49ο Δ. Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας
Ο θεσμός των βραβείων
και ο Δραμινός γλύπτης
πίσω από τα βραβεία των νικητών
Στον «Π.Τ.» μίλησε ο Δραμινός γλύπτης, δημιουργός των βραβείων-αγαλματιδίων του φεστιβάλ, κ. Οδυσσέας Τοσουνίδης
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Νομίζω ότι ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Παρεκτός αν κάποιος συμμετέχει σε ένα ερασιτεχνικό ή νεοσύστατο ή μαθητικό φεστιβάλ (που της Δράμας φυσικά δεν είναι τέτοιο), με μόνο στόχο την εμπειρία, ή άλλος απλώς για να κάνει τη πλάκα του, ευσεβής πόθος του κάθε καλλιτέχνη είναι να αναγνωριστεί το έργο του. Αυτό βέβαια μπορεί να έχει και μία διαβάθμιση και μια διαφοροποίηση για τον κάθε δημιουργό προσωπικά. Κάποιος μπορεί να επιζητά την καθολική αναγνώριση διεθνώς, άλλος την καταξίωση στη χωρά του, άλλος για να του πει μόνο ένα μπράβο η μάνα του, πάντως όλοι την αναγνώριση επιζητούν.
Δε θα ξεχάσω μια μέρα πριν από πολλά χρόνια, πιτσιρικάδες στο δημοτικό, παίζαμε μπάλα στην ομάδα του χωριού. Κυριακή πρωί και παίζουμε με το γειτονικό χωριό. Μας μαζεύει ο πρόεδρος της ομάδας, μας αναλύει το «όραμα» του, και μας τάζει πριμ ένα τοστ, μόνο όμως σ΄ αυτόν που θα βάλει γκολ. Για καλή μου τύχη, ήταν η μέρα μου. Άγιος Αθανάσιος – Κύργια 1 – 0. Μετά τον αγώνα λοιπόν, πήρα το «βραβείο» μου, ένα τοστ ξεραμένο, τσαλακωμένο, τυλιγμένο σε ένα σελοφάν σκισμένο, με ένα μαραμένο μαρούλι να προεξέχει. Το πήρα, το έβαλα στη τσάντα μου και πήγα σπίτι. Καθόμαστε οικογενειακά στο κυριακάτικο τραπέζι. Η μαμά είχε φτιάξει θυμάμαι την σπεσιαλιτέ της. Ακόμα θυμάμαι την σως μανιταριού να ρέει πάνω στο καλοψημένο σνίτσελ και τις πατάτες. Όταν έφτασε στο πιάτο μου όμως της είπα όχι μαμά, σήμερα θα φάω τοστ. Φυσικά δεν το πίστεψαν ότι θα άφηνα την γκουρμεδιά, για να φάω εκείνο το στραπατσαρισμένο τοστ. Στη θέα και μόνο εκείνου του κακοφορμισμένου σνακ γέλασαν όλοι οι ομοτράπεζοι με την καρδιά τους, και δικαίως. Όμως για εμένα ήταν το βραβείο μου. Και ήταν διάολε, ότι πιο νόστιμο είχα δοκιμάσει έως τότε. Και ίσως και έως τώρα εδώ που τα λέμε. Δούλεψα, προπονήθηκα, έπεσα κάτω και ξανασηκώθηκα, με αμφισβήτησαν, πληγώθηκα, ίδρωσα, δικαιώθηκα. Έφτασα στα όρια μου για να το πετύχω, δε μου το χάρισε κανείς. Αυτό σημαίνει ένα βραβείο για έναν καλλιτέχνη.
Αυτή όμως είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος. Δυστυχώς όμως υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Γνωρίζετε κάποιον συγγραφέα που πήρε το βραβείο Νομπέλ να έγραψε κάτι πραγματικά αξιόλογο μετά. Σπάνια πολύ και κατ΄εξαίρεση ίσως. Γιατί; Οι νομπελίστες συγγράφεις δεν ξέχασαν να γράφουν. Ούτε φυσικά αμφισβητείται η μαεστρία τους. Τι συμβαίνει πραγματικά μ΄ αυτή την παράξενη φύση των αυθεντικών καλλιτεχνών; Μήπως μετά την βράβευση τους, εκλείπει και η «καύσιμη ύλη» για να δημιουργήσουν ξανά κάτι σπουδαίο; Μήπως αυτό που τους κινητροδοτούσε κάποτε, πέθανε στην τελετή απονομής του πρώτου τους βραβείου; Μήπως ο αγώνας τους, η δύναμη και το πείσμα που αντλούσαν για να αποδείξουν το ταλέντο τους, για να σταματήσουν πια κάποιοι να τους αδικούν, μοιάζει με έναν πραγματικό αγώνα επιβίωσης; Ζωής ή θανάτου; Μήπως το βραβείο δεν ήταν ευτύχημα, αλλά κατάρα; Μήπως η πραγματική επιτυχία στη ζωή, δεν συνοδεύεται σχεδόν ποτέ από βραβεία, και έγκειται απλά και μόνο στο να παραμένεις ο εαυτός σου;
Να σας πω τι είναι ένα βραβείο στα δικά μου μάτια. Είναι μία επιχρυσωμένη ταφόπλακα του παιδιού μέσα μας. Είναι το τέλος των χρόνων της μαγείας και της αθωότητας. Μετά το βραβείο, μπαίνει στο παιχνίδι η υποχρέωση. Το «πρέπει». Γι’ αυτό και ένα βραβείο είναι απείρως πιο επικίνδυνο από μια αποτυχία για έναν καλλιτέχνη. Η παγίδα που κρύβει για έναν δημιουργό είναι συχνά αναπόδραστη. Η αποτυχία μπορεί να τον αποθαρρύνει για λίγο, όμως θα ξαναπροσπαθήσει. Η επιτυχία όμως, μπορεί να τον παγιδεύσει στις προσδοκίες των άλλων και να του στερήσει ακόμα και την καλλιτεχνική του ελευθερία, και ίσως και το ίδιο το ταλέντο του.
