Ο αγώνας για το προστατευόμενο
δάσος του Βώλακα: Μια μάχη για τον τόπο μας,
τους ανθρώπους μας και το μέλλον που αξίζουμε
Το παράδειγμα της δικηγόρου Δράμας, Φωτεινής Ταχυρίδου, και των πανεπιστημιακών, Παντελή Ξόφη και Σπυρίδωνα Τσιφτσή σε μία κοινωνία που αναζητά πρότυπα
Άρθρο του Δημάρχου
Κ. Νευροκοπίου Ελευθέριου Ταμπουρίδη
«Το περιβάλλον δεν αποτελεί κληρονομιά που παραλάβαμε από τους προγόνους μας· είναι δάνειο που οφείλουμε να παραδώσουμε ακέραιο στα παιδιά μας». Υπάρχουν στιγμές στην πορεία ενός τόπου που ξεπερνούν τα όρια μιας διοικητικής απόφασης, μιας δικαστικής διαδικασίας ή μιας πολιτικής αντιπαράθεσης. Στιγμές που μετατρέπονται σε σημείο αναφοράς για το ποιοι είμαστε, τι υπερασπιζόμαστε και τι θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Είναι γνωστό σε όλους ότι εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/22842/1528/29-02-2024 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με ΑΔΑ 91ΘΓ4653Π8-70Β με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την επιφανειακή (ανοικτή) εξόρυξη σε λατομείο μαρμάρου συνολικής έκτασης 199.197,64 τ.μ. στην περιοχή του όρους Φαλακρού και ειδικότερα στη θέση «Καλλίδρομον» της τοπικής κοινότητας Βώλακα του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου της Π.Ε. Δράμας (εντός του προστατευόμενου δάσους του Βώλακα) με φορέα υλοποίησης την εταιρία «SPARROW ΛΑΤΟΜΙΚΗ Μ.Ε.Π.Ε». Η συνολική αυτή έκταση αποτελείται από δύο χώρους, ο πρώτος (Α) εμβαδού 99.591,44 τ.μ. και ο δεύτερος (Β) 99.606,20 τ.μ., με εξωτερικούς χώρους απόθεσης και διαχείρισης εξορυκτικών αποβλήτων, συνολικής επιφάνειας 50.082 τ.μ. Κατά της άνω ΑΕΠΟ ασκήθηκε αίτηση ακύρωσης, η οποία συζητήθηκε ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας την Τετάρτη, 10-6-2026. Μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί απόφαση επί της αρχικής αίτησης ακυρώσεως κατά της αρχικής ΑΕΠΟ. Πρόσφατα, εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/54784/3694/06.08.2026 απόφαση του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ (ΑΔΑ: ΨΡ2Β4653Π8-ΞΓΒ), τροποποιητική της αρχικής ΑΕΠΟ, κατά της οποίας ασκήθηκε, επίσης, αίτηση ακύρωσης την 11-09-2026.
Ο δικαστικός αγώνας που δίνει ο Δήμος μας κατά της ανοικτής εξόρυξης λατομείου μαρμάρου εντός του προστατευόμενου τοπίου (δάσους Μαύρης Πεύκης) δεν είναι μια τυπική δικαστική υπόθεση. Είναι μια μάχη αρχών. Μια μάχη για την προστασία του οικισμού Βώλακα, του φυσικού περιβάλλοντος, για την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής των κατοίκων, για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας των οικισμών μας και για το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να έχουν λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους.
Το προστατευόμενο τοπίο δεν είναι απλώς μια έκταση γης πάνω σε έναν χάρτη. Είναι η ψυχή ενός τόπου. Είναι οι εικόνες που μεγάλωσαν γενιές ανθρώπων. Είναι η φυσική κληρονομιά που παραλάβαμε από τους προγόνους μας και έχουμε χρέος να παραδώσουμε ανέπαφη στα παιδιά μας. Είναι ένας πολύτιμος οικολογικός θησαυρός, ένας πνεύμονας ζωής, ένας τείχος προστασίας, ένα καταφύγιο βιοποικιλότητας και ταυτόχρονα ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας και της ιστορίας μας.
Ο Δήμος από την πρώτη στιγμή της απόφασης της ΑΕΠΟ επέλεξε να μην παραμείνει θεατής. Ανέλαβε την ευθύνη που του αναλογεί απέναντι στους πολίτες και απέναντι στην ιστορία αυτού του τόπου. Με σοβαρότητα, επιμονή και θεσμική συνέπεια προχώρησε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, αξιοποιώντας κάθε νόμιμο μέσο για να διασφαλίσει ότι η φωνή της τοπικής κοινωνίας θα ακουστεί και ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν θα αντιμετωπιστεί ως μια δευτερεύουσα παράμετρος μπροστά σε οποιαδήποτε άλλη σκοπιμότητα.
