Το έθιμο της Πέμπτης της Διακαινησίμου στην Καλή Βρύση
Η μακραίωνη λιτανεία της Αναστάσεως
για την καρποφορία της γης
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης Θ. Σίδος – Μια διαδρομή 18 χιλιομέτρων από οκτώ εξωκλήσια
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΑ πλέον σημαντικά έθιμα της Εβδομάδας της Διακαινησίμου μετά το Πάσχα, μαζί με τον εορτασμό της Ζωοδόχου Πηγής, είναι η μεγάλη λιτανεία που γίνεται στην Καλή Βρύση την Πέμπτη της Διακαινησίμου.
Πλήθος κατοίκων του χωριού, με την εικόνα της Αναστάσεως του Κυρίου ανά χείρας, γυρνάνε περιμετρικά όλο τον κάμπο και τα βουνά της Καλής Βρύσης, για καλή καρποφορία της γης, και καταλήγουν στο δάσος αργά το μεσημέρι, όπου στήνεται το μεγάλο γλέντι μέχρι το βράδυ.
Για το έθιμο μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης κ. Θωμάς Σίδος, σημειώνοντας ότι και φέτος, «η πομπή θα ξεκινήσει στις 09.00 το πρωί, από το εξωκλήσι του Προφήτη Ηλία και μετά από μια διαδρομή περίπου έξι ωρών, στις δύο με τρεις το μεσημέρι, θα καταλήξει στο εξωκλήσι του Αγίου Βλασίου στο βουνό».
Όπως λέει, «εκεί γίνεται η τελική λειτουργία από τον ιερά και στη συνέχεια οι οικογένειες ψήνουν, χορεύουν και γλεντάνε μέχρι αργά».
Σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «η διαδρομή είναι αρκετά μεγάλη και δύσκολη, έχει μονοπάτια που είναι απότομα και δύσβατα κάποιες φορές, όμως όσοι έρχονται είναι αποφασισμένοι να προχωρήσουν».
Πιστοί στη μακραίωνη παράδοση του τόπου μας και στη διατήρηση των εθίμων που χάνονται στα βάθη του χρόνου, οι κάτοικοι της Καλής Βρύσης αναβιώνουν για άλλη μια χρονιά αύριο Πέμπτη, το έθιμο της λιτάνευσης της ιερής εικόνας της Αναστάσεως.
Διανύοντας μια απόσταση 18 χιλιομέτρων, το έθιμο αυτό αποτυπώνει με τον πιο καταλυτικό τρόπο, πως η παράδοση και η λαογραφία «δένουν» αρμονικά με την αναγέννηση της φύσης και την Ανάσταση του Θεανθρώπου.
Τα εξωκλήσια τα οποία επισκέπτεται η πομπή είναι συνολικά οκτώ: Προφήτη Ηλία, Ζωοδόχου Πηγής, Αγίας Κωνσταντίνου και Ελένης, Αγίου Αντωνίου, Αγίου Αθανασίου, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Αγίου Γεωργίου και Αγίου Βλασίου.
Το έθιμο της λιτανείας
Αναλυτικότερα, και σύμφωνα με το έθιμο, οι κάτοικοι του χωριού, μετά τον πρωινό εκκλησιασμό τους και την τέλεση του αγιασμού, βγαίνουν όλοι μαζί και κάνουν μια μεγάλη λιτανεία σε όλο τον κάμπο και το χωριό, περιφέροντας την εικόνα της Αναστάσεως, ενώ η πομπή σταματάει σε κάθε εκκλησάκι στη διαδρομή.
Ο ιερέας αναπέμπει δέηση προς τον Αναστάντα Χριστό για υγεία των κατοίκων και καρποφορία της γης, για προστασία των καλλιεργειών από το χαλάζι και τις άσχημες καιρικές συνθήκες. Παράλληλα, καθ’ όλη τη διάρκεια της πομπής, οι κάτοικοι κουβαλούν μαζί τους ένα μεγάλο σήμαντρο, ένα από τα παλαιότερα κειμήλια του χωριού, το οποίο κρατούν δύο άντρες και το χτυπούν ρυθμικά ψάλλοντας το Χριστός Ανέστη.
Τα έθιμα μετά το Πάσχα στην Ελλάδα, την εβδομάδα της Δικαινησίμου, μιλάνε για καλή σοδειά, για πλούσια παραγωγή για βροχή που χρειάζονται τα σπαρτά αλλά και την προστασία από το χαλάζι. Έθιμο που εκφράζει μαζί με την Ανάσταση του Χριστού και την ανάσταση της φύσης και της σοδειάς και την προστασία του χωριού και των ανθρώπων.
Το έθιμο περιλαμβάνει λιτανεία δια περιφοράς της εικόνας της Αναστάσεως σε όλο τον κάμπο του χωριού, όπου ο ιεράς ευλογεί τα χωράφια για καλή σοδειά και το πλήθος που ακολουθεί ψάλει το Χριστός Ανέστη. Η περιφορά με την εικόνα της Αναστάσεως, σχηματίζει έναν κύκλο, ο οποίος προστατεύει οτιδήποτε βρίσκεται μέσα σ’ αυτόν: ανθρώπους, ζώα και παραγωγή.
Όπως εξηγεί ο κ. Θωμάς Σίδος, «σε κάθε εξωκλήσι απ’ όπου περνάμε, ο παπάς λέει μια προσευχή, ανάβουμε κεριά και αφήνουμε ένα κομμάτι πρόσφορο». Όταν η πομπή φτάνει σε κάθε εξωκλήσι, ο ιερέας μαζί με τα άτομα που κρατούν το σήμαντρο, κάνουν κύκλους γύρω απ’ αυτό, ανάβουν τα καντήλια και αφήνουν στην Αγία Τράπεζα ένα κομμάτι αντίδωρου από τη λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης σε σβόλο άσπρου κεριού.
Αναφορικά με τους πιστούς που ακολουθούν, μας λέει ότι κάθε χρόνο συμμετέχει αρκετός κόσμος και κυρίως νέοι, ενώ το φετινό χαρακτηριστικό της λιτανείας είναι ότι θα συμμετέχουν κάπου είκοσι καβαλάρηδες. Επισημαίνει ακόμα ότι, «το έθιμο είναι καθαρό χριστιανικό και σκοπό έχει την καρποφορία, να έρθουν οι βροχές και γίνεται για αγροτικούς λόγους».
Η λιτανευτική πομπή καταλήγει στα δυο τελευταία εξωκλήσια του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Βλασίου, προστάτη των γεωργών και των κτηνοτρόφων που βρίσκονται στην ορεινή περιοχή του Μενοικίου όρους. Εκεί, ο ιερέας αναπέμπει δέηση και αγιάζει την περιοχή. Οι ντόπιοι – αγρότες στην πλειονότητά τους, προσεύχονται για τη «γλυκιά ψιχάλα», όπως αποκαλούν την ποτιστική βροχή που είναι απαραίτητη τους καλοκαιρινούς μήνες για τις καλλιέργειες του κάμπου, απευχόμενοι τις έντονες καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα το χαλάζι.
