29 Σεπτεμβρίου 1941 – 29 Σεπτεμβρίου 2025
Ογδόντα τέσσερα χρόνια μετά
η Δράμα τιμά τους σφαγιασθέντες
υπό των Βουλγάρων
Κορυφώνονται τη Δευτέρα 29 του μηνός οι εκδηλώσεις μνήμης για τις σφαγές στη Δράμα
ΚΟΡΥΦΩΝΟΝΤΑΙ την ερχόμενη Δευτέρα στην πόλη της Δράμας, οι εκδηλώσεις μνήμης για τις σφαγές της 29ης Σεπτεμβρίου 1941, από τον βουλγαρικό στρατό κατοχής.
Η περιοχή της Δράμας, βίωσε για τρίτη φορά την βουλγαρική κατοχή, την οποία πλήρωσε και πάλι με υψηλό φόρο αίματος. Τόσο στην πόλη της Δράμας, όσο και στα χωριά της όπως και ιδιαίτερα στο Δοξάτο.
Όλος ο Νομός Δράμας πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος, από την αιμοβόρα δίψα των κατακτητών, οι οποίοι πάντα επιβουλεύονταν την Ανατολική Μακεδονία και μάλιστα με μια μανία να την εκβουλγαρίσουν, κάτι που βέβαια δεν κατάφεραν ποτέ να κάνουν.
Στο πλαίσιο της ημέρας μνήμης της αποφράδας μέρας της 29ς Σεπτεμβρίου 1941, ο Δήμος Δράμας κορυφώνει τις εκδηλώσεις μνήμης την ερχόμενη Δευτέρα.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, αύριο Σάββατο εκδηλώσεις θα πραγματοποιηθούν στην Κοινότητα Κουδουνίων στις 10.30 και στις 11.30 στην Κοινότητα Καλού Αγρού. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν επιμνημόσυνη δέηση, και ομιλίες για το ιστορικό της ημέρας. Την ομιλία στα Κουδούνια θα εκφωνήσει ο πρόεδρος της Κοινότητας κ. Μιχάλης Κοτσαμπάσης, και στην Κοινότητα Καλού Αγρού ο πρόεδρος της Κοινότητας κ. Γεώργιος Παναγιώτογλου.
Μετά από τις ομιλίες θα ακολουθήσει, προσκλητήρια σφαγιασθέντων, κατάθεση στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγή και Εθνικός Ύμνος. Και στις δύο παραπάνω Κοινότητες, τις εκδηλώσεις θα συνοδέψει η Φιλαρμονική Καλού Αγρού.
Επίσης, την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου, εκδήλωση μνήμης θα πραγματοποιηθεί και στην Κοινότητα Χωριστής. Συγκεκριμένα, στις 07.30 Θεία Λειτουργία στον Ι. Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου και στις 10.30 Μετάβαση στο Μνημείο των Σφαγιασθέντων. Μετά από την επιμνημόσυνη δέηση θα ακολουθήσει ομιλία για το ιστορικό της ημέρας, προσκλητήριο σφαγιασθέντων, Κατάθεση στεφάνων, Τήρηση ενός λεπτού σιγής και Εθνικός Ύμνος. Την εκδήλωση θα συνοδέψει μουσικά η Φιλαρμονική της Χωριστής.
Τη Δευτέρα η κεντρική εκδήλωση
Τέλος, την ερχόμενη Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου, στην πόλη της Δράμας θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση.
Από τις 07.30 Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Δράμας χοροστατούντος του Μητροπολίτου Δράμας, κ.κ. Δωρόθεου.
Στις 10:00 Προσέλευση επισήμων και στις 10:30 Τέλεση Μνημόσυνου.
Θα ακολουθήσει ομιλία για το ιστορικό της ημέρας από τον Δ/ντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας, κ. Αθανάσιο Διαλεκτόπουλο.
Στη συνέχεια, μετάβαση με πομπή στο Μνημείο Σφαγιασθέντων επί της οδού Εθνικής Αμύνης και επιμνημόσυνη δέηση. Θα ακολουθήσει Επιμνημόσυνη Δέηση, Κατάθεση στεφάνων, Τήρηση ενός λεπτού σιγής και Εθνικός Ύμνος.
