Η τέχνη της λουροποιείας πίσω
από τους κωδονοφόρους και
την κτηνοτροφία στη Δράμα
Η λουροποιός της Δράμας κα. Αθ. Σπύρου μιλάει στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΙ ΕΙΝΑΙ η τέχνη της λουροποιείας; Πώς γίνονται παραδοσιακά λουριά και ζώνες, κυρίως για τα ζώα; Τα κουδούνια για τα ζώα που βγαίνουν στη βοσκή, οι ζώνες για τα άλογα, αλλά ακόμα και μια ζώνη για έναν μηχανόβιο και άλλα πολλά, όλα αυτά μπορούν να γίνουν στο χέρι και παραδοσιακά στη Δράμα.
Πρόκειται για το «Παραδοσιακό Λουροτεχνείον», ένα κατάστημα στην πόλη της Δράμας, το οποίο διατηρεί με ιδιαίτερη επιτυχία σήμερα η κα. Αθανασία Σπύρου. Και στην επαγγελματική κάρτα αναφέρεται ως «Κτηνοτροφικό Ατελιέ», το οποίο κατασκευάζει χειροποίητα περιλαίμια και αξεσουάρ ζώων από 100% γνήσιο δέρμα.
Είναι ένα μικρό κατάστημα στην οδό Βίτση, στο δρόμο που πρόσφατα έχει αναπλαστεί, όπου οι ενδιαφερόμενοι για τέτοια αντικείμενα, θα βρουν πραγματικά το βασίλειό τους!
Ο «Π.Τ.» μίλησε με την κα. Αθανασία Σπύρου, η οποία βασικά δεν είχε καμιά σχέση με το επάγγελμα αυτό. Η ίδια γεννήθηκε στην Αθήνα και κάποια στιγμή βρέθηκε νύφη στη Δράμα, όπου και ανέλαβε το συγκεκριμένο κατάστημα. Ήταν μια οικογενειακή επιχείρηση του πεθερού της, την οποία συνεχίζει σήμερα η ίδια και μάλιστα σημειώνει ιδιαίτερη επιτυχία.
Όπως επισημαίνει η κα. Σπύρου στον «Π.Τ.», «ασχολούμαστε κυρίως με κτηνοτρόφους, γενικότερα με κουδούνια, κωδονοφόρους και οτιδήποτε έχει να κάνει με λουριά γύρω από αυτά».
Αυτό που σημειώνει μάλιστα, είναι ότι «ακόμα και τα λουριά που φοράνε οι κωδονοφόροι για τα κουδούνια τους, κάποια δερμάτινα εξαρτήματα που έχουν στο σώμα τους, στη μέση για να στερεώνουν όλο το βάρος καλύτερα, τα κάνουμε εμείς».
Ερωτώμενη σχετικά, εξηγεί ότι κάνουν λουριά για τα ζώα όπως για το λαιμό, «για σκύλους, κατσίκια, αγελάδες, καπίστρια για άλογα. Για τα μουλάρια κάνουμε άλλον εξοπλισμό που δένουν τα σαμάρια που πιάνουν όλο το άλογο».
Όπως εξηγεί μάλιστα, «αυτό που κάνουμε λέγετε παλντούμι. Είναι μια κατασκευή, που πιάνει όλο σαμάρι, ώστε όταν το φορτώνουμε το ζώο με ξύλα, να μπορεί να εξισορροπεί το βάρος, όταν κινείται φορτωμένο να μην του φεύγουν τα ξύλα».
Η ίδια έμαθε την τέχνη εδώ στη Δράμα και όπως μας λέει, «στην αρχή δεν ήταν τόσο εύκολο και ειδικά για μια γυναίκα, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται και μυϊκή δύναμη. Γενικά όμως, αν βρεις τον τρόπο έτσι και έχεις τα κατάλληλα εργαλεία και θέληση, τόσο το αγαπάς ακόμα περισσότερο».
Ζήτηση κυρίως από κτηνοτρόφους
Ερωτώμενη κατά πόσο τα αντικείμενα αυτά έχουν σήμερα ζήτηση, σημειώνει ότι δουλεύει κυρίως με κτηνοτρόφους, «αν και είναι πάρα πολύ δύσκολο σ’ αυτές τις εποχές όπως γνωρίζουμε. Παρ’ όλα αυτά, όσο υπάρχει μεράκι και ο κόσμος θέλει να ασχολείται έτσι με τα ζώα, να τα στολίσει, να τα αρματώνει όπως λένε και οι κτηνοτρόφοι, εμείς συνεχίζουμε».
Ερωτώμενη αν τα αντικείμενα αυτά χρησιμοποιούνται από τους κτηνοτρόφους για επαγγελματικούς ή διακοσμητικούς λόγους για τα ζώα τους, διευκρινίζει ότι «χρησιμοποιούνται κυρίως για πρακτικούς λόγους. Απλά, το θέμα είναι ότι το ζώο που βάζει κουδούνι, είναι ουσιαστικά το ζώο που θα βγει στη βοσκή. Όσο δεν γίνεται όλο αυτό μια βιομηχανία και δεν ακολουθούν τις πιο μοντέρνες μεθόδους αλλά είναι παραδοσιακή ακόμα, μπορούν και τα φοράνε. Αλλιώς μέσα σε κλεισμένες μονάδες, δεν υπάρχει λόγος να φοράνε κουδούνια».