Η στάση αυτή δεν στρέφεται εναντίον της ανάπτυξης. Αντίθετα, υπερασπίζεται την ουσιαστική ανάπτυξη. Εκείνη που σέβεται τον άνθρωπο, το περιβάλλον και τον τόπο. Εκείνη που δεν θυσιάζει το αύριο για το σήμερα. Εκείνη που αναγνωρίζει ότι η πραγματική πρόοδος δεν μετριέται μόνο με οικονομικούς δείκτες, αλλά και με την ποιότητα ζωής, την περιβαλλοντική ισορροπία και την κοινωνική συνοχή.
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη διαδρομή αναδείχθηκε και κάτι εξίσου σημαντικό. Η δύναμη της προσφοράς. Η δύναμη των ανθρώπων που πιστεύουν ότι η γνώση, η επιστήμη και η επαγγελματική τους ιδιότητα μπορούν και πρέπει να υπηρετούν το κοινό καλό.
Ο Δήμος μας αισθάνεται την ανάγκη να εκφράσει δημόσια την ευγνωμοσύνη του προς τη δικηγόρο Δράμας, Φωτεινή Ταχυρίδου, η οποία στάθηκε δίπλα σε αυτή την προσπάθεια από την πρώτη στιγμή, προσφέροντας αμισθί τις υπηρεσίες της μέχρι σήμερα. Η προσφορά της δεν αποτελεί μια επαγγελματική συνδρομή. Αποτελεί μια πράξη ευθύνης απέναντι στην κοινωνία. Μια πράξη αγάπης για τον τόπο όπου ζει και δημιουργεί. Μια πράξη που αποδεικνύει ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που επιλέγουν να υπηρετήσουν αξίες μεγαλύτερες από το προσωπικό όφελος. Η ίδια στην επιστολή που απέστειλε στο Δήμο μας για την παραίτηση από κάθε αξίωση αμοιβής αναφέρει: «Η μη αξίωση αμοιβής από εμένα έχει τα εξής ερείσματα ιδιαίτερου ηθικού καθήκοντος: (α) …., και (β) κατά την πολιτική του θητεία, ο πατέρας μου, Αθανάσιος Ταχυρίδης, τέως Βουλευτής Δράμας, τόσο ως πατέρας, όσο και ως πολιτικός, με γαλούχησε, κατά το σχετικό παράδειγμά του, με ιδανικά αφειδούς προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο και ηθικής υποχρέωσης υπέρ αυτού δράσης, μη περιοριζόμενης από τα στενά επαγγελματικά μου συμφέροντα. Οι άνω συρρέουσες συνθήκες δεν μου καταλείπουν άλλη επιλογή από την αμέριστη και άνευ προσωπικού οικονομικού οφέλους, στήριξη δίκαιων αιτημάτων, ακόμη και εάν πρέπει να αναλάβω επαγγελματικό κόστος, καθώς, ομοίως κατά τα γνωστά, εργάζομαι ως νομική σύμβουλος σε ικανό αριθμό εταιρειών του κλάδου του μαρμάρου. Ως εκ τούτου προτάσσω ενσυνείδητα και με θέρμη τα συμφέροντα του τόπου, διότι δεν νοείται κατά την άποψή μου «μονοπώλιο ευημερίας», παρά μόνον συνθήκες ελεύθερης αγοράς απολύτως εναρμονισμένες με τις συνταγματικές επιταγές και το εν ισχύ νομοθετικό πλαίσιο. Περαιτέρω, οφείλω να εξάρω την ακάματη συνδρομή τόσο του αντιδημάρχου, κ. Γεώργιου Μίρκου, ο οποίος συνέβαλε με αξιομίμητο ηθικό σθένος υπό ακραία δύσκολες συνθήκες, καθώς και των πανεπιστημιακών, Παντελή Ξόφη και Σπυρίδωνος Τσιφτσή, οι οποίοι με αξιομνημόνευτη μεθοδικότητα, ηθική ακεραιότητα και βάθος επιστημοσύνης συνέδραμαν στο μέγιστο βαθμό καθ’ υπέρβαση των οφειλόμενων. Θα ήταν ιδιαίτερη τιμή η προς εμένα ανάθεση χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, και με ευγνωμοσύνη θα δεχθώ την απόφαση των αρμόδιων συλλογικών σας οργάνων».
Σε μια εποχή όπου οι κοινωνίες αναζητούν πρότυπα, η στάση της κας Ταχυρίδου στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα: ότι η επιστημονική γνώση αποκτά το πραγματικό της νόημα όταν τίθεται στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου· ότι η συμμετοχή στα κοινά δεν περιορίζεται στους αιρετούς ή στους θεσμούς, αλλά αφορά κάθε ενεργό πολίτη που επιλέγει να αναλάβει το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί.
