Κ. Παναγιωτίδης: «Το Ταφικό Έθιμο
είναι ένα χρέος τιμής στους προγόνους
μας που κρατά πάνω από 100 χρόνια»
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΑ σπουδαιότερα έθιμα με τα οποία κλείνουν οι μέρες του Πάσχα την Κυριακή του Θωμά, είναι το Ταφικό Έθιμο που αναβιώνει ακόμα και σήμερα σε αρκετές περιοχές, όπου κυρίως υπάρχουν Κοινότητες των Ποντίων.
Στη Δράμα, το Ταφικό Έθιμο αναβιώνει στην περιοχή της Νέας Κρώμνης, από το Πολιτιστικό Σύλλογο Ποντίων «Ακρίτες Νέας Κρώμνης», την Κυριακή του Θωμά και στα νεκροταφεία της περιοχής.
Και για άλλη μια φορά, πλήθος κόσμου παραβρέθηκε στην αναβίωση του εθίμου, όπου μεταξύ άλλων παρέστησαν οι βουλευτές Δράμας κ.κ. Κυριαζίδης, Νικολαΐδης και Ξανθόπουλος, ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας κ. Μουρβετίδης, ο δήμαρχος Δράμας κ. Παπαδόπουλος, αντιδήμαρχοι του Δήμου Δράμας, δημοτικοί σύμβουλοι και εκπρόσωποι πολιτιστικών συλλόγων.
Ένα έθιμο από την αρχαιότητα
Μιλώντας στα τοπικά μέσα ενημέρωσης για το έθιμο που αναβιώνει πάνω από 100 χρόνια στην περιοχή της Νέας Κρώμνης, το μέλος του Δ.Σ. του συλλόγου «Ακρίτες Νέας Κρώμνης», κ. Παναγιωτίδης, σημείωσε μεταξύ άλλων: «Στα κοιμητήρια της Νέας Κρώμνης, του ιστορικού συνοικισμού της Δράμας, αναβιώνει για ακόμη μια φορά ένα πολύ σημαντικό έθιμο, το Ταφικό Έθιμο των Ποντίων. Ένα έθιμο που έλκει την καταγωγή του από την αρχαιότητα, μιας και είναι γνωστό ότι οι Έλληνες, με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο, απέδιδαν ιδιαίτερες τιμές και λατρεία στους νεκρούς τους».
Όπως τόνισε ο κ. Παναγιωτίδης, «αυτό το έθιμο συνοψίζονταν στη συγκέντρωση γύρω από τον τάφο, στην παράθεση δείπνου, στη συζήτηση – ανάμνηση, το γνωστό εγκώμιο, και κάπως έτσι τελούσαν αυτό το έθιμο, βιώνοντάς το ως ανάγκη πρώτα από όλα, αλλά και ως τιμή στους νεκρούς τους, ως ανάγκη για να τους νιώσουν νοερά ανάμεσά τους».
Μια διαφορετική διάσταση
Αναφερόμενος στην ιστορικότητα του Ταφικού Εθίμου, σημείωσε ότι, «αθόρυβα και σιωπηλά πέρασε μέσα από τη χριστιανοσύνη και πήρε μια άλλη διάσταση, πολύ πιο σημαντική, την πνευματική διάσταση και φυσικά την προσδοκία για Ανάσταση νεκρών. Οι Πόντιοι, λοιπόν, σε πολλές περιοχές του ιστορικού Πόντου συγκεντρώνονταν, είτε τη Δεύτερη ημέρα του Πάσχα, είτε την Κυριακή του Θωμά και μετά τον εκκλησιασμό τελούσαν τρισάγιο στους τάφους και στη συνέχεια παρέθεταν γεύμα προς τιμήν όσων παρευρίσκονταν εκεί».
Το άκουσμα της λύρας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ακόμα και στην ποντιακή λύρα: «Το πονεμένο άκουσμα της λύρας, οι συζητήσεις – ανάμνηση για τους νεκρούς τους δημιουργούσαν μια αίσθηση δεν θα έλεγα θρήνου, ίσως θλίψης, αλλά και μια βαθιά ικανοποίηση, διότι εκείνη την ημέρα τους ένιωθαν ιδιαίτερα κοντά τους, ανάμεσά τους, μιας και στη χριστιανική παράδοση λέγεται ότι οι ψυχές ανεβαίνουν από τον Άδη μετά την Ανάσταση του Κυρίου και παραμένουν μέχρι την Πεντηκοστή».
Ένα μικρό χρέος…
Όπως επεσήμανε, «μέσα από ένα πλέγμα εκδηλώσεων, δημιουργείται μια πολύ ωραία ατμόσφαιρα. Ο καθένας το βιώνει πολύ έντονα και με τον δικό του τρόπο, αλλά και ως κοινωνία που βρισκόμαστε για ακόμη μια χρονιά εδώ στη Νέα Κρώμνη, θεωρούμε ότι τελούμε ένα μικρό χρέος. Ένα μικρό χρέος στους προγόνους μας, σε αυτούς που δεν είναι πια μαζί μας. Με αυτό τον τρόπο τους τιμούμε, ενώνουμε και ισχυροποιούμε τους δεσμούς μας ως μέλη της τοπικής κοινωνίας, αλλά και της ευρύτερης. Το έθιμο αυτό δεν το τιμούν μόνο οι κάτοικοι της Νέας Κρώμνης, αλλά Πόντιοι από όλη τη Δράμα και την ευρύτερη περιοχή. Αυτό το έθιμο μαζί με πολλά άλλα, που αποτελούν τις παραδόσεις μας, φιλοδοξούμε να το συνεχίσουμε και να το μεταλαμπαδεύσουμε. Πιστεύω του συλλόγου μας και νομίζω κάθε πολιτιστικού συλλόγου είναι ότι η παράδοση δεν είναι η διατήρηση της στάχτης, αλλά είναι η φλόγα που πρέπει να τη βιώνουμε έντονα εμείς, αλλά και να τη μεταλαμπαδεύσουμε στις επερχόμενες γενιές».
Μετά την τέλεση του τρισάγιου, αποδόθηκαν Ποντιακοί στίχοι και τραγούδια, συνοδεία των ήχων της λύρας του κ. Νίκου Αφεντούλη, ενώ στη συνέχεια οι παρευρισκόμενοι, μαζί με την ποντιακή λύρα, επισκέφθηκαν τα μνήματα και τίμησαν τους νεκρούς τους, παραθέτοντας πασχαλινά αυγά και άλλα εδέσματα.
