Από το Παγγαίο μέχρι την Πρασινάδα Παρανεστίου
Οι ιστορικές Μονές της Δράμας
που κρατούν ζωντανή
την πίστη και την ιστορία
Ο προσκυνηματικός τουρισμός ως δυναμική προοπτική για τη Δράμα
ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ γενικά, αποτελεί μια καλή ευκαιρία για εκδρομές σε διάφορες Μονές ανά την Ελλάδα. Και ο Αύγουστος είναι μια περίοδος κατά την οποία ευνοείται ιδιαίτερα ο προσκυνηματικός – θρησκευτικός τουρισμός λόγω του Δεκαπενταύγουστου.
Τα τελευταία χρόνια στη Δράμα, έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση για την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, η οποία όμως αντιμετωπίζει μια δυστοκία και δεν καταλήγει σε κάποιο συγκεκριμένο αναπτυξιακό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό, η έννοια της τουριστικής ανάπτυξης της Δράμας σε κάθε επίπεδο, παραμένει κατακερματισμένη χωρίς μια συγκεκριμένη στρατηγική με την έννοια, ό,τι μπορεί ο καθένας κάνει!
Ένα από τα σημαντικά στοιχεία για το Νομό μας στο τουριστικό πλαίσιο – αν και η Εκκλησία προτιμάει να το ξεχωρίζει από την γενικότερη έννοια του τουρισμού – είναι ο λεγόμενος προσκυνηματικός τουρισμός. Και σίγουρα, η περιοχή την οποία διαχειρίζεται θρησκευτικά η Ιερά Μητρόπολη Δράμας έχει μια σειρά από ενδιαφέρουσες και ιστορικές Μονές, οι οποίες προσελκύουν έναν σταθερό πληθυσμό προσκυνητών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Και κατά κύριο λόγο βέβαια τις χρονικές περιόδους κατά τις οποίες εορτάζουν.
Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα το γεγονός των πρόσφατων εγκαινίων – πριν από δύο χρόνια περίπου – της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην Πρασινάδα Παρανεστίου, όπου στη διάρκεια του εορτασμού το 2025 είχε δεχθεί πάνω από 2.500 προσκυνητές. Και αυτό προφανώς έχει το δικό του ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Από εκεί και πέρα, η περιοχή της Δράμας έχει υπό τη διοίκησή της την Ιερά Μονή Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο, τη Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος στους Ταξιάρχες (Σίψα) την οποία είχε ιδρύσει ο Άγιος Γεώργιος Καρσλίδης, τη Μονή Μεταφορφώσεως του Σωτήρος στην Πρασινάδα Παρανεστίου και τη νεοϊδρυθείσα επίσης Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Νέα Σουμελά στη δυτική είσοδο της πόλης επί της οδού Ευξείνου Πόντου.
Από αυτές τις Μονές, η Εικοσιφοίνισσα Παγγαίου και Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στους Ταξιάρχες είναι γυναικείες, ενώ της Πρασινάδας είναι ανδρώα.
Αξίζει να αναφερθεί πάντως, ότι, η περιοχή της Δράμας διαθέτει και άλλα σημαντικά θρησκευτικά μνημεία, τα οποία χρήζουν επισκέψεως από τους ενδιαφερόμενους. Όπως αξίζει κάποιος επισκέπτης της πόλης να επισκεφτεί για παράδειγμα τον παλαιότερο ναό της πόλης της Δράμας την Αγία Σοφία, ή το Ναό των Ταξιαρχών επί της οδού Βενιζέλου. Και ακόμα για παράδειγμα τον επίσης ιστορικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου στη Χωριστή, όπου μπορεί να θαυμάσει ιδίοις όμμασι εικόνες του μεγάλου ζωγράφου Κωνσταντίνου Παρθένη.
