Πίστη παράδοση και ιστορία η τουριστική ταυτότητα της Δράμας
Ισχυρός πυλώνας ανάπτυξης
με βαθιές ρίζες στη Δράμα
ο προσκυνηματικός τουρισμός
Δυνατότητες σύνδεσης των Μονών με τα φυσικά και ιστορικά αξιοθέατα του Νομού
Του Θανάση Πολυμένη
ΕΝΑ ΑΠΟ τα μεγάλα ζητούμενα για τη Δράμα είναι ο τουρισμός. Υπάρχει μια κινητικότητα τα δυο – τρία τελευταία χρόνια, καθώς μέσα από συμπράξεις φορέων και Δήμων, γίνεται μια προσπάθεια ώστε να υπάρξει και να διαμορφωθεί μια κοινή στρατηγική για την τουριστική ανάπτυξη.
Βέβαια, όταν μιλάμε για τουρισμό στη Δράμα, δεν μπορούμε να έχουμε στο μυαλό μας παραλίες και πλήθη κόσμου να περιφέρονται στην πόλη. Η Δράμα έχει να παρουσιάσει, ορεινό κυρίως τουρισμό, ιστορικό τουρισμό, αλλά και προσκυνηματικό τουρισμό. Γενικά, έχει πολύ καλά σημεία τα οποία μπορούν άνετα να συμπεριληφθούν υπό την γενική κατηγορία του εναλλακτικού τουρισμού. Όπως τα πραγματικά πολλά χιλιόμετρα των ημιορεινών και ορεινών μονοπατιών σε όλη την περιοχή του Νομού Δράμας για πεζοπορία και ποδηλασία και άλλα.
Από όλες αυτές τις κατηγορίες σήμερα, επιλέξαμε να αναφερθούμε στον προσκυνηματικό τουρισμό, που για την περιοχή της Δράμας είναι επίσης ένα αρκετά σημαντικό ζήτημα, αν και στον συγκεκριμένο τομέα, η πολιτεία ή άλλοι φορείς – πλην της Εκκλησίας – δεν έχουν δυνατότητα να παρέμβουν. Θα μπορούσαν όμως βέβαια οι Δήμοι και γενικότερα η Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, να συμπεριλάβει τις πραγματικά ενδιαφέρουσες μονές, σε ένα γενικότερο πρόγραμμα περιήγησης.
Ο προσκυνηματικός τουρισμός προσελκύει μια πολύ συγκεκριμένη κατηγορία επισκεπτών, με τις ομάδες αυτές να κατευθύνονται αποκλειστικά και μόνο σε μονές και όχι ταυτόχρονα σε άλλα σημεία μια περιοχής. Είναι ομάδες επισκεπτών, που θα πάνε μόνο στη Μονή Εικοσιφοίνισσας του Παγγαίου, ή στη Μονή της Σίψας και αλλού και δύσκολα θα κατευθυνθούν για παράδειγμα στο Σπήλαιο Αγγίτη, ή στο Νέστο, ή στο Οχυρό Λίσσε.
Παρ’ όλα αυτά όμως, θα μπορούσαν σίγουρα να διοργανωθούν προγράμματα, ώστε να συμπεριλαμβάνονται όλα αυτά, σε ένα πρόγραμμα ενός Σαββατοκύριακου ή τριών ημερών, μέσα από σχετικές προσφορές. Για όλα αυτά βέβαια, θα πρέπει να μπορούν να δημιουργηθούν και οι κατάλληλες προϋποθέσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και να μην περιμένουμε μόνο από τους ιδιώτες τουριστικούς πράκτορες.
Ο προσκυνηματικός τουρισμός στη Δράμα
Με τον προσκυνηματικό τουρισμό στη Δράμα έχουμε ασχοληθεί και άλλη φορά. Και η Δράμα έχει ορισμένα ενδιαφέροντα σημεία, όπως μια σειρά από Μονές που είναι πραγματικά ιστορικές και όχι μόνο. Και δεν μιλάμε βέβαια μόνο για τις Μονές, αλλά και για Ναούς, οι οποίοι κουβαλάνε ένα ιστορικό βάρος, όπως η Αγία Σοφία, ο Ιερός Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου στη Χωριστή, η παλαιά Μητρόπολη στην πόλη της Δράμας, ο Ναός των Ταξιαρχών και όχι μόνο.
