Οι Μούσες παρακολουθούν από κοντά
την καλλιτεχνική διαδρομή
της Δραμινής Σταυρούλας Βασιλακάκη
Στον «Π.Τ.» μίλησε η υψίφωνος, κα. Σταυρούλα Βασιλακάκη, κάτοχος υποτροφίας του Υπουργείου Πολιτισμού
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Η μουσική δεν είναι απλώς ένας συνδυασμός ήχων, αλλά μία βαθιά αναζήτηση αρμονίας, ρυθμού και αλήθειας, αποτελώντας ένα ύψιστο πνευματικό εργαλείο. Η πλατωνική έκφραση «φιλοσοφία εστί μεγίστη μουσική» συμπυκνώνει ίσως καλυτέρα από κάθε άλλη, πολύ χαρακτηριστικά, τη σύνδεση μεταξύ των δύο εννοιών. Η μουσική γεννήθηκε μαζί με τον άνθρωπο, αν όχι πριν από αυτόν, ο οποίος κατάφερε γρήγορα να διακρίνει αρμονικούς φυσικούς ήχους που τον βοηθούσαν στη ζωή του, και τους οποίους σταδιακά άρχισε να ανασυνθέτει και δημιουργικά. Πολύ πριν τον Πλάτωνα, οι Πυθαγόρειοι υποστήριξαν ότι τα ουράνια σώματα παράγουν με την κίνησή τους μουσική, γνωστή και ως «μουσική των σφαιρών» ή «αρμονία των σφαιρών». Θεώρησαν ότι ο κόσμος όλος είναι δομημένος μαθηματικά, και ότι η μουσική μπορεί να μας δείξει πώς λειτουργούν οι αριθμοί στο εσωτερικό του σύμπαντος. Στις μέρες μας οι αστρονόμοι καταγράφουν «ήχους» από το διάστημα, οι οποίοι μας επιτρέπουν να μιλάμε και πάλι με νέους όρους για μια «συμπαντική μουσική».
Επιστρέφουμε χωρικά στα δικά μας εδάφη, και στην περιοχή μας που εκτείνεται γύρω από το θεοβάδιστο όρος Παγγαίο, παραμένουμε όμως χρονικά στην αρχαιότητα, και στην προαιώνια εποχή του Ορφέα. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ορφέας, ο κορυφαίος μουσικός της αρχαιότητας, έζησε στις πλαγιές του Παγγαίου. Είναι ο θρυλικότερος μουσικός και τραγουδιστής της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Με τη λύρα του μάγευε τη φύση, τα ζώα, ακόμα και τις πέτρες, ενώ έχει εμπνεύσει αμέτρητα μουσικά έργα, από κλασικές όπερες, όπως το «Ορφέας και Ευρυδίκη», μέχρι και σύγχρονες παραστάσεις. Ανέβαινε κάθε πρωί στην κορυφή του βουνού για να χαιρετήσει τον θεό Ήλιο (Απόλλωνα), τον οποίο θεωρούσε ως τον μεγαλύτερο θεό. Η στάση του αυτή εξόργισε έναν άλλον συντοπίτη μας, τον θεό Διόνυσο, ο οποίος είχε το μεγάλο του μαντείο στο Παγγαίο. Ο Διόνυσος έστειλε τις Μαινάδες του, οι οποίες και διαμέλισαν τον Ορφέα πάνω στο βουνό, καταδικάζοντας τον σε έναν τραγικό και φρικαλέο θάνατο. Ακόμη και σήμερα, μία πανέμορφη φυσική τοποθεσία στο όρος Παγγαίο, η Κοιλάδα του Ορφέα, φέρει το όνομά του, αποτελώντας δημοφιλή προορισμό για πεζοπορία και φυσιολατρία. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1.750 μέτρων στις πλαγιές του όρους Παγγαίου, μόλις 45 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Δράμας.
Μία Δραμινή καλλιτέχνιδα ανοίγει τα φτερά της
Με όλη αυτή την ένδοξη και μυσταγωγική κληρονομιά που έχει αυτός ο τόπος, αποτελεί θα λέγαμε, μια φυσική συνέχεια, μια προδιαγεγραμμένη αλληλουχία, μια μοίρα αναπόδραστη, το να γεννά τέκνα, στον γενετικό κώδικα των οποίων είναι τυπωμένες κάποιες αρχέγονες πληροφορίες, τις οποίες οι άνθρωποι συνηθίζουμε να αποκαλούμε χαρίσματα.
