Σε διαβούλευση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Οι μεγάλες αλλαγές με την εκλογική
διαδικασία και η εναλλακτική ψήφος
► Μιλάνε στον «Π.Τ.» ο δικηγόρος Δράμας κ. Μιχαηλίδης και ο δικηγόρος και περιφερειακός σύμβουλος Δράμας ΑΜΘ κ. Κόντος
► Με ποιον τρόπο θα εκλέγονται δήμαρχοι και περιφερειάρχης με 42% από την πρώτη Κυριακή
Του Θανάση Πολυμένη
ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ Διαβούλευση τέθηκε πλέον ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος φέρνει ριζικές αλλαγές κυρίως στον τρόπο διεξαγωγής των Αυτοδιοικητικών Εκλογών, που θα γίνουν το 2028.
Αυτό που προβλέπεται μεταξύ πολλών άλλων διατάξεων, μέσα από το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ενδιαφέρει ψηφοφόρους και υποψηφίους και στους δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης είναι ότι, τόσο οι δήμαρχοι όσο και οι περιφερειάρχες θα εκλέγονται σε μία εκλογική διαδικασία, σε μία Κυριακή και δεν θα υπάρχει δεύτερος γύρος εκλογών. Και αυτό θα προκύπτει μέσα από την ενεργοποίηση της λεγόμενης «εναλλακτικής ψήφου».
Από τα σπουδαιότερα επίσης που πλέον σταθεροποιούνται, είναι ότι οι εκλογές της Αυτοδιοίκησης θα γίνονται κάθε πέντε χρόνια και την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου.
Αυτό που αλλάζει πλέον θα είναι η νέα μορφή ψηφοδελτίων, μέσα από τα οποία οι ψηφοφόροι θα επιλέγουν την παράταξη, τον υποψήφιο δήμαρχο της αρεσκείας τους και τους δημοτικούς συμβούλους, ενώ στο κάτω μέρος του ψηφοδελτίου θα παρατίθενται οι υπόλοιποι συνδυασμοί κατά σειρά ανακήρυξης ώστε ο εκλογέας – εφόσον το επιθυμεί – να δίνει εναλλακτική συμπληρωματική.
Τι σημαίνει όμως αυτό; Κατά την καταμέτρηση των ψήφων και εφόσον ένας συνδυασμός συμπληρώνει το 42%, τότε εκλέγεται δήμαρχος ή περιφερειάρχης, συγκεντρώνοντας τουλάχιστον τα 35% των εδρών. Στην περίπτωση αυτή, η εναλλακτική ψήφος δεν θα λαμβάνεται υπόψη.
Αν όμως κανένας συνδυασμός δεν πιάνει το 42%, τότε ενεργοποιείται η δεύτερη φάση καταμέτρησης, μετριούνται οι εναλλακτικές ψήφοι μόνο για τους δύο πρώτους συνδυασμούς. Νικητής, θα είναι ο συνδυασμός εκείνος, ο οποίος, και στις δύο φάσεις θα πάρει τις περισσότερες ψήφους.
Εκσυγχρονισμός λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κυρίως την εκλογική διαδικασία, μιλάει στον «Π.Τ.» ο Δραμινός Δικηγόρος κ. Γρηγόρης Μιχαηλίδης. Όπως σημειώνει αρχικά, «ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης που είναι σε διαβούλευση, είναι μια πολύ μεγάλη και σημαντική τομή για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Είναι σημαντικό ότι εκσυγχρονίζει το περιβάλλον στο οποίο λειτουργεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση και αλλάζει πάρα πολύ το εκλογικό περιβάλλον, δηλαδή το πώς εκλέγονται οι θεσμοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις τοπικές εκλογές».
Αναφερόμενος στο ζήτημα της εκλογικής διαδικασίας, σημειώνει ότι καταργείται πλέον η δεύτερη Κυριακή. «Θα υπάρχει μόνο μία Κυριακή. Κατά δεύτερον, αυτός που συγκεντρώνει το 42% εκλέγεται απευθείας. Αλλά όμως, επειδή δεν έχουμε δεύτερη Κυριακή, οποιοσδήποτε είναι πρώτος, μετά από ένα συνδυασμό πραγμάτων που θα κρίνει το Πρωτοδικείο με απόφασή του την επόμενη μέρα, θα εκλέγεται δήμαρχος και δημοτική αρχή».
