Ημερίδα του Δικηγορικού Συλλόγου Δράμας για τις αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας
Νέα δεδομένα στα Δικαστήρια
και προβλήματα από την ταχύτητα
απονομής της Δικαιοσύνης
Μιλάνε στον «Π.Τ.» οι καθηγητές Νομικής του Δ.Π.Θ. κ. Γιαννόπουλος, του Α.Π.Θ. κ. Αρβανιτάκης και ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Δράμας κ. Πούλιος
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΗΝ 1η Ιανουαρίου 2026, ισχύουν και εφαρμόζονται πλέον, οι αλλαγές που έχουν επέλθει στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, που ναι μεν φαίνεται ότι γίνεται προσπάθεια αποφόρτισης του όγκου των υποθέσεων στα Δικαστήρια, παρ’ όλα αυτά, προκαλούνται και σημαντικά προβλήματα.
Αυτά και άλλα ήταν τα ζητήματα στα οποία αναφέρθηκαν οι ομιλητές στην ημερίδα που διοργάνωσε ο Δικηγορικός Σύλλογος Δράμας προς ενημέρωση των δικηγόρων και κάθε ενδιαφερόμενου και είχε τίτλο: «Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας μετά τους νόμους 5221/2025, 5264/2025 και 5282/2026», όπου παραβρέθηκαν δικαστές, δικηγόροι, δικαστικοί υπάλληλοι αλλά και δικαστικοί επιμελητές.
Για το σημαντικό αυτό ζήτημα, είχαν προσκληθεί να μιλήσουν, ο κ. Παρασκευάς Αρβανιτάκης, καθηγητής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ με θέμα «Η τακτική διαδικασία», ο κ. Παναγιώτης Γιαννόπουλος, καθηγητής της Νομικής Σχολής ΔΠΘ με θέμα «Τα ένδικα μέσα», η κ. Αναστασία – Χριστίνα Καλαντζή, δρ Νομικής και εντεταλμένη διδάσκουσα Νομικής Σχολής ΔΠΘ με θέμα «Διαταγές και Αναγκαστική εκτέλεση», ο κ. Ιωάννης Καμπούρης, δρ Νομικής και δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω με θέμα «Μικροδιαφορές» και η κ. Ελένη Κόζη, δρ Νομικής και δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω με θέμα «Ο επαναπροσδιορισμός των ανακοπών υπό το Ν. 5221/2025».
Πούλιος: Σημαντικά ζητήματα καθημερινότητας και σύγχυση
Σε δηλώσεις του στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Δράμας κ. Πούλιος, σημείωσε ότι πρόκειται για ένα «σημαντικό κεφάλαιο, το οποίο αφορά τους νομικούς κυρίως της πράξης σε μια προσπάθεια να βοηθήσει τους συναδέλφους, αλλά και όσους απασχολούνται στον χώρο της Δικαιοσύνης, δικαστές, δικαστικούς υπαλλήλους και δικαστικούς επιμελητές, μαζί με τους δικηγόρους. Προσπαθεί όσο το δυνατόν περισσότερο να ενημερώσει τους συναδέλφους και γενικά τους νομικούς στα ζητήματα που αφορούν την καθημερινή τους εργασία», επισημαίνοντας ακόμα, ότι «αφορούν στην καθημερινότητά μας και νομίζω ότι όλοι οφείλουμε να είμαστε γνώστες, προκειμένου να ανταπεξερχόμαστε στις υποχρεώσεις μας».