Την εκδήλωση συνοδεύει μουσικά η Φιλαρμονική Δήμου Δράμας.
Μήνυμα Δ. Κυριαζίδη για την επέτειο
μνήμης των σφαγών της Δράμας το 1941
ΜΗΝΥΜΑ για την επέτειο των σφαγών της 29ης Σεπτεμβρίου 1941, έδωσε στη δημοσιότητα ο βουλευτής Δράμας κ. Κυριαζίδης:
[Ο Σεπτέμβριος του 1941 σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία της Δράμας και της ευρύτερης περιοχής. Η βουλγαρική κατοχική διοίκηση απάντησε με ακραία βία και σκληρότητα σε εκδηλώσεις αντίστασης, προκαλώντας μια από τις πιο αιματηρές τραγωδίες της Κατοχής. Χιλιάδες αθώοι συμπολίτες μας εκτελέστηκαν, χωριά καταστράφηκαν και οικογένειες βυθίστηκαν στο πένθος.
Στη Δράμα, στο Δοξάτο, στην Προσοτσάνη, Χωριστή, Νικηφόρο και σε πολλά χωριά του κάμπου και της ευρύτερης περιοχής ανενημέρωτοι άμαχοι εκτελέστηκαν μαζικά, σπίτια καταστράφηκαν, οικογένειες ξεκληρίστηκαν, νέοι οδηγήθηκαν ως ντρουντουβάκια σε κάτεργα στη Βουλγαρία.
Σήμερα, 84 χρόνια μετά, στεκόμαστε με σεβασμό απέναντι στη θυσία των θυμάτων της βάρβαρης και απάνθρωπης σφαγής. Η μνήμη τους αποτελεί χρέος όλων μας. Υποκλινόμαστε μπροστά στη θυσία τους και δεσμευόμαστε ότι θα παραμείνει άσβεστος φάρος που θα καθοδηγεί την πατριωτική μας σκέψη και θα σφυρηλατεί τις επόμενες γενιές καθώς αποτελεί αδήριτη αναγκαιότητα η υπενθύμιση των αποτρόπαιων συμβάντων ώστε να μην επαναληφθούν και να εδραιωθεί η ειρήνη, η συνύπαρξη και η συνεργασία μεταξύ των γειτονικών λαών.]
Στις εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα
της Βουλγαρικής θηριωδίας ο Βουλευτής Αναστάσιος Νικολαΐδης
Ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής Νομού Δράμας κ. Αναστάσιος Νικολαΐδης συμμετείχε στις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης για τα θύματα της Βουλγαρικής θηριωδίας τον Σεπτέμβριο του 1941, που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου στα Κουδούνια και στον Καλό Αγρό και την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου στη Χωριστή.
Σε σχετική δήλωσή του, ο κ. Νικολαΐδης ανέφερε τα εξής:
«Με σεβασμό και συγκίνηση, τιμούμε τη θυσία των προγόνων μας που σφαγιάστηκαν τον Σεπτέμβριο του 1941 από τον Βουλγαρικό στρατό κατοχής. Πρόκειται για μια μαύρη σελίδα της τοπικής ιστορίας, η οποία πρέπει να διατηρηθεί άσβεστη στη μνήμη μας και τα μηνύματά της να περάσουν στις επόμενες γενιές, ως μια διαρκής υπενθύμιση των αξιών της ελευθερίας και της αγάπης για τον τόπο.
Οφείλουμε να σταθούμε αντάξιοι των προγόνων μας και να προσπαθήσουμε να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους, το οποίο αποτελεί πηγή δύναμης και καθοδήγησης σήμερα. Μέσα σε σκοτεινές εποχές, διατήρησαν ήθη και παραδόσεις, διαφύλαξαν τον Χριστιανισμό, υπερασπίστηκαν την ταυτότητά τους και προστάτευσαν την Ελληνικότητα της περιοχής. Αποτελεί χρέος μας να αγωνιστούμε με ενότητα και πίστη για την πρόοδο και την ευημερία της Δράμας μας, επιδεικνύοντας υψηλό φρόνημα απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις».