Η Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στην Πρασινάδα
Η νεοϊδρυθείσα Μονή στην Πρασινάδα, κουβαλάει σημαντική ιστορία, καθώς τη δεκαετία 1980-1990 βρέθηκαν εκεί τα οστά κάποιων μοναχών που έζησαν εκεί σε παλαιότερα χρόνια. Μάλιστα η Μονή είχε καεί την εποχή των Σταυροφοριών. Κατά τις ανασκαφές που έγιναν κατά το 1980 – 1990, βρέθηκαν εκεί τα οστά μοναχών, εκκλησιαστικά σκεύη και νομίσματα τα οποία φυλάσσονται από την Ιερά Μητρόπολη Δράμας.
Το 1993, ανήμερα της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, τελέστηκε η πρώτη Θεία Λειτουργία στο νέο μοναστήρι, μετά από 800 χρόνια που ήταν ερειπωμένο και εγκαταλελειμμένο. Όσοι ανέβηκαν εκείνη την ημέρα στον βράχο της Πρασινάδας και είχαν ταξιδέψει στον Πόντο, σημείωναν με έκπληξη πως το περιβάλλον και η τοποθεσία στην Πρασινάδα έχει πάρα πολλά κοινά μορφολογικά στοιχεία με αυτά του Πόντου.
Σήμερα η Μονή λειτουργεί σε όλο της το μεγαλείο από δύο μοναχούς ενώ υπάρχει και ένας τρίτος υποψήφιος.
Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρα στη Σίδα
Η Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος βρίσκεται στο χωριό Ταξιάρχες του νομού Δράμας. Η ιστορία του μοναστηριού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το βίο και το ποιμαντικό έργο του Αγίου Γεωργίου Καρσλίδη του Ομολογητού. Ο Άγιος Γεώργιος, ερχόμενος από την Αργυρούπολη του Πόντου (1930), εγκαθίσταται στο χωριό Σίψα (Ταξιάρχες) Δράμας. Το 1939 ξεκινά την ανοικοδόμηση της Ιεράς Μονής, ο ναός της οποίας αφιερώνεται στην Ανάληψη του Σωτήρος. Δίπλα στο ναό χτίζει το μικρό κελί του.
Σήμερα στο σημείο αυτό ανθεί μια πολυπληθής γυναικεία αδελφότητα μοναζουσών, που αποτελεί την Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος. Στη μονή συρρέουν καθημερινά πολλοί πιστοί, όχι μόνο από το εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό, για να προσκυνήσουν τον τάφο του Αγίου Γεώργιου Καρσλίδη, ο οποίος ευωδιάζει, για να ζητήσουν την ευλογία του και τη βοήθειά του.
Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας Παγγαίου
Χτίστηκε το 400 μ.Χ. και πρόκειται για το αρχαιότερο μοναστήρι της περιοχής, αν όχι ένα από τα αρχαιότερα στην Ελλάδα.
Η συμβολή της μονής στη διατήρηση της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού υπήρξε ανεκτίμητη, ενώ κατά την ιστορική της διαδρομή καταστράφηκε πολλές φορές από Οθωμανούς και Βούλγαρους επιδρομείς. Κατά την εποχή της Επανάστασης του 1821 είχε γίνει πνευματικό και εθνικό κέντρο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Μέχρι το 1843 λειτουργούσε εκεί σχολή, ονομαζόμενη «Των Κοινών Γραμμάτων ή Ελληνική Σχολή», για την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου της περιοχής, ενώ στις αρχές του 20ου αιώνα και για λίγες δεκαετίες λειτούργησε και Γεωργική Σχολή με τρεις γεωπόνους. Αξιόλογη υπήρξε και η βιβλιοθήκη της. Πριν τη διαρπαγή της από τους Βουλγάρους (1917) περιλάμβανε 1300 τόμους βιβλίων, εκ των οποίων οι 430 χειρόγραφοι κώδικες ήταν μεγάλης αξίας.
Η Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας άρχισε να επαναλειτουργεί το 1965 από γυναικείο τάγμα αυτήν τη φορά και πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου στη μνήμη της Παναγίας της Θεοτόκου, στις 14 Σεπτεμβρίου στη μνήμη του Τιμίου Σταυρού και στις 21 Νοεμβρίου στη μνήμη των Εισοδίων της Θεοτόκου.
