Μια μελέτη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας
Οι αιρετοί της Δράμας θα πρέπει
να δουν καλύτερα το ζήτημα
της ανάδειξης των βυζαντινών τειχών της πόλης
Η μελέτη βρίσκεται σε αναμονή στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο
Του Θανάση Πολυμένη
ΚΑΤΑ ΤΗΝ περίοδο των έργων εγκατάστασης φυσικού αερίου στην πόλη της Δράμας, στις αρχές του 2023 και επί της οδού Βενιζέλου, είχε βρεθεί σε πολύ μικρό βάθος, ισχυρή δομή από αργούς λίθους και μαρμάρινο δόμο.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, όλη αυτή η δομή ήταν μέρος των βυζαντινών τειχών Δράμας. Εκείνη την εποχή μάλιστα, λόγω αυτών των αρχαιοτήτων που έπρεπε να καταγραφούν με κάθε λεπτομέρεια, τα έργα είχαν καθυστερήσει σημαντικά σε μια οδό με τη μεγάλη κίνηση στην πόλη.
Ακούστηκαν διάφορες απόψεις εκείνες τις ημέρες, ακόμα και το καλυφθεί ένα μέρος της οδού Βενιζέλου, κάποια στιγμή, με ένα διαφανές υλικό και από κάτω να φαίνεται μέρος των τειχών της πόλης.
Βέβαια, όλα αυτά, είναι έργα τα οποία θέλουν μελέτες, που κοστίζουν και πάνω απ’ όλα μεγάλα ποσά για να υλοποιηθούν, τα οποία βέβαια λειτουργούν αποτρεπτικά. Φυσικά και θα μπορούσε να γίνει μια κάποια αξιοποίησή τους, αν και είναι τρομερά δύσκολο, καθώς αυτά είναι υπόγεια.
Αν όμως τα υπόγεια αρχαιολογικά μας ευρήματα δεν μπορούν να αξιοποιηθούν γιατί βρίσκονται εντός της πόλης, εντούτοις μπορούν να αξιοποιηθούν αυτά που είναι μπροστά στα μάτια μας και δυστυχώς τόσα χρόνια δεν έχουμε καταφέρει να κάνουμε κάτι γι’ αυτά. Και ένας απ’ αυτούς τους χώρους σε γενικότερο επίπεδο για την πόλη μας, είναι το λεγόμενο Ιστορικό Κέντρο, το οποίο δυστυχώς μετά από δεκάδες χρόνια διαφόρων συζητήσεων και υποσχέσεων κατά καιρούς, δεν έχουμε καταφέρει να αξιοποιήσουμε, ώστε να προστατέψουμε, αλλά και να προσελκύσουμε επισκέπτες.
Το Ιστορικό Κέντρο λοιπόν, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί με διαφόρους τρόπους, με έναν καλό και κατάλληλο φωτισμό, με την ανάδειξη των διαφόρων σημείων του και πολλά άλλα.
Το σπουδαιότερο από τα διάφορα σημεία όμως του λεγόμενου Ιστορικού Κέντρου, είναι τα βυζαντινά τείχη της πόλης, που μέρος αυτών επιμένει ακόμα και σήμερα να στέκει περήφανο. Είναι το λεγόμενο βόρειο σκέλος της βυζαντινής οχύρωσης της παλιάς βυζαντινής πόλης, το οποίο ναι μεν εντάσσεται στον αστικό ιστό της πόλης, πέρα από το ότι χρειάζεται την απαραίτητη ανάδειξή του, εντούτοις όμως χρειάζεται και τις απαραίτητες προσπάθειες για να γίνει κάτι τέτοιο.
Στο πλαίσιο αυτό, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας είχε προχωρήσει σε μια προσπάθεια ανάδειξης και ένταξης αυτού του τμήματος των τειχών στον αστικό ιστό της πόλης, μέσα από μια πολύ ιδιαίτερη μελέτη που έχει συντάξει.
Η μελέτη αυτή παρουσιάστηκε στο Δήμο Δράμας και στο Δημοτικό Συμβούλιο, ώστε να πάρει τη θετική γνωμοδότηση και να μπορέσει να προχωρήσει παρακάτω. Και ποια είναι η συνέχεια;
Η μελέτη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας, έπρεπε να πάρει τη θετική γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου και την πήρε τον περασμένο Μάρτιο. Για να αποφύγουμε κάθε παρεξήγηση και παρερμηνεία, δεν πρόκειται για έργο του Δήμου Δράμας, αλλά του Υπουργείο Πολιτισμού, καθώς πρόκειται για έργο που εμπίπτει στον τομέα της Αρχαιολογίας.
