Η προσέγγιση της νεολαίας στην παράδοση
και το χρέος των πολιτιστικών συλλόγων
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρο του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου Δράμας κ. Γ. Παπουτσής
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ και οι γιορτές στην Ελλάδα καλά κρατούν. Το καλοκαίρι βέβαια προσφέρεται για εκδηλώσεις του είδους και σε κάθε γωνιά της χώρας, θα συναντήσουμε παρόμοιες εκδηλώσεις.
Σήμερα περισσότερο παρά ποτέ, υπάρχει μια γενικότερη τάση, τα πανηγύρια αυτά να αυξάνονται, καθώς με τα χρόνια της πανδημίας του Covid-19, είχαν σταματήσει. Παρ’ όλα αυτά, έχουν επιστρέψει δυναμικότερα από ποτέ, ενώ φαίνεται ότι προσελκύουν και το έντονο ενδιαφέρον της νεολαίας.
Τι υπάρχει όμως στην πραγματικότητα πίσω απ’ όλα αυτά; Κατά πόσο η νεολαία μας ενδιαφέρεται για τα πανηγύρια ή για τη λαογραφική μας παράδοση; Είναι απλώς μια τάση της εποχής, είναι μια νέα μόδα που θα περάσει; Είναι μια συλλογική τάση, όπου η νεολαία ανακαλύπτει τους παραδοσιακούς χορούς; Και πάνω απ’ όλα, κατά πόσο ενδιαφέρεται για τη συνέχιση της παράδοσης και τη διατήρηση των εθίμων;
Η Δράμα, είναι μια περιοχή που ευτύχισε να έχει πλήθος Πολιτιστικών Συλλόγων, οι οποίοι με ζήλο και πολλή δουλειά συνεχίζουν να κρατούν τις παραδόσεις από γενιά σε γενιά και να αναβιώνουν τα έθιμα. Μάλιστα, η Δράμα, είναι μια περιοχή η οποία έχει εντάξει πλήθος παλαιών εθίμων τα οποία συνεχίζουν να διατηρούνται για αιώνες από αρχαιοτάτων χρόνων. Και το σπουδαιότερο, ότι πλήθος αυτών των εθίμων και παραδόσεων, έχει ενταχθεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας.
Οι Αράπηδες του Μοναστηρακίου, οι Μπαμπούγεροι της Καλής Βρύσης και από το Καλαμπάκι τα Κάλαντα Κρυονερίου, το κουρμπάνι του Αγίου Αθανασίου, η Καλογεροδευτέρα και άλλα.
Τι γίνεται όμως πίσω απ’ όλα αυτά και κατά πόσο πραγματικά η νεολαία ενδιαφέρεται, οι παραδόσεις αυτές να έχουν μια συνέχεια, έξω από τις χορευτικές και πανηγυρικές συνάξεις του καλοκαιριού;
«Στο ανήκειν»
Για το θέμα αυτό μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Παρανεστίου κ. Γιάννης Παπουτσής, ο οποίος ναι μεν συμφωνεί ότι έχουμε μια άνοδο ενδιαφέροντος από τους νέους, όχι όμως έτσι όπως ίσως θα την φανταζόμασταν.
Ο ίδιος, διευκρινίζει ότι εκφράζει την προσωπική του άποψη και μόνο και στην ερώτηση για το πώς βλέπει το γεγονός ότι η νεολαία φαίνεται να επανέρχεται σε λαογραφικές εκδηλώσεις του είδους, επισημαίνει ότι το γεγονός αυτό είναι αρκετά ενθαρρυντικό, καθώς το ζήτημα εφάπτεται κυρίως «στο ανήκειν», για τους νέους.
Όπως λέει, «οι νέοι, εκτός από το να δείξουν ότι ανήκουν κάπου, να δείξουν ότι είναι σε πλήρη αναγωγή με τους προπάτορές μας, με τους προγόνους, βλέπω όμως ότι είναι μόνο στους χορούς και στα τραγούδια και δεν εμβαθύνουν περισσότερο».
Όπως εξηγεί, «αυτό είναι λίγο ανησυχητικό, αλλά νομίζω ότι θα βρουν το δρόμο τους στη συνέχεια. Βλέπουμε ότι υπάρχει συμμετοχή, πολύς κόσμος γλεντάει, η νέα γενιά έχει πάρει τα ινία στα χέρια της, αλλά τους λείπει ο σκοπός».
Εκφράζει ακόμα την ανησυχία του: «Βλέπω ότι κατά κάποιο τρόπο αυτό γίνεται με “εθνικιστική” προσέγγιση και όχι ολιστική. Τουλάχιστον έτσι το αντιλαμβάνομαι εγώ. Αυτό που έχει σημασία με το χορό, είναι η ένωση, να έχουμε βάσεις που συμφιλιώνουν τον κόσμο και όχι να τραβάμε σε διαιρετικές τάσεις».
Διευκρινίζει μάλιστα σ’ αυτό το σημείο ότι, «δεν μπορούμε να τα θεωρούμε όλα ρόδινα. Εντάξει, συμμετέχουν οι νέοι! Με ποιο σκοπό όμως; Πού οδηγούνται; Δηλαδή, είναι σε επαφή με μια ολιστική θεώρηση και συμπερίληψη ή όπου τραβάει ο άνεμος και το πάνε εθνικιστικά;» τονίζει και επισημαίνει για άλλη μια φορά, ότι, «έτσι το διαισθάνομαι».
«Δεν είναι μόνο να περάσουμε καλά…»
Ερωτώμενος για το τι μπορούν να κάνουν οι Σύλλογοι γι’ αυτή την κατάσταση και τι δυνατότητες έχουν να απευθυνθούν στους νέους, ο κ. Παπουτσής εξηγεί: «Το θέμα δεν είναι μόνο να μιλάμε ή να περάσουμε καλά και να λέμε χρόνια πολλά. Οι πρόεδροι πρέπει να μιλάνε, να λένε δυο κουβέντες, να ενθαρρύνουν, να βάλουν στόχους στην εκδήλωση. Δεν μπορούν να λένε: “να περάσουμε καλά” μόνο. Δεν είναι αυτή έκφραση Συλλόγου που καθοδηγεί τα πράγματα. Κι ας μην αρέσουμε. Ο πρόεδρος θα πρέπει να πει κάτι, γιατί η μάζωξη πρέπει να έχει έναν σκοπό. Δεν είναι μόνο να περάσουμε καλά. Αυτές οι μαζώξεις έχουν στόχο τον αλτρουισμό, τη συνέχεια, την αγάπη, μια επαφή με συγγενείς και φίλους!»
Τονίζει επίσης εδώ, ότι, «η άποψή μου είναι ότι θα πρέπει να μπαίνουν σκοποί στις συγκεντρώσεις και στις μαζώξεις. Ίσως εγώ να είμαι εκτός τόπου και χρόνου που κάθε φορά μιλάω και πέντε λεπτά! Γιατί μαζευτήκαμε στην πλατεία του χωριού και στο γήπεδο; Δεν είναι μόνο ο χορός και το γλέντι, αλλά κάτι περισσότερο, κάτι βαθύτερο πέρα απ’ αυτό».
