Μέχρι και το 88,9% έφτασαν
οι απευθείας αναθέσεις από την ΠΑΜΘ
το Α΄ Εξάμηνο του 2026
Σύμφωνα με στοιχεία της «Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας»
Δηλώσεις του επικεφαλής της παράταξης κ. Ηλιόπουλου στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΕ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ από στοιχεία που δείχνουν τα ποσοστά των απευθείας αναθέσεων που γίνονται από την Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας – Θράκης, η παράταξη «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία», αναφέρεται στα δυόμισι χρόνια της θητείας του περιφερειάρχη κ. Τοψίδη.
Σύμφωνα με όσα έχει δώσει στη δημοσιότητα ο επικεφαλής της παράταξης «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» κ. Ηλιόπουλος, οι απευθείας αναθέσεις για το Α΄ εξάμηνο του 2026 ανέρχονται μέχρι και το 90,8%. Πράγμα που σημαίνει ότι, έχουν γίνει 446 απευθείας αναθέσεις έναντι μόλις 45 ανοιχτών διαδικασιών.
Για το 2024, πρώτη χρονιά διοίκησης από τον κ. Τοψίδη, οι απευθείας αναθέσεις ανέρχονταν σε ποσοστό 87,5%. Συνολικά 911 απευθείας αναθέσεις, έναντι μόλις 130 με ανοιχτές διαδικασίες, ενώ το 2025, ανέβηκαν στο 88,9%, δηλαδή 825 απευθείας αναθέσεις έναντι μόλις 103 ανοιχτών διαδικασιών.
Τα στοιχεία της παράταξης «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία» είναι πράγματι εντυπωσιακά, καθώς κάθε χρόνο οι απευθείας αναθέσεις ολοένα και αυξάνονται, την ώρα που ο εθνικός μέσος όρος για το 2024 ήταν ήδη υψηλός (77%).
«Η Περιφέρειά μας τον ξεπερνά προκλητικά, φτάνοντας στο σημείο 9 στις 10 ανάγκες της Περιφέρειας να βαφτίζονται ως “έκτακτες”, παρακάμπτοντας τις τακτικές διαγωνιστικές διαδικασίες».
Μια πληγή στην τοπική αγορά
Όπως χαρακτηριστικά δηλώνει μιλώντας στον «Π.Τ.» ο κ. Ηλιόπουλος, «υπάρχει μια σοφή λαϊκή παροιμία που λέει: “Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει”. Αυτή ακριβώς η φράση περιγράφει, δυστυχώς, τον τρόπο με τον οποίο διοικείται η Περιφέρειά μας τα τελευταία 2,5 χρόνια στο κομμάτι των δημόσιων συμβάσεων. Όταν το 90% των αποφάσεων λαμβάνεται πίσω από κλειστές πόρτες με απευθείας αναθέσεις, τότε το σύστημα λειτουργεί μόνο για έναν κλειστό κύκλο, αποκλείοντας τη μεγάλη πλειονότητα των τοπικών επιχειρήσεων».
Επισημαίνει ακόμα, ότι «η Περιφέρειά μας έχει ανακηρυχθεί, δυστυχώς, πρωταθλήτρια σε μια πρακτική που πληγώνει την τοπική αγορά και στερεί πόρους από τους πολίτες: την πρακτική των απευθείας αναθέσεων. Οι ανοιχτοί, διαφανείς διαγωνισμοί, εκεί όπου κάθε τοπική επιχείρηση μπορεί να καταθέσει προσφορά, έχουν γίνει πλέον είδος προς εξαφάνιση. Η διοίκηση επιλέγει συστηματικά τις κλειστές διαδικασίες, περιορίζοντας δραματικά την πρόσβαση της πλειονότητας των τοπικών επιχειρήσεων στις δημόσιες συμβάσεις».
Αστρονομικά ποσά και κατάτμηση
Συνεχίζοντας τις δηλώσεις του στον «Π.Τ.», ο επικεφαλής της «Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας» κ. Ηλιόπουλος, σημειώνει ότι «μέσα σε 30 μήνες, η περιφερειακή αρχή, δέσμευσε το αστρονομικό ποσό των 23.845.484 ευρώ, αποκλειστικά μέσω απευθείας αναθέσεων». Για να αναρωτηθεί στη συνέχεια, «πώς επιτυγχάνεται αυτό χωρίς να χτυπάει κόκκινος συναγερμός στους ελεγκτικούς μηχανισμούς; Με την πρακτική της κατάτμησης ομοειδών αναγκών. Δηλαδή, η διοίκηση παίρνει μεγάλα, ενιαία έργα, τα «σπάει» τεχνητά σε μικρότερα κομμάτια των 30.000 € για να μπορεί να τα δώσει χωρίς διαγωνισμό. Αυτή δεν είναι μια δική μας αυθαίρετη ερμηνεία. Είναι μια πρακτική για την οποία το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επανειλημμένα διατυπώσει αυστηρές παρατηρήσεις και επιφυλάξεις».
