Από το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας ΑΜΘ
Η συμπερίληψη ΑμεΑ μέσα
από τις τέχνες και τον αθλητισμό
Μιλάνε στον «Π.Τ.» η πρόεδρος του Κ.Κ.Π. ΑΜΘ κα. Τζαμπαζλή, ο θεμ. αντιπεριφερειάρχης Κοινωνικής Πολιτικής κ. Παναγιωτίδης και οι εισηγητές κα. Μπάτσιου, κα. Δούδα και κ. Κανίογλου
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΑ πραγματοποιήθηκε χθες Παρασκευή στη Δράμα, η ετήσια ημερίδα του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Αν. Μακεδονίας – Θράκης. Το θέμα της φέτος ήταν: «Χορεύοντας τη διαφορά: Τέχνη, Θεραπείας και Συμπερίληψη».
Η διοργάνωση γίνεται από το παράρτημα Χρονίων Παθήσεων Δράμας – Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης του Κ.Κ.Π. της ΑΜΘ και οι φετινές εισηγήσεις είχαν να κάνουν γενικότερα με την τέχνη, το χορό, τις αθλητικές δραστηριότητες, και πώς όλες αυτές οι μορφές, βοηθούν στη διαβίωση των ατόμων με νοητικές ή κινητικές αναπηρίες.
Για την ημερίδα μίλησε στον «Π.Τ.» η πρόεδρος του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας ΑΜΘ κα. Αναστασία Τζαμπαζλή, επισημαίνοντας αρχικά ότι, «μέσα από την ημερίδα προσπαθούμε να δείξουμε τη διαφορετικότητα και τι είναι. Ότι είμαστε όλοι διαφορετικοί, όλοι ίσοι στην πράξη. Και πώς θεραπευτικά μπορούμε μέσα από την τέχνη, είτε αυτό λέγεται ζωγραφική, είτε θέατρο, να βοηθήσουμε πολλές φορές είτε στη διάγνωση, είτε ακόμα και στη μορφή της, όχι της αποθεραπείας, αλλά της ένταξης του ατόμου στην κοινωνία».
Ερωτώμενη κατά πόσο οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται μέσα από τα πρόγραμμα για τις Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης, η κα. Τζαμπαζλή εξηγεί: «Υπάρχουν τα τμήματά μας, ζωγραφικής και άλλα, όπου συμμετέχουν οι Στέγες Υποστηριζόμενης Διαβίωσης σε τέτοια προγράμματα, είτε με τη μορφή της θεραπευτικής ιππασίας, της ζωγραφικής, ώστε να υπάρχει αυτή η μορφή της έκφρασης. Μέσα από εκεί, καμιά φορά, τα παιδιά που δεν μπορούν να επικοινωνήσουν, μπορούν οι άνθρωποι που τα πλαισιώνουν να καταλάβουνε πολλά πράγματα από αυτό που θα απεικονίσουνε πολλές φορές».
Μιλώντας στον «Π.Τ.» ο θεματικός αντιπεριφερειάρχης «Κοινωνικής Πολιτικής» κ. Αλέξης Παναγιωτίδης, σημείωσε ότι «η συμπερίληψη είναι μια αρχή που οφείλει να διαπερνά κάθε πολιτική. Είναι ένας τρόπος να χτίζουμε κοινωνίες που δεν αφήνουν κανέναν πίσω».
Τόνισε ακόμα, ότι, «ως Περιφέρεια ΑΜΘ μέσα από την Κοινωνική Πολιτική, εργαζόμαστε για να εξασφαλίσουμε δικαιώματα, προσβασιμότητα και ίσες ευκαιρίες. Επιδιώκουμε ένα περιβάλλον στο οποίο τα άτομα με αναπηρία δεν χρειάζεται να αποδείξουν τίποτα για να διεκδικήσουν αυτά που τους ανήκουν. Ένα περιβάλλον στο οποίο η αναπηρία αντιμετωπίζεται σε σεβασμό και με ουσιαστική υποστήριξη».
Αποϊδρυματοποίηση και ωφελούμενοι
Στην ερώτηση αν έχουμε αύξηση των ωφελουμένων σ’ αυτές τις δομές, η κα. Τζαμπαζλή επισημαίνει: «Στις στέγες υποστηριζόμενης διαβίωσης είναι συγκεκριμένος ο αριθμός που πρέπει να φιλοξενούμε για να μην έχουμε μετά την ιδρυματική μορφή. Άρα λοιπόν, είναι έξι ανά σπίτι. Το καινούργιο μοντέλο, όπως γνωρίζετε, είναι η αποϊδρυματοποίηση, άρα κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Ήδη έχουμε δύο που θα ξεκινήσουνε σε Ελευθερούπολη και Ξάνθη, οι οποίες θα ενταχθούν τώρα τον Ιανουάριο και θα ξεκινήσουνε».