Εξήγησε ακόμα, ότι «όλες αυτές οι αλλαγές θεωρητικά έχουν ως στόχο την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης. Δυστυχώς δεν νομίζω ότι επιτυγχάνεται με αυτόν τον τρόπο, με τόσες πολλές αλλεπάλληλες αλλαγές, η μία μετά την άλλη. Περισσότερο σύγχυση δημιουργείται, παρά διευκολύνεται η διαδικασία και σε κάθε περίπτωση, η επιτάχυνση της δικαστικής διαδικασίας έχει δύο πλευρές, η μία πλευρά των μεγάλων αστικών κέντρων και μια πλευρά της περιφέρειας. Στην περιφέρεια δεν έχουμε σοβαρά προβλήματα όσον αφορά την ταχύτητα. Δυστυχώς αυτά τα προβλήματα τα έχουν κυρίως τα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως Αθήνα και Θεσσαλονίκη, και γι’ αυτό αυτές τις αλλαγές που κυρίως γίνονται για τα μεγάλα αστικά κέντρα, τις ακολουθούμε και εμείς, όπως είναι εύλογο, γιατί δεν μπορεί να ισχύσει κάτι άλλο για την Αθήνα και κάτι άλλο για εμάς».
Γιαννόπουλος: Μετατόπιση της Δικαιοσύνης
Μιλώντας στον «Π.Τ.», ο καθηγητής Νομικής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Γιαννόπουλος σημειώνει ότι, «είναι βέβαιο ότι ο νομοθέτης κάνει μια προσπάθεια να επιταχύνει τη συζήτηση των υποθέσεων ιδιωτικού δικαίου στα πολιτικά δικαστήρια. Αυτό είναι επιδοκιμαστέο. Από την άλλη βέβαια πλευρά, αυτό σημαίνει μία μετατόπιση της διαδικασίας προς εξαιρετικά τυπικές και ανελαστικές ρυθμίσεις, οι οποίες είναι βέβαιο ότι θα επιβαρύνουν και τους διαδίκους και τους συναδέλφους».
Όπως τονίζει, «υπάρχουν πολύ πιεστικές προθεσμίες, σημαντικοί περιορισμοί στο ένδικο μέσο της αναίρεσης, το οποίο για πρώτη φορά αποκτά περιορισμό και δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 30 σελίδες. Πάρα πολύ πιεστικές προθεσμίες για τη διενέργεια των επιδόσεων. Μία ανελαστικότητα και ακαμψία στη διαδικασία, η οποία καταλήγει με μεγάλη ευκολία, κατά τη γνώμη μου, στην κήρυξη απαραδέκτων. Όλα αυτά είναι φραγμοί στις προϋποθέσεις πρόσβασης στη Δικαιοσύνη. Σαφώς αποβλέπουν στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων. Σε αυτό το επίπεδο είναι θετικό. Από την άλλη όμως πλευρά, είναι πιθανό και για τον μέσο άνθρωπο, αλλά και για την επιχείρηση, να αποδειχθούν αρκετά προβληματικά στη συμμόρφωση».
Αμφιβολίες
Μιλώντας για το ίδιο θέμα ο κ. Γιαννόπουλος, αλλά και με την ιδιότητά του ως αντιπροέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, εξηγεί: «Οπωσδήποτε έχω μία αμφιβολία για το κατά πόσο αντικειμενικά το μέσο ατομικό δικηγορικό γραφείο, στο οποίο στηρίζεται κυρίως η Ελληνική δικηγορία είναι σε θέση να ανταπεξέλθει σε αυτό το πρόσθετο βάρος. Επίσης, έχω μια σημαντική αμφιβολία για το κατά πόσο αυτό το πρόσθετο βάρος αξίζει τη φασαρία του».
Ερωτώμενος κατά πόσο όλο αυτό βοηθάει τελικά στην επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, τονίζει: «Σίγουρα η κατάσταση στην Ελληνική Δικαιοσύνη επιδέχεται βελτίωσης. Αυτό όμως προϋποθέτει μελέτη, διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, στάθμιση περισσότερων λύσεων, μελέτη του τι έχει γίνει σε άλλα κράτη προς την ίδια κατεύθυνση, ενίσχυση των εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης της διαφοράς και οπωσδήποτε προσοχή και προσεκτικά βήματα. Βεβιασμένα βήματα, να αλλάζουμε τεράστια κομμάτια της δικονομίας μέσα σε λίγους μήνες και μετά επειδή κάτι δεν πήγε σωστά να το ξαναλλάζουμε και να το ξαναλλάζουμε».