Ο λόγος για την υψίφωνο, κα. Σταυρούλα Βασιλακάκη, η οποία έλαβε την μία από τις δυο Υποτροφίες Λυρικού Τραγουδιού 2026/27 που θέσπισε το Υπουργείο Πολιτισμού, στη μνήμη των νεαρών τραγουδιστριών Ελισάβετ Χατζηβασιλείου και Φραντζέσκας Μπέζα, οι οποίες έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα των Τεμπών. Η υποτροφία του Υπουργείου Πολιτισμού αποσκοπεί στην τελειοποίηση σπουδών στην κατεύθυνση της Όπερας, επιπέδου Bachelor ή Master, σε αναγνωρισμένες Μουσικές Σχολές του εξωτερικού. Θεσμοθετήθηκαν το 2023 με στόχο να απονέμονται ανά διετία, αρχής γενομένης από το ακαδημαϊκό έτος 2024/25. Με τη στήριξη της υποτροφίας, η υψίφωνος Σταυρούλα Βασιλακάκη, θα συνεχίσει τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Τεχνών Στοκχόλμης “Stockholm University of the Arts” στη Σουηδία.
Βασιλακάκη: «Ένα πιάνο που είχαμε στο σπίτι, με έκανε να καταλάβω ότι κάτι υπήρχε μέσα μου»
Ο «Π.Τ.» είχε τη μεγάλη χαρά να συνομιλήσει με την κα. Βασιλακάκη, για την αγάπη της για τη μουσική, για την έως τώρα διαδρομή της στη τέχνη, αλλά και για τη σημασία που έχει για την ίδια η υποτροφία που της απονεμήθηκε: «Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Δράμα, όπου και ξεκίνησα από πολύ μικρή με μαθήματα πιάνου. Είχαμε ένα πιάνο στο σπίτι, είχε ξεκινήσει να παίζει μουσική η αδερφή μου, κι έτσι ξεκίνησα να πειραματίζομαι κι εγώ. Και κάπως έτσι, άρχισα να καταλαβαίνω ότι κάτι υπάρχει που θα μπορούσα να εξελίξω, ίσως. Έτσι στην πορεία, φοίτησα στο Μουσικό Σχολείο Δράμας. Ανακάλυψα έναν κόσμο που ένιωσα ότι μου ταίριαζε και άρχισα να βλέπω πτυχές του εαυτού μου που μου άρεσαν. Αργότερα, λόγω της επαφής μου στο σχολειό με τα μουσικά σύνολα, και επειδή μου άρεσαν πολύ οι χορωδίες στις οποίες συμμετείχα στο σχολείο, ξεκίνησα μαθήματα με την κα. Γκλαβοπούλου, με την οποία κρατάει αυτή η σχέση αγάπης χρόνια τώρα, και την οποία θέλω να ευχαριστήσω πάρα πολύ για όσα μου έχει προσφέρει. Αποτέλεσε έμπνευση για μένα.
Κατόπιν, ξεκίνησα να το βλέπω πιο σοβαρά από τα 18 μου και μετά, πηγαίνοντας κιόλας στο πανεπιστήμιο, στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, και επέλεξα να μπω στο χώρο της χορωδίας και να σπουδάσω Διεύθυνση Χορωδίας στο πανεπιστήμιο, ενώ παράλληλα φοιτούσα με την κα. Γκλαβοπούλου στο κλασικό τραγούδι».
Βασιλακάκη: «Η υποτροφία αυτή φέρει μεγάλο συναισθηματικό φορτίο»
«Η υποτροφία», συνεχίζει η κα. Βασιλακάκη, «είναι κάτι που καλούμαι να αξιοποιήσω με μισή χαρά και μ’ ένα βάρος, λόγω του ότι αυτή η υποτροφία έγινε στη μνήμη δύο κοριτσιών που σκοτώθηκαν στα Τέμπη. Ένα γεγονός που έχει συνταράξει όλη τη χώρα, και έχουμε ένα βάρος όσοι έχουμε λάβει αυτή την υποτροφία, γιατί έχουμε υπάρξει και συμφοιτητές της Ελισάβετ Χατζηβασιλείου, μία από τις δύο κοπέλες που σκοτώθηκαν στα Τέμπη. Η επόμενη χρονιά θα με βρει στη Στοκχόλμη. Θα βρίσκομαι στο Πανεπιστήμιο των Τεχνών στη Στοκχόλμη για ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην όπερα, το οποίο στην ουσία είναι η πρώτη μου απόπειρα να μπω στον χώρο της όπερας και να δοκιμάσω τις δυνατότητές μου και τις αντοχές μου σε αυτό το είδος τέχνης.