Ιδιαίτερα σημαντικά στοιχεία μας έχει δώσει η πρόσφατη έκδοση του βιβλίου – λευκώματος με τίτλο: «Από πέτρα και ξύλο σε σάρκωμα και γλυκασμό», όπου μπορεί κανείς να βρει πλήθος ιστορικών στοιχείων γύρω από Ναούς που χτίστηκαν στην περίοδο του Βυζαντίου μέχρι και το 1915 και έχουν μια σημαντική ιστορία.
Στο χέρι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της πολιτείας γενικότερα είναι, να βοηθήσει ώστε όλα αυτά να αναδειχθούν.
Οι Ιερές Μονές στη Δράμα
Σήμερα η Δράμα έχει μια σειρά από Ιερές Μονές, με την πλέον παλαιότερη τη Μονή Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου, η οποία μάλιστα παρουσιάζει και μια σταθερή επισκεψιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Επίσης, η Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος στους Ταξιάρχες ή Σίψα την οποία είχε ιδρύσει ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης και βέβαια, η νεοϊδρυθείσα Μονή του Σωτήρος στην Πρασινάδα Παρανεστίου ή στα λεγόμενα Μακεδονικά Μετέωρα Παρανεστίου!
Η Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος την Πρασινάδα
Αν και νεοϊδρυθείσα, η Μονή στην Πρασινάδα, κουβαλάει σημαντική ιστορία, καθώς τη δεκαετία 1980-1990 βρέθηκαν εκεί τα οστά κάποιων μοναχών που έζησαν εκεί σε παλαιότερα χρόνια. Μάλιστα η Μονή είχε καεί την εποχή των Σταυροφοριών. Κατά τις ανασκαφές που έγιναν κατά το 1980 – 1990, βρέθηκαν εκεί τα οστά μοναχών, εκκλησιαστικά σκεύη και νομίσματα τα οποία φυλάσσονται από την Ιερά Μητρόπολη Δράμας.
Το 1993, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέστηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία στο νέο μοναστήρι, μετά από 800 χρόνια που ήταν ερειπωμένο και εγκαταλελειμμένο. Όσοι ανέβηκαν εκείνη την ημέρα στον βράχο της Πρασινάδας και είχαν ταξιδέψει στον Πόντο, σημείωναν με έκπληξη πως το περιβάλλον και η τοποθεσία στην Πρασινάδα έχει πάρα πολλά κοινά μορφολογικά στοιχεία με αυτά του Πόντου.
Σήμερα η Μονή λειτουργεί σε όλο τη το μεγαλείο από δύο μοναχούς ενώ υπάρχει και ένας τρίτος υποψήφιος.
Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρα στη Σίδα
Η Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος βρίσκεται στο χωριό Ταξιάρχες του νομού Δράμας. Η ιστορία του μοναστηριού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το βίο και το ποιμαντικό έργο του Αγίου Γεωργίου Καρσλίδη του Ομολογητού. Ο Άγιος Γεώργιος, ερχόμενος από την Αργυρούπολη του Πόντου (1930), εγκαθίσταται στο χωριό Σίψα (Ταξιάρχες) Δράμας. Το 1939 ξεκινά την ανοικοδόμηση της Ιεράς Μονής, ο ναός της οποίας αφιερώνεται στην Ανάληψη του Σωτήρος. Δίπλα στο ναό χτίζει το μικρό κελί του.
Σήμερα στο σημείο αυτό ανθεί μια πολυπληθής γυναικεία αδελφότητα μοναζουσών, που αποτελεί την Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος. Στη μονή συρρέουν καθημερινά πολλοί πιστοί, όχι μόνο από το εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό, για να προσκυνήσουν τον τάφο του Αγίου Γεώργιου Καρσλίδη, ο οποίος ευωδιάζει, για να ζητήσουν την ευλογία του και τη βοήθειά του.
Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας Παγγαίου
Χτίστηκε το 400 μ.Χ. και πρόκειται για το αρχαιότερο μοναστήρι της περιοχής, αν όχι ένα από τα αρχαιότερα στην Ελλάδα.
Η συμβολή της μονής στη διατήρηση της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού υπήρξε ανεκτίμητη, ενώ κατά την ιστορική της διαδρομή καταστράφηκε πολλές φορές από Οθωμανούς και Βούλγαρους επιδρομείς. Κατά την εποχή της Επανάστασης του 1821 είχε γίνει πνευματικό και εθνικό κέντρο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Μέχρι το 1843 λειτουργούσε εκεί σχολή, ονομαζόμενη «Των Κοινών Γραμμάτων ή Ελληνική Σχολή», για την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου της περιοχής, ενώ στις αρχές του 20ου αιώνα και για λίγες δεκαετίες λειτούργησε και Γεωργική Σχολή με τρεις γεωπόνους. Αξιόλογη υπήρξε και η βιβλιοθήκη της. Πριν τη διαρπαγή της από τους Βουλγάρους (1917) περιλάμβανε 1300 τόμους βιβλίων, εκ των οποίων οι 430 χειρόγραφοι κώδικες ήταν μεγάλης αξίας.
Η Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας άρχισε να επαναλειτουργεί το 1965 από γυναικείο τάγμα αυτήν τη φορά και πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου στη μνήμη της Παναγίας της Θεοτόκου, στις 14 Σεπτεμβρίου στη μνήμη του Τιμίου Σταυρού και στις 21 Νοεμβρίου στη μνήμη των Εισοδίων της Θεοτόκου.
Προσκυνηματικός τουρισμός
Σε πρόσφατες δηλώσεις του στον «Π.Τ.» σχετικά με προσκυνηματικό τουρισμό στη Δράμα, ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος είχε τονίσει: «Κατά μία άποψη στη Δράμα είμαστε τυχεροί, με την έννοια ότι έχουμε δύο μοναστήρια γυναικεία, και τα δύο ονομαστά. Η Εικοσιφοίνισσα με την παλαιότητά της, με την ιστορία της και δυστυχώς και με τη σύγχρονη ιστορία της που αφορά στους βανδαλισμούς και στις κλοπές των κειμηλίων και των χειρογράφων από τους Βουλγάρους».
Επεσήμανε μάλιστα, ότι, «πολλοί άνθρωποι έρχονται ως προσκυνητές και όχι ως τουρίστες. Δηλαδή έρχονται για να προσκυνήσουν, να ευχαριστήσουν την Παναγία, να ευχαριστήσουν τον Άγιο. Παράλληλα, έχουμε και πολλούς εθελοντές, οι οποίοι έρχονται και διαμένουν κάποιες μέρες στα μοναστήρια και προσφέρουν εκεί τη βοήθειά τους, στις εσωτερικές εργασίες του μοναστηριού, ιδιαίτερα γυναίκες, με το να φτιάχνουν γλυκά, να ασχολούνται με την καθαριότητα και ούτω καθεξής».
Σημειώνει μάλιστα χαρακτηριστικά, ότι, στη Δράμα «έχουμε σημαντικό προσκυνηματικό τουρισμό. Έχουμε πανηγύρια στα οποία έρχεται κόσμος και στην Εικοσιφοίνισσα και στη Σίψα, στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Και με αυτόν τον τρόπο δεχόμαστε κόσμο σε όλη την περιοχή της Δράμας. Δηλαδή αυτό που χαρακτηρίζεται ως θρησκευτικός τουρισμός, καλύτερα να το πούμε προσκυνηματικός τουρισμός -αν και δεν είναι σωστή έκφραση ο τουρισμός – ισχύει για την περιοχή μας και φυσικά οι άνθρωποι αυτοί μετά κατεβαίνουν στη Δράμα και θα επισκεφθούν και εκεί διάφορα άλλα σημεία».
