τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει επίσης και στην εσωτερική μετανάστευση: «Από τις χώρες της Κεντρικής Αφρικής που έχουμε συνεχιζόμενες συγκρούσεις, ειδικά στο Κονγκό και Νιγηρία, οπότε έχουμε ρεύματα τα οποία μετακινούνται προς τον νότο και ιδιαίτερα στη Νότια Αφρική. Έχουμε δείγματα ξενοφοβίας πλέον στη Νότια Αφρική που αναγκάζουν κάποιες από τις κυβερνήσεις αυτών των χωρών να επαναπατρίζουν τους ανθρώπους τους».
Σημειώνει ακόμα, ότι «πέρα από τα κατάλοιπα της αποικιοκρατίας, που φυσικά έχουν σημαδέψει τις περισσότερες από αυτές τις χώρες, υπάρχει ακόμα σε κάποιες αρκετά μεγάλη διαφθορά, με αποτέλεσμα να έχουμε φτώχεια και εγκληματικότητα. Είναι κρίμα γιατί πραγματικά υπάρχουν χώρες όπως είναι η Νότια Αφρική που έχει τα πάντα, δεν υπάρχει κάτι που να μην έχει αυτή η χώρα, και από την άλλη μεριά δεν μπορεί να θρέψει τον πληθυσμό της. Και αυτό οδηγεί σε εκρήξεις και δύσκολες καταστάσεις».
Όπως λέει, «διατηρείται ακόμα, παρά το ότι οι περισσότερες από αυτές τις χώρες είναι ήδη απαλλαγμένες από την αποικιοκρατία δεκαετίες τώρα, αυτό το σκεπτικό ότι για τα πάντα φταίνε οι λευκοί, και το οποίο δημιουργεί τεράστιες εντάσεις, γιατί και οι λευκοί που είναι ακόμα σε αυτές τις χώρες, δεν παύουν να είναι Αφρικανοί και αυτοί. Κάποιοι από αυτούς είναι εκεί ακόμα και εννιά γενιές. Άρα είναι το ίδιο Αφρικανοί όσο και οι άλλοι».
Η ήπειρος των αντιφάσεων
Όπως λέει χαρακτηριστικά, «δυστυχώς υπάρχουν κάποιες κραυγαλέες αντιφάσεις στην Αφρική, και νομίζω ότι ίσως αυτό είναι χαρακτηριστικό όλης της ηπείρου».
Και όπως εξηγεί, υπάρχει μια φωτογραφία στην έκθεση, «που είναι η αγαπημένη μου και νομίζω ότι είναι αυτό που χρόνια ήθελα, αυτή τη φωτογραφία να την κάνω κάτι, με τον τίτλο “Τα δίδυμα πρόσωπα της Αφρικής”. Είναι δυο αγοράκια, που κρατάνε ένα καλάσνικοφ. Και βλέπεις την παιδική αθωότητα από τη μια μεριά των οκτάχρονων παιδιών, και τη βία από την άλλη μεριά, με τα παιδιά στρατιώτες, στο Κονγκό. Ακριβώς αυτή η φωτογραφία δείχνει τα δύο πρόσωπα της Αφρικής».