Οι κωδονοφόροι και η παράδοση
Ένα από τα πλέον σημαντικά στοιχεία, είναι ότι τέτοια λουριά κατασκευάζονται και για τους γνωστούς μας κωδονοφόρους, όπως τα δρώμενα των μεταμφιέσεων στη Δράμα με τα διονυσιακά έθιμα.
Όπως σημειώνει η κα. Σπύρου, «τα τελευταία χρόνια με τους κωδονοφόρους, είναι ένα κομμάτι που πηγαίνει καλά. Με την έννοια ότι ο κόσμος ασχολείται αρκετά και όλο και περισσότερο με πιο παραδοσιακά προϊόντα. Νομίζω δηλαδή πριν 5-6 χρόνια δεν ήταν τόσο ακουστό ή μήπως επειδή εγώ δεν ασχολούμουν δεν το άκουγα, αλλά βλέπω από τα παιδιά αν κρίνω, ότι γίνεται όλο και πιο αγαπητό αυτό το έθιμο, διαδίδεται».
Η ίδια έχει ξεκινήσει να ασχολείται με την παραδοσιακή λουροποιεία από το 2019 και σήμερα μπορεί να κατασκευάσει διάφορα αντικείμενα από δέρμα: όπως για παράδειγμα θήκες για κυνηγούς, φυσιγγιοθήκες, θήκες για τα μαχαίρια, τσαντάκια και άλλα και γενικά οτιδήποτε μπορεί να γίνει από δέρμα. Μάλιστα έχει κατασκευάσει και λουριά για ασθενείς που χρειάζονται σε κάποιες κλινικές.
Όπως λέει χαρακτηριστικά, «είναι ένα εξειδικευμένο προϊόν, και ίσως γι’ αυτό μπορεί να έχει κάποια συνέχεια και διάρκεια και μέλλον ως επάγγελμα», αν και όπως φαίνεται στη Δράμα είναι η μοναδική που ασχολείται επαγγελματικά.
«Αυτό είναι θετικό μέχρι ένα σημείο», τονίζει και συμπληρώνει: «Από την άλλη, όσο ο κόσμος προοδεύει, η αλήθεια είναι ότι εξαλείφονται κάποια πράγματα δυστυχώς. Αν και νομίζω ότι σε βάθος χρόνου γυρνάμε ξανά στα παραδοσιακά. Κάνουμε δοκιμές, προσπαθούμε λίγο να εκμοντερνιστούμε αλλά βλέπουμε ότι το παραδοσιακό πάντα είναι αλλιώς». Και όπως λέει αστειευόμενη, «μέχρι στιγμής η τεχνητή νοημοσύνη δεν μας απειλεί!»
Ενδιαφέρον από νεότερους
Στην ερώτηση, αν νεότεροι δείχνουν ίσως ενδιαφέρον να μάθουν την τέχνη και να τη συνεχίσουν με κάποιο τρόπο απαντάει αρνητικά: «Ελάχιστοι! Κυρίως είναι παιδιά που έχουν μεγαλώσει για παράδειγμα μαζί με ζώα, μέσα από τις παραδόσεις και ενδιαφέρονται να μάθουν. Διαφορετικά δεν τους κάνει αίσθηση».
Στην ερώτηση για το τι είναι το πιο παράξενο αντικείμενο που της έχει ζητηθεί να κατασκευάσει, μας λέει ότι έχει κάνει μια σέλα γεμάτη με κρόσσια για μια μοτοσυκλέτα Harley, όπως και για έναν άλλο μηχανόβιο μια δερμάτινη ζώνη για τη μέση. Και ακόμα, έχει κατασκευάσει και ένα ειδικό λουρί για ρολόι, μια πολύ συγκεκριμένη παραγγελία που ζήτησε κάποιος, εξ ολοκλήρου από δέρμα.
Στην ερώτηση αν ζητάνε κάποιες ιδιαίτερες καλλιτεχνίες για όλα τα λουριά και τις ζώνες, εξηγεί ότι «ζητάνε κυρίως χάντρες και διάφορα σχέδια. Παρ’ όλο που λέγαμε αυτό με τα μοντέρνα και τα λοιπά και τα νίκελ και τα μεταλλικά που ίσως να τραβούσαν πιο πολύ το μάτι, οι περισσότεροι θέλουν χάντρα, χαϊμαλί. Θυμίζει κάτι παλιότερο και πιο παραδοσιακό. Και αυτό είναι και το ωραίο και το βλέπουμε και στα καρναβάλια, όσο μοντέρνο και να είναι κάτι κάτω από τις μάσκες, κι αν είναι, θέλουν το παραδοσιακό».
Όπως μάλιστα σημειώνει, «σύντομα, αναγνώρισα πόσο αναγκαίο είναι το έργο που κάνουμε εδώ για πολλούς ανθρώπους. Κατάλαβα πως αποτελεί ένα επάγγελμα προς εξαφάνιση και πως οι παραδόσεις και τα έθιμά μας συνδέονται με το αντικείμενο αυτό. Έτσι, έπεισα τον εαυτό μου πως δεν θα φοβηθώ αυτό το ποτάμι και βούτηξα!»