Τι γίνεται όμως από εκεί και πέρα; Στη συνέχεια, οι μελέτες και η συνολική πρόταση αφού πήραν την θετική απόφαση από το Δημοτικό Συμβούλιο Δράμας, η Εφορεία Αρχαιοτήτων τα έστειλε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ). Και γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το ΚΑΣ είναι ένα όργανο που παρουσιάζει σημαντικές καθυστερήσεις στο να πάρει αποφάσεις, αλλά και ότι χρειάζεται και λίγο «σπρώξιμο» για να μπορέσει να προχωρήσει.
Χρειάζεται πίεση
Θα πρέπει βέβαια να σκεφτούμε ότι πρόκειται για μελέτες και έργα που παίρνουν αρκετό χρόνο μέχρι την υλοποίησή τους, καθώς από την ώρα που δοθεί το τελικό «πράσινο φως» από το Υπουργείο Πολιτισμού, θα πρέπει να αναζητηθεί και η ανάλογη χρηματοδότηση.
Βέβαια, όπως πολύ καλά γνωρίζουμε σ’ αυτή τη χώρα, θα πρέπει πολλές φορές να υπάρξουν και οι ανάλογες πιέσεις προκειμένου να προχωρήσουν ορισμένα έργα.
Η Δράμα γνωρίζει από αυτά τα ζητήματα, μέσω κυρίως των οδικών αξόνων. Ξέρει ότι αν δεν πιέσει στην Αθήνα, στα κεντρικά, τους γενικούς και ειδικούς γραμματείς των Υπουργείων, στους υφυπουργούς και υπουργούς, δουλειά δεν γίνεται.
Για να προχωρήσει λοιπόν ο φάκελος του έργου, να «τρέξει» λίγο παραπάνω, να περάσει μπροστά και να εξεταστεί, χρειάζεται και οι αιρετοί αυτού του Νομού κι αυτής της πόλης, να δώσουν κι αυτοί ένα χεράκι. Χρειάζεται ένα μικρό σπρώξιμο, μια έγνοια παραπάνω και ας μην τους ανήκει το έργο. ‘Όμως πρέπει να το κάνουν. Και πρέπει το έργο να περάσει από το ΚΑΣ αν είναι δυνατόν και φέτος ακόμα, το 2025 και από εκεί και πέρα να μπορέσει να χρηματοδοτηθεί.
Η μελέτη
Η μελέτη δίνει έμφαση στη διατήρηση του τείχους και ανάδειξη της πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της περιοχής, καθώς και τη βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και αναλύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μνημεία και ο δημόσιος χώρος, προτείνοντας συγκεκριμένες δράσεις για τη βιώσιμη διαχείρισή τους.
Ένα κρίσιμο μέρος της μελέτης αφορά την αξιολόγηση της διατήρησης του μνημείου. Καταγράφονται φθορές που προέρχονται από φυσικές και ανθρωπογενείς αιτίες, όπως διάβρωση, καταρρεύσεις τμημάτων, φυτική ανάπτυξη και ακατάλληλες παλαιότερες επεμβάσεις. Εξετάζονται οι ανάγκες άμεσης παρέμβασης για τη διασφάλιση της στατικότητας και της αισθητικής του μνημείου.
Σύμφωνα με την ίδια τη μελέτη, οι προτάσεις επεμβάσεων περιλαμβάνουν τη δομική ενίσχυση και συντήρηση των μνημείων με σύγχρονες μεθόδους αποκατάστασης, προστασία των καταλοίπων από περαιτέρω φθορά λόγω καιρικών συνθηκών, απομάκρυνση επιβλαβών προσθηκών και αποχωματεύσεις για την ανάδειξη ιστορικών στοιχείων. Και ακόμα, χρήση αυθεντικών υλικών και τεχνοτροπιών για την αποκατάσταση των επιφανειών.
Επίσης, προτείνονται ρυθμίσεις στο ρυμοτομικό σχέδιο για τη δημιουργία περισσότερων κοινόχρηστων χώρων και ζωνών περιπάτου, ενώ δίνεται έμφαση στη βελτίωση της προσβασιμότητας για πεζούς και ποδηλάτες και εξετάζεται η δημιουργία πολιτιστικών διαδρομών που θα ενώνουν τα σημαντικότερα μνημεία και αξιοθέατα της περιοχής.
Με την ανάδειξη του μνημείου, πολιτιστικής κληρονομιάς της Δράμας, θα βελτιωθεί η αισθητική και η λειτουργικότητα του αστικού χώρου, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την τουριστική ανάπτυξη.