Η αλλαγή της εκλογικής διαδικασίας
Αναφερόμενος στις αλλαγές που προκύπτουν πλέον, εξηγεί ότι, «η μεγάλη διαφορά εδώ είναι ότι τα ψηφοδέλτια θα υπάρχουν όπως τα ξέρουμε – περιορίζονται βέβαια σε έκταση, στο βαθμό που καταργούνται τοπικές κοινότητες από έναν αριθμό κατοίκων και κάτω, βάσει της απογραφής – όμως, με βάση το σχέδιο, κάθε ψηφοδέλτιο θα δίνει τη δυνατότητα από κάτω, να είναι υποψήφιοι και να επιλέγονται με σταυρό οι υποψήφιοι δήμαρχοι των άλλων ψηφοδελτίων».
Διευκρινίζοντας, «αυτό σημαίνει ότι κάποιος ψηφοφόρος που θα επιλέξει ένα ψηφοδέλτιο γιατί θέλει να βάλει σταυρό σε κάποιους υποψηφίους συμβούλους, παρ’ όλα αυτά, μπορεί να επιλέξει στο ίδιο ψηφοδέλτιο ότι θέλει και έναν άλλο δήμαρχο από άλλα ψηφοδέλτια».
Δημαρχοκεντρική επιλογή και πλεονέκτημα
Ερωτώμενος κατά πόσο το γεγονός αυτό είναι θετικό, ο κ. Μιχαηλίδης εξηγεί: «Αυτό κάνει την εκλογή προσωποκεντρική και δημαρχοκεντρική, στο βαθμό που επιλέγεται το πρόσωπο του δημάρχου, που αυτό είναι και μια πραγματικότητα. Κι αυτό γιατί ο κόσμος κυρίως ψηφίζει δήμαρχο και μετά κοιτάει τις παρατάξεις. Αυτό δίνει τη δυνατότητα να μπορούν να μπουν προσωπικότητες οι οποίες να έχουνε αποδοχή σε πολλά διαφορετικά ψηφοδέλτια».
Διευκρινίζει ακόμα ότι, «ένα καλό, πολιτικό προτέρημα αυτής της ιστορίας, είναι ότι επειδή δεν θα έχουν οι υποψήφιοι δήμαρχοι – κυρίως – το μυαλό τους στη δεύτερη Κυριακή, θα έχουμε πιο ξεκάθαρες πολιτικές, ιδεολογικές και κυρίως προγραμματικές θέσεις, οι οποίες στην πορεία των εκλογών αλλοιώνονταν, στο βαθμό που θα έπρεπε να είναι πολύ-πολύ πιο στρογγυλεμένες και αλλοιωμένες, ακριβώς για να βολεύουνε σε τυχόν συνεργασίες που θα απαιτούνταν για τη δεύτερη Κυριακή. Αυτό για μένα είναι πλεονέκτημα».
Αριστίνδην…
Για όλα αυτά ο κ. Μιχαηλίδης εμφανίζεται ιδιαίτερα θετικός, ενώ μιλάει και για έναν άλλο θεσμό, ότι, «κάθε ψηφοδέλτιο θα μπορεί να έχει και έναν μικρό αριθμό υποψηφίων αριστίνδην. Κάτι ανάλογο με τους βουλευτές επικρατείας στις βουλευτικές εκλογές, που θα εκλέγονται με τη σειρά που θα είναι στο ψηφοδέλτιο, με βάση και το ποσοστό που θα πάρει κάθε παράταξη, χωρίς σταυρό προτίμησης».
Πληροφοριακά πάντως, το νομοσχέδιο θα ψηφιστεί το ερχόμενο φθινόπωρο και μέχρι τότε μπορεί να γίνουν κάποια αλλαγές μέχρι την τελική του μορφή.
Επισημαίνει πάντως, ότι, «σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των Δήμων, και μόνο το γεγονός ότι ένας κώδικας συγκεντρώνει όλη τη νομοθεσία για όλα, ακόμα και για τη λειτουργία του δημοτολογίου, νομίζω ότι είναι στα θετικά. Γιατί υπάρχει μια μεγάλη διασπορά διατάξεων, ρυθμίσεων, μια κακοτεχνία, μια νομική κακοτεχνία, η οποία δημιουργούσε πολλά προβλήματα ακόμα και ασφάλειας δικαίου. Δηλαδή, δεν ήξεραν τι να εφαρμόσουν και πώς, και ποια διάταξη ισχύει. Και αυτό στα θετικά».
