Μιλάει στον «Π.Τ.» ο καθ. Βυζαντινής Φιλολογίας του ΑΠΘ κ. Ταξίδης
«Οι Έλληνες δεν αγαπάμε τη γλώσσα μας
και δεν τη χρησιμοποιούμε σωστά»
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ενδιαφέρουσα συζήτηση για την ελληνική γλώσσα, το πώς αντιμετωπίζεται από τους ξένους, αλλά και πώς από τους σύγχρονους Έλληνες, είχαμε με τον Καθηγητή Βυζαντινής Φιλολογίας του Α.Π.Θ. κ. Ηλία Ταξίδη.
Ο κ. Ταξίδης είναι Δραμινός και είναι ένας από τους καθηγητές που παραδίδουν διαλέξεις και θεωρητικά μαθήματα στο Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας, Μετάφρασης και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου της Γρανάδας Ισπανίας, που διεξάγεται αυτή την περίοδο στη Δράμα με υπεύθυνο καθηγητή τον Δραμινό Καθηγητή Ελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Γρανάδας και Διευθυντή του Κέντρου Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών.
Στο φετινό 13ο Πρόγραμμα, ο κ. Ταξίδης είχε μια διάλεξη με θέμα «Η ερωτική ποίηση στο Βυζάντιο».
Μαζί του συναντηθήκαμε κατά την επίσκεψη των φοιτητών από 10 χώρες του κόσμου στο Ίδρυμα «Αιμίλιος Θεοχάρης Καλατζίδης», όπου μάς δόθηκε η ευκαιρία να μιλήσουμε για την ελληνική γλώσσα, πώς την βλέπουν και γιατί την μαθαίνουμε οι ξένοι φοιτητές, αλλά και το πώς την αντιμετωπίζουμε σήμερα οι Έλληνες.
Μια βιωματική εμπειρία
Ερωτώμενος αρχικά για το πώς βλέπει ο ίδιος αυτό το πρόγραμμα με την Ελληνική Γλώσσα και τον Πολιτισμό καθώς συμμετέχει με διαλέξεις του τα τελευταία χρόνια, ο κ. Ταξίδης επισημαίνει:
«Πρόκειται για μια εξαιρετική πρωτοβουλία του κ. Μορφακίδη, που αναδεικνύει και την Ελλάδα και την περιοχή της Δράμας και τον ελληνικό πολιτισμό, πάνω από όλα όμως την ελληνική γλώσσα. Γιατί τα παιδιά αυτά έρχονται εδώ, μαθαίνουν τη γλώσσα, μαθαίνουν να μεταφράζουν λογοτεχνία, κάτι που είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Είναι ένα πρόγραμμα που καλύπτει πολλές δράσεις και δεν είναι μόνο μάθημα. Είναι βιωματική εμπειρία μέσα από την καθημερινότητα της πόλης, μέσα από τον πολιτισμό και τις πολιτιστικές δράσεις της πόλης και μια πρωτοβουλία που δίνει την εξαιρετική δυνατότητα σε ανθρώπους των γραμμάτων, όχι μόνο Δραμινούς, αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας, να συμμετέχουν σ’ αυτό το Θερινό Σχολείο με το δικό τους μάθημα και ο καθένας από το δικό του μετερίζι να δώσει τις δικές του γνώσεις σ’ αυτά τα παιδιά που έρχονται από διάφορες χώρες της Γης για να παρακολουθήσουν αυτό το πρόγραμμα».
Η δομή της ελληνικής γλώσσας
Ερωτώμενος για το ποιο είναι το πιο σπουδαίο που ζητούν να μάθουν περισσότερο οι ξένοι φοιτητές και φοιτήτριες, ο κ. Ταξίδης σημειώνει:
«Νομίζω ότι αυτό που τους ενθουσιάζει – επειδή ασχολούνται και περισσότερο μέσα στο πρόγραμμα – είναι όλες οι γνώσεις που αποκομίζουν, κυρίως όμως είναι η δομή της ελληνικής γλώσσας, της πορείας της ανά τους αιώνες. Κι αυτό γιατί έρχονται σε επαφή με σύγχρονα κείμενα αλλά και με παλαιότερα και αυτό αποτυπώνεται σ’ αυτό που κάνουν κάθε χρόνο στην τελετή λήξης, ένα μικρό σκετσάκι που προσπαθούν να βάλουν την ελληνική γλώσσα σε όλα της τα γλωσσικά επίπεδα. Και στη λόγια και την καθημερινή και την αργκό, για να δείξουν ακριβώς πόσο την έχουν μάθει αλλά και πόσο έχουν μάθει – όχι μόνο αυτό που λέμε τα υψηλά ελληνικά – αλλά και τα καθημερινά ελληνικά με όλες τις εκδηλώσεις, γιατί η γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που εξελίσσεται και πάντα έχει να δώσει πράγματα σ’ αυτόν που τη μαθαίνει».