Λόγω κοινοβουλευτικών υποχρεώσεων, ο κ. Νικολαΐδης δεν θα παρευρεθεί στις εκδηλώσεις μνήμης στην πόλη της Δράμας και στο Δοξάτο, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 29 Σεπτεμβρίου. Την ίδια ημέρα θα συζητηθεί στη Βουλή η επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε τη Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου 2025 προς τον Υπουργό Εσωτερικών κ. Θεόδωρο Λιβάνιο, με θέμα «Χορήγηση από την Αυτοδιοίκηση οικονομικού επιδόματος αντί παροχών για στέγαση και σίτιση ως κίνητρο προσέλκυσης ιατρών άγονων ειδικοτήτων σε άγονα Νοσοκομεία».
Το ιστορικό της ημέρας
Η αγάπη για την ελευθερία είναι μία από τις κινητήριες δυνάμεις της ιστορίας. Και αυτή η αγάπη για την ελευθερία πληρώνεται συνήθως ακριβά με αίμα και δάκρυ, με θάνατο και πένθος, με φρίκη και όλεθρο.
Με τέτοιο ακριβό τίμημα πλήρωσαν η μαρτυρική Δράμα και η περιοχή της την εξέγερση κατά των βουλγαρικών δυνάμεων κατοχής το βράδυ της 28ης Σεπτεμβρίου του 1941. Οι περισσότεροι από εκείνους που πήραν μέρος στην εξέγερση, ήταν απλοί άνθρωποι από τη Δράμα και τα χωριά της φορτωμένοι με οδυνηρές μνήμες από τις δύο προηγούμενες βουλγαρικές κατοχές του 1912-13 και του 1916-18, άνθρωποι που δεν άντεχαν να βλέπουν τους ίδιους αδίστακτους κατακτητές να σφετερίζονται για τρίτη φορά μέσα σε μισό αιώνα τη γη και τις περιουσίες τους.
Το βράδυ της Κυριακής 28 Σεπτεμβρίου 1941 σε είκοσι δύο συνολικά οικισμούς σημειώθηκαν εξεγέρσεις, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν 47 Βούλγαροι και βουλγαρίζοντες. Άνεμος ελευθερίας έπνευσε προς στιγμήν στα χωριά του δραμινού κάμπου, όπου χτύπησαν οι καμπάνες και υψώθηκαν ελληνικές και ερυθρές επαναστατικές σημαίες και το όραμα της ελευθερίας μέθυσε τις καρδιές.
Ωστόσο το θαύμα της κατάλυσης της βουλγαρικής κυριαρχίας δεν θα κρατούσε πάνω από μία νύχτα. Από τα ξημερώματα οι εξεγερθέντες άρχισαν να εγκαταλείπουν τις κατοικημένες περιοχές. Πολλοί κάτοικοι πήγαν μαζί τους είτε από ενθουσιασμό είτε από φόβο για επικείμενα αντίποινα. Και πραγματικά «ο Άδης ηκολούθει».
Στη Δράμα από τα ξημερώματα της Δευτέρας 29 Σεπτεμβρίου 1941 άρχισαν μαζικές συλλήψεις. Για τους Βουλγάρους όλοι ήταν ένοχοι. Οι καπνεργάτες που πήγαιναν στα καπνομάγαζα, οι μεροκαματιάρηδες που ξεκινούσαν για τις δουλειές τους, οι καταστηματάρχες που άνοιγαν τα μαγαζιά τους, οι χωρικοί που κατέβαιναν για το παζάρι (γινόταν τότε κάθε Δευτέρα), οι κάτοικοι που ήταν κλεισμένοι στα σπίτια τους.
Γέμισαν τα στρατόπεδα και οι αστυνομικοί σταθμοί από ανύποπτους πολίτες, που δεν είχαν καμία απολύτως ανάμειξη στα γεγονότα. Την ίδια μέρα άρχισαν αθρόες ομαδικές εκτελέσεις. Πολύ αίμα χύθηκε στην περιοχή του Ινστιτούτου Καπνού, στους πρόποδες του Κορυλόβου, πίσω από το Γυμνάσιο Αρρένων, πίσω από το Πάρκο των Κομνηνών, στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου και τα νεκροταφεία της Στενημάχου.
