Από το Πανεπιστήμιο Αθηνών στα Καβάφεια 2026
Η μεγάλη βράβευση του Δραμινού
ακαδημαϊκού Νάσου Βαγενά
Γεννημένος στη Δράμα το 1945, ο Νάσος Βαγενάς κουβαλά στις αποσκευές του την πλούσια πνευματική κληρονομιά της οικογένειάς του, όντας γιος του μεταφραστή Αχιλλέα Βαγενά. Η διαδρομή του από την επαρχία προς τα μεγάλα κέντρα της γνώσης υπήρξε εντυπωσιακή.
Ξεκίνησε από τη Φιλοσοφική Αθηνών και συνέχισε σε εμβληματικά πανεπιστήμια της Ευρώπης, όπως η Ρώμη, το Essex και το Cambridge (King’s College). Υπηρέτησε ως Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης (1982-1991) και από το 1992 κατέχει την έδρα Θεωρίας και Κριτικής της Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Η Βράβευση στα «Καβάφεια 2026»
Η επιστροφή του θεσμού των Καβαφείων μετά από επτά χρόνια αδράνειας βρήκε τον Νάσο Βαγενά ανάμεσα στους τιμώμενους. Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, του απένειμε το βραβείο στο Κάιρο, αναγνωρίζοντας το βάθος της ποίησής του και την οξύτητα της κριτικής του σκέψης. Η βράβευση αυτή δεν είναι απλώς μια τυπική αναγνώριση, αλλά μια γέφυρα που συνδέει τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία με την οικουμενικότητα του Κωνσταντίνου Καβάφη.
Ένας επιστήμονας που δεν ξεχνά τις ρίζες του
Παρά τη διεθνή του εμβέλεια, ο Νάσος Βαγενάς παραμένει στενά συνδεδεμένος με τη γενέτειρά του. Το 2023 υπήρξε μια χρονιά-σταθμός για τη σχέση του με την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη καθώς αναγορεύτηκε επίτιμος καθηγητής της Σχολής Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.
Η Δράμα τον τίμησε μέσω της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ, απονέμοντάς του το βραβείο του «Δραμινού Επιστήμονα» για το συνολικό του έργο.
Ο Νάσος Βαγενάς συνεχίζει να μας υπενθυμίζει ότι η ελληνική επαρχία μπορεί να γεννήσει αναστήματα που συνομιλούν ισότιμα με την παγκόσμια διανόηση, διατηρώντας πάντα την ποιότητα και το ήθος που τον χαρακτήρισαν από τα πρώτα του βήματα στη Δράμα.
Στον χαιρετισμό της η Λίνα Μενδώνη ανέφερε: «Τα Καβάφεια, ήδη από το 1983, είχαν την ουσιαστική -υλική και ηθική- υποστήριξη από το υπουργείο Πολιτισμού. Ο Κωστής Μοσκώφ, ο τόσο ιδιότυπος και επιδραστικός διανοούμενος, ως Μορφωτικός Σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας, στο Κάιρο, συνέβαλε τα μέγιστα στη διεύρυνση των Καβαφείων και στην εδραίωσή τους, ως σημείου πολιτιστικής αναφοράς. Τα Καβάφεια αναβιώνουν σήμερα, μετά από επτά χρόνια αδράνειας, χάρη στις σύντονες προσπάθειες της Ελληνικής Πρεσβείας. Ο θεσμός επέστρεψε δυναμικά, με τη φιλοδοξία να αναζωογονήσει τους ελληνοαιγυπτιακούς πολιτιστικούς δεσμούς. Οι κυβερνήσεις μας εργάζονται συστηματικά για την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεών μας, σε όλα τα πεδία. Στον πολιτισμό, ιδιαίτερα, οι δεσμοί μας είναι εξαιρετικά ισχυροί και ερείδονται τόσο στη μακραίωνη κοινή μας κληρονομιά όσο και στη σύγχρονη δημιουργία».
Από αριστερά διακρίνονται η ποιήτρια Ιμάμ Μερσάλ, ο ποιητής και πανεπιστημιακός Νάσος Βαγενάς, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο πεζογράφος Αλέξης Πανσέληνος.
Στην απονομή των φετινών βραβείων από την υπουργό Πολιτισμού, τιμήθηκαν η ποιήτρια Ιμάμ Μερσάλ και ο πεζογράφος Αντέλ Εσμάτ από την Αίγυπτο, ο ποιητής και πανεπιστημιακός Νάσος Βαγενάς και ο πεζογράφος Αλέξης Πανσέληνος, από την Ελλάδα. Ο καθηγητής Δημήτρης Δασκαλόπουλος έλαβε το ειδικό βραβείο για τη σημαντική συμβολή του στις καβαφικές σπουδές, και για τη συνεχή συνεισφορά του στη διοργάνωση των Καβαφείων, από το 1984 έως σήμερα.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στην Όπερα του Καΐρου, παρουσία του αρχιεπισκόπου Σιναίου κ.κ. Συμεών, του πρέσβη της Ελλάδας στο Κάιρο Νικολάου Παπαγεωργίου, της πρέσβεως της Κυπριακής Δημοκρατίας Πόλυς Ιωάννου, λογοτεχνών, ακαδημαϊκών και μελών της ελληνικής κοινότητας.
Τα «Καβάφεια 2026» ξεκίνησαν με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Κωνσταντίνου Καβάφη από τη Λίνα Μενδώνη, στον κήπο της πρεσβευτικής κατοικίας. Είναι έργο του Αιγύπτιου γλύπτη Nathan Doss και δωρεά του Αιγυπτιώτη Αντωνίου Καζαμία, προέδρου του Ελληνικού Κέντρου Καΐρου.
Όπως τόνισε η υπουργός, «τα αποκαλυπτήρια της προτομής του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή αποτελούν πράξη υψηλού συμβολισμού και ουσιαστικής πολιτιστικής σημασίας. Ο Καβάφης, Έλληνας της Αιγύπτου και ταυτόχρονα οικουμενική μορφή των γραμμάτων, συνέδεσε με τον βίο και το έργο του τις δύο του πατρίδες, αναδεικνύοντας τη δημιουργική όσμωση των πολιτισμών μας. Η γενναιόδωρη δωρεά του Αντώνη Καζαμία αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της διαχρονικής παρουσίας και προσφοράς της ελληνικής κοινότητας της Αιγύπτου, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση και προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η παρουσία της προτομής στην Πρεσβεία τιμά τη μνήμη του ποιητή και υπενθυμίζει τους ισχυρούς πολιτιστικούς δεσμούς και τη διαχρονική φιλία μεταξύ των δύο χωρών».