Γιατί μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα
Στη διαπίστωση ότι οι άνθρωποι αυτοί από διάφορες χώρες που βρίσκονται στη Δράμα κάθε χρόνο μαθαίνουν τη γλώσσα μας για να μάθουν τον ελληνικό πολιτισμό, ο ίδιος απαντάει θετικά: «Ναι. Θέλουν να μάθουν την ιστορία, τον πολιτισμό και το σημαντικότερο να μάθουν να μπορούν να διαβάζουν λογοτεχνία από το πρωτότυπο. Να μπορούν να διαβάζουν Καβάφη από το πρωτότυπο. Γιατί κάνουν μαθήματα που μεταφράζουν Καβάφη. Να μπορούν να διαβάσουν τη μετάφραση του Ομήρου στα ελληνικά. Αυτό δείχνει πόσο ζωηρό είναι το ενδιαφέρον τους και πόσο πραγματικά θέλουν να μάθουν την ελληνική γλώσσα, όχι για να βελτιώσουν την καθημερινότητα ή ένα ταξίδι τους, αλλά επειδή αγαπούν την Ελλάδα. Πολλά απ’ αυτά τα παιδιά είναι και φοιτητές στα Πανεπιστήμια, θέλουν να ζήσουν στην Ελλάδα, θέλουν να διαπρέψουν στην Ελλάδα, θέλουν να δημιουργήσουν στην Ελλάδα και γι’ αυτό θέλουν να έρθουν σε επαφή με κάθε πτυχή της».
Οι Έλληνες και η γλώσσα μας
Στην ερώτηση αν οι σύγχρονοι Έλληνες αγαπάμε την γλώσσα μας, ο κ. Ταξίδης είναι σαφής:
«Όχι! Γι’ αυτό και δεν την χρησιμοποιούμε σωστά, και δεν θέλουμε να την χρησιμοποιούμε σωστά, και δεν θέλουμε να μάθουμε να την χρησιμοποιούμε σωστά. Και σας το λέω από την εμπειρία μου στα πανεπιστημιακά έδρανα από τους φοιτητές μου. Και είναι αυτό που λέμε: κάθε πέρσι και καλύτερα».
Τι μπορεί να γίνει;
Ερωτώμενος τέλος, τί θα μπορούσε να γίνει ώστε να αλλάξει αυτή η νοοτροπία του σύγχρονου Έλληνα απέναντι στη γλώσσα του ίσως και η ξενομανία εξηγεί: «Δεν νομίζω ότι είναι τόσο το πρόβλημα της ξενομανίας, όσο το πρόβλημα και του εκπαιδευτικού συστήματος, όπως αυτής της εντατικοποίησης των σπουδών που μαθαίνουμε πολλά πράγματα επιφανειακά και όχι σε βάθος. Από την άλλη όμως παίζει ρόλο και το πόσο συζητάει η οικογένεια, το πόσο μιλάνε οι γονείς με τα παιδιά τους, το πόσο έχουμε το βιβλίο μέσα στο σπίτι μας, μέσα στο σχολείο μας. Ένα μόνο θα σας πω, ερχόμενος στο Ίδρυμα Αιμίλιος Θεοχάρης Καλαϊτζίδης, στεναχωρήθηκα πολύ γιατί επειδή μετακομίζω στη Θεσσαλονίκη, έχω πετάξει τη μισή βιβλιοθήκη μου στους κάδους ανακύκλωσης, γιατί κανένας φορέας δεν τα ήθελε. Κανένα Δημοτικό Σχολείο δεν τα δέχθηκε πλην του Ξηροποτάμου, ενώ δεν μου απάντησαν άλλοι φορείς. Μερικά Δημοτικά σχολεία μου είπαν ότι τώρα δουλεύουν με το ίντερνετ».