«Να καθίσουμε να μιλήσουμε όλοι μαζί»
Τονίζει εδώ ότι, «είναι η τρίτη τροποποίηση αυτή που πέρασε πριν από λίγες ημέρες με τον 5282. Είναι η τρίτη προσπάθεια τροποποίησης που περνάει ο νομοθέτης. Δεν θα προσφέρει κάτι. Όλοι θέλουμε οι υποθέσεις να δικάζονται γρήγορα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και στο μέτρο του εφικτού με την ελάχιστη δαπάνη για τους διαδίκους. Και οι δικηγόροι αυτό θέλουμε και οι δικαστές είμαι βέβαιος αυτό θέλουν και το Υπουργείο, στο τέλος της ημέρας, αυτό θέλει. Αλλά αυτό είναι αυτό που ευχόμαστε όλοι. Για να κάνουμε το ευχολόγιο πραγματικότητα, πρέπει κάποια στιγμή να καθίσουμε να μιλήσουμε όλοι μαζί για το ποια δικονομία θέλουμε, ποια δικονομία μπορούμε να εφαρμόσουμε και ποια δικονομία αντέχουν οι υποδομές της δύσμοιρης Ελληνικής Δικαιοσύνης να σηκώσουν. Γιατί τελικά όλα αυτά που γράφει ο νομοθέτης και όλα αυτά που λέμε εμείς οι καθηγητές, έρχονται να εφαρμοστούν σε μια δικαστηριακή καθημερινότητα, σε συγκεκριμένα δικαστήρια, με συγκεκριμένες υποδομές και συγκεκριμένες υλικοτεχνικές δυνατότητες».
Αρβανιτάκης: Υποχρεωτικά σε 6-7 μήνες
Ιδιαίτερα χαρακτηριστικός ήταν στις δηλώσεις του στον «Π.Τ» ο καθηγητής Νομικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Αρβανιτάκης, ο οποίος σημειώνει ότι η αλλαγή στην τακτική διαδικασία στον α’ βαθμό, έχει επιφέρει τις πιο πολλές αλλαγές και «έχουν εμφανιστεί στην πράξη κάποια προβλήματα».
Όπως επισημαίνει, «τα κυριότερα προβλήματα είναι αυτή η νέα διάταξη την οποία εισάγει ο νομοθέτης, μία πολύ ευέλικτη διαδικασία με την οποία μπορεί να τελειώσει η δίκη χωρίς την έκδοση απόφασης. Τα προβλήματα που δημιουργεί η διάταξη αυτή σχετικά με τις αποδείξεις. Ο χρόνος έκδοσης της απόφασης και γενικά η διαδικασία έχει συνεχείς προθεσμίες, τις οποίες θα πρέπει να τις προσέξει κάποιος δικηγόρος, κάποιος δικαστής».
Ερωτώμενος για το πώς κινείται πλέον η εφαρμογή του νέου Κ.Πλ.Δ. σημειώνει: «Η τακτική διαδικασία εφαρμόζεται από 1/1/2026. Άρα λοιπόν οι αγωγές που ασκούνται μετά τον χρόνο αυτό δικάζονται με τη διαδικασία αυτή. Ο νόμος προβλέπει ότι οι αγωγές που ασκούνται προσδιορίζονται υποχρεωτικά σε 6 με 7 μήνες, 200 με 210 μέρες. Αυτό σημαίνει λοιπόν ότι ήδη έχουν αρχίσει να τρέχουν οι ενδιάμεσες προθεσμίες και να δούμε εάν αυτές οι προθεσμίες θα μπορέσουν να τηρηθούν, πώς θα μπορέσουν να τηρηθούν, για να επιτύχουμε την επιτάχυνση της διαδικασίας. Σκοπός του νομοθέτη είναι να βγαίνει πρωτόδικη απόφαση σε 450 ημέρες. Σε αυτές τις 450 ημέρες εισάγονται οι προθεσμίες, οι οποίες πρέπει να τηρηθούν για να μπορέσει να τηρηθεί και το χρονοδιάγραμμα».