Η αλήθεια είναι πως οι δυνατότητες που έχει ένας νέος καλλιτέχνης, ένας εκκολαπτόμενος τραγουδιστής, είναι αρκετά περιοριστικές στην Ελλάδα, και ενώ από τη μία φεύγουμε με χαρά για να εξερευνήσουμε αυτό το καλλιτεχνικό ταξίδι τέλος πάντων, υπάρχει πάντα η αγωνία και μία μικρή στεναχώρια για το ότι φεύγουμε από την Ελλάδα για να γνωρίσουμε το χώρο στο εξωτερικό, καθώς μπορεί εκεί να υπάρχει ένα αρκετά ανταγωνιστικό περιβάλλον, αλλά υπάρχουν και πολύ περισσότερες δυνατότητες για κάποιον να κάνει ακροάσεις σε μικρά ή μεγάλα θέατρα. Επίσης και τα προγράμματα σπουδών είναι περισσότερα, οπότε θα έλεγα πως εδώ είναι περιορισμένες οι προοπτικές».
Η τέχνη του να παραμένουμε άνθρωποι
Η τέχνη για την κα. Βασιλακάκη, αποτελεί μία πράξη ανθρωπιάς: «Πιστεύω ότι η τέχνη και η μουσική εν προκειμένω, δεν αποτελεί είδος ελιτισμού, αλλά πράξη ανθρωπιάς. Θα έλεγα ότι μέσω της μουσικής, ίσως να είναι ένα κοινωνικό μας χρέος να ευαισθητοποιήσουμε την κοινωνία και ίσως, να γίνουμε ένα μέσο έμπνευσης και ενσυναίσθησης. Δυστυχώς ζούμε σε μία εποχή στην οποία η έμπνευση, το κίνητρο ή και τα όνειρα δεν είναι πράγματα τα οποία μας παρέχει η κοινωνία εύκολα λόγω συνθηκών. Και δυστυχώς είναι περίοδος που δίπλα μας συμβαίνουν ακόμα πόλεμοι και πράξεις βίας, και όλα αυτά είναι τόσο συχνά, που αρχίζουν και γίνονται μία κανονικότητα. Και ξεχνάμε έτσι, ότι στόχος μας είναι να παλεύουμε να παραμείνουμε άνθρωποι. Οπότε θα έλεγα ότι η τέχνη είναι ένα μέσο το οποίο ευαισθητοποιεί τον άνθρωπο, αρκεί αυτός να είναι ανοιχτός να δεχτεί το ερέθισμα και να το νιώσει, και ίσως αργότερα να επηρεάσει θετικά μία κοινωνία.
Το «μαζί» είναι αυτό που δίνει νόημα στα πάντα
Κλείνοντας την όμορφη συζήτησή μας, παροτρύναμε την κα. Βασιλακάκη να θέσει εκείνη τον επίλογο, και το έκανε με αυτόν τον σπάνιο συνδυασμό ευαισθησίας και σεμνότητας που την χαρακτηρίζει: «Θα ήθελα κλείνοντας να πω ότι καλό ίσως θα ήταν να μην σκεφτόμαστε τόσο πολύ τις διακρίσεις, τα βραβεία, τις μεγάλες σκηνές, αλλά περισσότερο να νιώθουμε ότι είναι χρέος μας να ευαισθητοποιήσουμε μία κοινωνία και να σκεφτόμαστε το «μαζί» περισσότερο, γιατί όταν είναι ουσιαστικό το «μαζί», νοηματοδοτεί τα πάντα, και πιστεύω ότι αυτός θα πρέπει να είναι ο στόχος».
Τις φωτογραφίες μας τις παραχώρησε ευγενώς η κα. Βασιλακάκη.