Τονίζει όμως στη συνέχεια ότι, «δυστυχώς, πραγματικά διαπιστώνουμε ότι υπάρχει στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη πάρα πολύ μεγάλη αύξηση στο κομμάτι της αναπηρίας, είτε αυτή λέγεται νοητική, είτε κινητική, και το βλέπουμε εμείς που ασχολούμαστε και είμαστε στο πεδίο.
Γι’ αυτό το λόγο θα δείτε ότι πέρα από τις κρατικές δομές, υπάρχουν και πάρα πολλά ΚΔΑΠ, τα οποία ανοίγουνε, για να καλύψουνε και τις πολύ μεγάλες ανάγκες. Εμείς αυτή τη στιγμή φιλοξενούμε γύρω στα 40-50 παιδιά, στον οικισμό του Αγίου Σάββα, χωρίς να έχουμε δυνατότητα να κάνουμε εισαγωγή και άλλων ατόμων. Είναι κάτι που προσπαθούμε να το αντιμετωπίσουμε, αλλά και το βλέπουμε».
Μπάτσιου: Η Φυσική Αγωγή ως γέφυρα συμπερίληψης
Η κα. Σοφία Μπάτσου, συνταξιοδοτηθέν μέλος ΔΕΠ / ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ μίλησε με θέμα: «Όταν η Φυσική Αγωγή και ο Αθλητισμός γίνονται γέφυρα συμπερίληψης».
Μιλώντας στον «Π.Τ.» σημείωσε αρχικά, ότι «η φυσική αγωγή στα σχολεία παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση θετικών στάσεων απέναντι στα άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, με την ανάπτυξη των κινητικών ικανοτήτων, των γνώσεων που πρέπει να αποκτήσουν οι μαθητές, ούτως ώστε να είναι δραστήριοι σε όλη τους τη ζωή».
Όπως τονίζει «ο αθλητισμός έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι είναι ένα μέσο συμπερίληψης. Έχετε παρακολουθήσει φαντάζομαι, ότι σε πολλά αθλήματα συμμετέχουν ταυτόχρονα άτομα με και χωρίς αναπηρία. Αναφερόμαστε στα άτομα με οπτική αναπηρία, αναφερόμαστε στα άτομα με κινητική αναπηρία, έχουμε την καλαθοσφαίριση στο αναπηρικό αμαξίδιο, τη χειροσφαίριση στο αναπηρικό αμαξίδιο. Αλλά έχουν αναπτυχθεί και αθλήματα τα οποία συμπεριλαμβάνουν άτομα όλων των αναπηριών».
Επισημαίνει όμως στο σημείο αυτό, ότι «δυστυχώς δεν είναι πολύ διαδεδομένα. Είναι ευθύνη των καθηγητών φυσικής αγωγής να ενημερωθούν για αυτά τα αθλήματα και να μπορέσουν να τα αναπτύξουν. Είναι καινούργια αθλήματα, προέκυψαν μέσα από την αγωνία των γονιών και των εκπαιδευτικών, να συμπεριλάβουν όλες τις αναπηρίες μέσα στα αθλήματα. Ένα τέτοιο άθλημα είναι το Baskin (μπάσκιν), όπου συμμετέχουν άτομα με νοητική στέρηση, με κινητικά προβλήματα, άτομα χωρίς αναπηρία.
Είναι πολύ σημαντικό το πρόγραμμα που έχει αναπτύξει εδώ και πάρα πολλά χρόνια τα Special Olympics Ελλάς, όπου έχουμε τα Unified Sports. Είναι τα αθλήματα ένταξης. Συμμετέχουν άτομα με και χωρίς νοητική αναπηρία, με απώτερο σκοπό τη συνύπαρξη αυτών των ατόμων, τόσο στη διάρκεια της προπόνησης, όσο και στους αγώνες. Γιατί με αυτό τον τρόπο καταρρίπτονται τα φράγματα, καταρρίπτονται τα στερεότυπα που υπάρχουν, ότι κάποια άτομα δεν μπορούν. Η συνύπαρξη έχει μόνο καλά αποτελέσματα στην κοινωνία μας».