Η Δημοτική Αρχή την ευχαριστεί όχι μόνο για τη νομική της υποστήριξη, αλλά κυρίως για το παράδειγμα που προσφέρει στην κοινωνία μας. Γιατί απέδειξε ότι η αγάπη για τον τόπο δεν εκφράζεται με λόγια αλλά με πράξεις. Παριστάμενη στο Συμβούλιο της Επικρατείας, επεσήμανε στην αγόρευσή της με παρρησία ότι η διοικητική πράξη δεν μπορεί να αποσυνδέεται από τη νομιμότητά της. Επιπλέον, αφενός κατάφερε να συγκροτήσει ομάδα αξιόλογων επιστημόνων, όπως των ακαδημαϊκών, Σπυρίδωνα Τσιφτσή και Παντελή Ξόφη, οι οποίοι εκπόνησαν εμβριθή μελέτη μετά από επίμοχθη και πολύμηνη έρευνα πεδίου για το προστατευόμενο δάσος (μια μελέτη που αποτελεί σπουδαία παρακαταθήκη για τον τόπο μας), και αφετέρου να εξασφαλίσει την στήριξη τρίτων φορέων, οι οποίοι προτάσσουν σταθερά την υπόγεια λατόμευση σε οικοτόπους προτεραιότητας, ως εναλλακτική βιώσιμη λύση.
Ταυτόχρονα, ο Δήμος θέλει να απευθύνει ένα μήνυμα προς κάθε κάτοικο της περιοχής.
Προς τους ανθρώπους που ζουν στους οικισμούς μας. Προς τους νέους που θέλουν να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους. Προς τους ηλικιωμένους που αγωνίστηκαν για να κρατήσουν ζωντανές τις κοινότητές μας. Προς τους αγρότες, τους επαγγελματίες, τους εργαζόμενους, τους επιστήμονες και κάθε οικογένεια που έχει συνδέσει τη ζωή της με αυτόν τον τόπο.
Ο Δήμος στέκεται δίπλα σας.
Στέκεται δίπλα σε κάθε πολίτη που αγωνιά για το μέλλον της περιοχής. Στέκεται δίπλα σε κάθε οικογένεια που θέλει να γνωρίζει ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα δεν θα υπονομεύσουν το αύριο. Στέκεται δίπλα σε κάθε άνθρωπο που πιστεύει ότι η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση ζωής.
Παράλληλα, θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα και προς όλους τους θεσμούς της Πολιτείας.
Η τοπική κοινωνία δεν ζητά προνόμια.
Ζητά σεβασμό.
Σεβασμό στο περιβάλλον. Σεβασμό στη νομιμότητα. Σεβασμό στις τοπικές κοινωνίες. Σεβασμό στους ανθρώπους που ζουν καθημερινά με τις συνέπειες των αποφάσεων που λαμβάνονται μακριά από τον τόπο τους.
Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμη. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο. Είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για ένα βιώσιμο μέλλον.
Ο Δήμος μας θα συνεχίσει να διεκδικεί, να αγωνίζεται και να παρεμβαίνει θεσμικά όπου απαιτείται. Όχι από διάθεση σύγκρουσης, αλλά από αίσθημα ευθύνης. Όχι γιατί είναι εύκολο, αλλά γιατί είναι αναγκαίο.
Και πάνω από όλα, θέλουμε να στείλουμε ένα μήνυμα ελπίδας.
Οι μεγάλες μάχες δεν κερδίζονται μόνο στις δικαστικές αίθουσες. Κερδίζονται όταν οι κοινωνίες παραμένουν ενωμένες. Όταν οι πολίτες συμμετέχουν. Όταν οι επιστήμονες προσφέρουν. Όταν οι θεσμοί λειτουργούν. Όταν η αγάπη για τον τόπο γίνεται συλλογική δύναμη.
Η υπόθεση του Προστατευόμενου τοπίου είναι υπόθεση όλων μας.
Είναι η φωνή μιας κοινωνίας που αρνείται να μείνει σιωπηλή όταν διακυβεύεται το φυσικό της περιβάλλον.
Είναι η απόδειξη ότι η αυτοδιοίκηση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν βρίσκεται δίπλα στους πολίτες.
Είναι η απόδειξη ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που προσφέρουν χωρίς αντάλλαγμα.
Είναι η απόδειξη ότι ένας τόπος μπορεί να υπερασπιστεί την αξιοπρέπειά του.
Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε αυτές τις αξίες, όσο υπάρχουν πολίτες που νοιάζονται, όσο υπάρχουν επιστήμονες που προσφέρουν και θεσμοί που αγωνίζονται, υπάρχει ελπίδα.
Ελπίδα ότι το δάσος της Μαύρης Πεύκης θα συνεχίσει να στέκεται αγέρωχο.
Ελπίδα ότι οι οικισμοί μας θα συνεχίσουν να ζουν και να αναπτύσσονται με σεβασμό στο περιβάλλον.
Ελπίδα ότι οι επόμενες γενιές θα μας κρίνουν όχι για όσα είπαμε, αλλά για όσα κάναμε όταν χρειάστηκε να υπερασπιστούμε τον τόπο μας.
Και αυτή η ευθύνη μάς ενώνει όλους. Δήμο, πολίτες, επιστήμονες και κοινωνία.
Γιατί όταν προστατεύουμε το περιβάλλον, προστατεύουμε τον άνθρωπο. Και όταν προστατεύουμε τον άνθρωπο, προστατεύουμε το μέλλον.
Με εκτίμηση,
Ταμπουρίδης Ελευθέριος
Δήμαρχος Κ. Νευροκοπίου