Τοσουνίδης: «Είναι πολύ τιμητικό να κάνει κάποιος Δραμινός αυτά τα βραβεία»
Αυτά ως προς το ένα σκέλος του βραβείου. Το άυλο. Το βραβείο όμως ως μια δισυπόστατη έννοια, έχει και ένα άλλο σκέλος. Το υλικό. Το αντικείμενο που σηματοδοτεί, που πιστοποιεί που συνοδεύει τη βράβευση. Και τα λόγια στον «Π.Τ.» του Δραμίνου γλύπτη, κ. Οδυσσέα Τοσουνίδη, που επιμελείται τη δημιουργία των αγαλματιδίων των προς βράβευση καλλιτεχνών του φεστιβάλ, έρχονται να ολοκληρώσουν το περιεχόμενο της λέξης βραβείο: «Τα βραβεία του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας τα επιμελούμαι τα τελευταία τρία χρόνια. Την έμπνευση άντλησα αρχικά από τα διονυσιακά δρώμενα της περιοχής που αποτελούν ένα κεντρικό κομμάτι από τη λαϊκή παράδοση της περιοχής. Το δεύτερο σημείο της έμπνευσής μου, προέρχεται από το άγαλμα της Ελευθερίας στην πόλη της Δράμας. Αν κανείς το παρατηρήσει καλά, θα δει ότι όλο το σύνολο, παραπέμπει σε πέταγμα, στην ελευθερία που θέλει να έχει το άτομο σε κάθε περίπτωση, και για κάθε επίπεδο και περίοδο της ζωής του. Πρόκειται για ένα αφαιρετικό έργο με μια ιδιαίτερα προσωπική φόρμα. Κάθε χρόνο είναι το ίδιο, απλά αλλάζουν κάποιες γραμμές, πράγμα που δεν το ξέρουν και πολλοί. Και επίσης, φέτος το υλικό είναι ο μπρούτζος.
Αυτή τη φορά δυστυχώς, δεν θα καταφέρω να είμαι στην τελετή, γιατί θα βρίσκομαι σε μία ομιλία στην Τήνο και μετά σε ένα συμπόσιο γλυπτικής στην Κρήτη. Πάντως, είναι μεγάλη η χαρά, είναι πολύ ιδιαίτερο στη πόλη σου να γίνεται αυτό το Φεστιβάλ, και είναι πολύ τιμητικό να κάνει κάποιος Δραμινός αυτά τα βραβεία».
Ένας καταξιωμένος γλύπτης
Ο Οδυσσέας Τοσουνίδης, είναι ένας καταξιωμένος γλύπτης, αναγνωρισμένος σε διεθνές επίπεδο και έργα του έχουν τοποθετηθεί σε αρκετές χώρες του κόσμου. Συγκεκριμένα, έργα του βρίσκονται σε διάφορες χώρες όπως Ελλάδα, Κύπρος, Ιράν, Τουρκία, Εσθονία, Πορτογαλία, Τσεχία, Ιταλία, Ρουμανία. Έργα του υπάρχουν επίσης σε ιδρύματα και ιδιωτικές συλλογές. Έχει καταλάβει δύο φορές την πρώτη θέση σε συμπόσια γλυπτικής. Μία φορά, στο διεθνές συμπόσιο γλυπτικής στο Καζακστάν και άλλη μία στην Εσθονία.
Γεννήθηκε το 1983 στην Τιφλίδα της Γεωργίας. Σπούδασε στην Σχολή Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου και συνέχισε τις σπουδές του στην Εθνική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Γεωργίας, όπου έπειτα ολοκλήρωσε μεταπτυχιακό στη γλυπτική. Συμμετείχε σε διεθνή συμπόσια γλυπτικής στην Ελλάδα και το εξωτερικό και σε περισσότερες από 15 ομαδικές εκθέσεις, και σε αρκετές ατομικές εκθέσεις. Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος και του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών της Γεωργίας.