Δούδα: Η θεραπευτική δύναμη του χορού
Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εισήγηση έκανε η κα. Ελένη Δούδα, καθηγήτρια εφαρμοσμένης φυσιολογίας της άσκησης στην υγεία και στον αθλητισμό, και στη ρυθμική γυμναστική.
Κατά την εισήγησή της παρουσίασε τη σύνδεση του χορού με την υγεία και την συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία επισημαίνοντας: «Παρουσιάζονται κάποιες μελέτες οι οποίες αφορούν τη συμβολή του χορού στη βελτίωση της υγείας των ασκουμένων, στη λειτουργική ικανότητα και στην ποιότητα ζωής. Παρουσιάζονται διάφορα περιστατικά και στη συνέχεια δείχνουμε κάποια βίντεο όπου συμπεριλαμβάνονται άτομα με αναπηρία που πραγματοποιούν διάφορες χορογραφίες, οι οποίες αναδεικνύουν τον ρόλο του χορού στη συμπερίληψη και στη βελτίωση της υγείας των συμμετεχόντων».
Στην ερώτηση αν οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται και στην πράξη, η κα. Δούδα απαντάει θετικά: «Εμείς στο ΤΕΦΑΑ του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης έχουμε συνεργασία με τον Σύλλογο Μέριμνας Άγιοι Θεόδωροι. Είναι ένας σύλλογος που αγκαλιάζει τα άτομα με νοητική αναπηρία. Έχει πάρα πολλές δραστηριότητες και στο πλαίσιο αυτών των δραστηριοτήτων συνεργαζόμαστε με το σύλλογο και παρουσιάζουμε διάφορα καλλιτεχνικά δρώμενα σε διάφορες εκδηλώσεις. Οπότε με αυτό τον τρόπο υπάρχει μια αλληλεπίδραση και των φοιτητριών και των φοιτητών του τμήματος με τα άτομα με αναπηρία, τα οποία χρήζουν αγάπης, χρήζουν ενσωμάτωσης μέσα στα κοινωνικά γενικά δρώμενα τα οποία παρουσιάζονται στην πόλη. Και όχι μόνο ενώ απλωνόμαστε και σε πανελλήνιο επίπεδο».
Κανίογλου: Η ζωγραφική και τα χρώματα στη ζωή των παιδιών
Ο κ. Γιάννης Κανίογλου, είναι ένας καλλιτέχνης, που τα τελευταία χρόνια πηγαίνει και ζωγραφίζει τοίχους σε σχολεία ανά την Ελλάδα, ενώ έχει ζωγραφίσει και σε σχολεία της Δράμας. Στην ημερίδα αναφέρθηκε στη δράση του «Βάζουμε χρώματα στη ζωή των παιδιών μας».
Μιλώντας στον «Π.Τ.», εξηγεί ότι η δράση του αυτή ξεκίνησε από το 2019, «όταν πήγα για πρώτη φορά στο Χρονίων Παθήσεων της Ελευθερούπολης, όπου με κάλεσε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του ιδρύματος. Έκτοτε με καλούνε διάφοροι σύλλογοι και ανταποκρίνομαι στο κάλεσμά τους. Ο βασικός σκοπός είναι να δώσω ευκαιρία μέσω της τέχνης στα παιδιά να μπορούν να συμμετάσχουν και να ομορφύνουν τον χώρο στον οποίον περνάνε ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής τους».
Ερωτώμενος για τη συμμετοχή των παιδιών σ’ αυτές τις δράσεις, τονίζει ότι «είναι μεγάλος ο ενθουσιασμός τους, γιατί δεν συνηθίζεται να γίνεται κάτι αντίστοιχο, ή σε διάφορα ιδρύματα. Είναι πρωτόγνωρο αυτό που γίνεται. Ειδικά όμως σ’ αυτά τα παιδιά δίνω μια προτεραιότητα και η ανταπόκριση είναι πολύ μεγάλη».
Καταλήγοντας, σημειώνει ότι «όταν πηγαίνω σε τέτοιες δράσεις, βάζω σαν βασική προϋπόθεση να συμμετάσχουν όλα τα παιδιά, να μην έχουμε αποκλεισμούς. Είτε έχουνε κινητικά προβλήματα, είτε νοητική στέρηση, να συμμετέχουν όλα, το καθένα με ό,τι μπορεί και όπως μπορεί».