Ημερίδα στη Δράμα
Κλείνοντας τις δηλώσεις του στον «Π.Τ.» ο κ. Μιχαηλίδης, τονίζει ότι μέχρι τέλος του έτους, θα διοργανωθεί μια ημερίδα στη Δράμα ή ένα Συνέδριο για όλα όσα προβλέπει ο νέος Κώδικας, με καλεσμένους θεσμικούς φορείς, στελέχη από την Αθήνα που έχουν συμβάλει στη δημιουργία του Κώδικα.
Κόντος: Θετική πρωτοβουλία
Για το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μιλάει στον «Π.Τ.» και ο περιφερειακός σύμβουλος Δράμας Αν. Μακεδονίας – Θράκης, κ. Κωνσταντίνος Κόντος και όπως σημειώνει, «είναι σε μια σωστή κατεύθυνση, διότι μαζεύει όλη τη νομοθεσία που ήταν διάσπαρτη».
Όπως επισημαίνει, «η πρωτοβουλία να προχωρήσουν στη σύνταξη του νέου κώδικα για την αυτοδιοίκηση, είναι σίγουρα προς τη σωστή κατεύθυνση. Δυστυχώς μέχρι σήμερα, εκατοντάδες νομοθετήματα, τα οποία ξεκινούσαν από βασιλικά διατάγματα, προεδρικά διατάγματα, νόμους, υπουργικές αποφάσεις και εγκυκλίους, έρχονταν να καθορίσουν το πλαίσιο λειτουργίας των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.
Όπως γίνεται κατανοητό, αυτό δημιουργούσε και επικάλυψη αρμοδιοτήτων, αλλά και δυσλειτουργίες, καθιστώντας τη δημόσια διοίκηση απέναντι στον πολίτη, πολύ βραδεία, αργούσε πολύ χρονικά σε σχέση με αυτό το οποίο θα έπρεπε να παράγει.
Ειδικά για τον δεύτερο βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις Περιφέρειες, το γεγονός ότι πλέον συντάσσεται ένας κώδικας αποκλειστικά για αυτά τα όργανα είναι κάτι πολύ θετικό».
Διευκρινίζεται στο σημείο αυτό, ότι, «μέχρι σήμερα λειτουργούσαμε είτε με αναλογία διατάξεων από τους Δήμους, είτε επικαλούμασταν τον κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, ενώ οι Περιφέρειες υφίστανται από το 2010, εδώ και 16 χρόνια δηλαδή. Κατά συνέπεια, τα ζητήματα αυτά με τον τρόπο που ρυθμίζονται σίγουρα ξεκαθαρίζουν το τοπίο. Εισάγεται ένα νέο εκλογικό σύστημα. Αυτό είναι μια μεγάλη συζήτηση, θα πρέπει να δούμε στην πράξη πώς και τι θα εφαρμοστεί. Σε κάθε περίπτωση θεωρώ ότι σε μια πρώτη ανάγνωση, είμαστε προς τη σωστή πλευρά».
Ερωτώμενος αν η όλη εκλογική διαδικασία που αλλάζει άρδην, μπορεί να εφαρμοστεί στην κάλπη και κατά πόσο το αποτέλεσμα αυτό θα είναι θετικό και αν δεν δημιουργήσει προβλήματα, τονίζει: «Θεωρώ ότι θα εφαρμοστεί. Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξουνε προβλήματα. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει κυβερνησιμότητα στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ξεκάθαρες αρμοδιότητες και ξεκάθαρα εργαλεία χρηματοδότησης. Αυτά νομίζω ότι είναι τα πολύ ουσιαστικά. Το εκλογικό σύστημα σίγουρα είναι ένα θέμα το οποίο ίσως ενδιαφέρει περισσότερο γιατί έχει και πιο πολύ ενδιαφέρον, εξάπτει λίγο τις συζητήσεις. Όμως, το ζητούμενο είναι να δούμε στον νέο κώδικα το γεγονός ότι πλέον έχουμε μια κωδικοποίηση της νομοθεσίας και περνάμε σε μια άλλη καθημερινή λειτουργία».