Στρεβλές προτεραιότητες
Κάνοντας μια σύγκριση των στοιχείων που δίνει ο κ. Ηλιόπουλος, σ’ αυτό το διάστημα διοίκησης από τον κ. Τοψίδη, έχει ξοδευτεί ποσό 6,94 εκατ. ευρώ για «βιτρίνα» όπως catering, βασιλόπιτες, ηχητικά, ενώ για την ασφάλεια των δρόμων και τις υποδομές διατέθηκαν μόλις 6,37 εκατ. ευρώ. Ποσό ακριβώς ίδιο και λιγότερο κατά μερικές χιλιάδες ευρώ στη δεύτερη κατηγορία.
Η νομιμότητα και το ηθικό
Βέβαια, η υπόθεση των απευθείας αναθέσεων, δεν είναι παράνομη. Όπως σημειώνει ο ίδιος, «το ότι μια διαδικασία είναι νόμιμη στα χαρτιά, δεν σημαίνει ότι είναι και ηθική. Η τακτική να τεμαχίζονται ομοειδείς ανάγκες σε μικρότερες συμβάσεις γίνεται ουσιαστικά για να παρακάμπτονται οι ανοιχτοί διαγωνισμοί και ο υγιής ανταγωνισμός που προστατεύει το δημόσιο χρήμα».
Όπως εξηγεί, μόνο το 20% των αναθέσεων αφορά πραγματικά κατεπείγουσες ανάγκες. Τα υπόλοιπα είναι αποτέλεσμα ανύπαρκτου προγραμματισμού, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι, μέσα από αυτή την πρακτική, «δεν στηρίζεται η τοπική αγορά όταν το 80% των επιχειρήσεων αποκλείεται από ένα κλειστό σύστημα επιλογών», σημειώνει, ενώ διευκρινίζει ότι, «τα 7,6 εκατομμύρια ευρώ που στερήθηκε η Περιφέρειά μας από την έλλειψη ανταγωνισμού, θα μπορούσαν να είχαν λύσει πραγματικά προβλήματα».
Οι κατηγορίες των αναθέσεων
Πού πήγαν όμως όλα αυτά τα χρήματα; Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο κ. Ηλιόπουλος, για το 2024 και το 2025 για Τεχνικά Έργα και Συντήρηση υποδομών, δόθηκαν 2.496.213 ευρώ (29%).
Για τον Πολιτισμό, Τουρισμό και εκδηλώσεις, δόθηκαν 2.050.672 ευρώ (23,8%).
Για Πληροφορική και Ψηφιοποίηση δόθηκαν 1.118.992 ευρώ (13%).
Για Δημόσια Υγεία και Κτηνιατρική Μέριμνα, δόθηκαν 1.032.915 ευρώ (12%).
Για Γενικές Προμήθειες και Αναλώσιμα, δόθηκαν 961.999 ευρώ (11,2%).
Για Μεταφορές και Οχήματα, δόθηκαν 946.839 ευρώ (11%).
Για το Α΄ εξάμηνο του 2026 η κατανομή των αναθέσεων παρουσιάζει τα εξής χαρακτηριστικά:
Για Δράσεις Πολιτισμού, Τουρισμού, Αθλητισμού, δόθηκαν 999.032 ευρώ (28%).
Για Προμήθειες, (εξοπλισμός, υλικά, καύσιμα), δόθηκαν 784.953 ευρώ (22%).
Για Συντήρηση Υποδομών, Οχημάτων και Μικρά Έργα, δόθηκαν 642.234 ευρώ (18%).
Για Λοιπές Υπηρεσίες (Μεταφορές, φύλαξη, καθαριότητα, Catering), δόθηκαν 606.555 ευρώ (17%).
Και για Τεχνική και Συμβουλευτική Υποστήριξη (Interreg, Μελέτες) δόθηκαν 535.195 ευρώ (15%).
