Ογδόντα τέσσερα χρόνια μετά…
Οι σφαγές στο Δοξάτο Δράμας
κατά την τρίτη βουλγαρική κατοχή
ΣΤΙΣ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1941, το Δοξάτο έζησε για τρίτη συνεχόμενη φορά στο πετσί του, τη δολοφονική μανία της βουλγαρικής δύναμης κατοχής. Είναι η τρίτη κατά σειρά σφαγή που διεξάγεται στο χωριό, μετά από την εξέγερση που συνέβη στην περιοχή της Δράμας, στις 28 Σεπτεμβρίου.
Η Δράμα ζει υπό την πίεση της Τρίτης Βουλγαρικής Κατοχής και η Ιστορία είναι ο αμείλικτος μάρτυρας της πλέον αποφράδας ημέρας που ζει αυτός ο τόπος. Η περιοχή του Δοξάτου, για τρίτη φορά, δέχεται το απίστευτο μένος των βουλγαρικών στρατευμάτων της εποχής, τα οποία βυθίζουν για άλλη μια φορά το Δοξάτο στο πένθος.
Είναι η εποχή κατά την οποία, το Δοξάτο, η περιοχή της Δράμας και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, βρίσκεται υπό την κατοχή των Βουλγάρων και των συμμάχων τους Γερμανών και Ιταλών και εκτελούν για αντίποινα περισσότερους από 350 άνδρες ηλικίας 16 έως 50 ετών. Από τις τρεις βουλγαρικές επιδρομές, το Δοξάτο θρήνησε πάνω από 1.124 ψυχές, ενώ στα νεότερα χρόνια, με Προεδρικό Διάταγμα χαρακτηρίστηκε ως Ηρωική και Μαρτυρική Πόλη.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 1941, οι Βούλγαροι στρατιώτες, σκοτώνουν συνολικά 2.140 άτομα σε όλη την περιοχή της Δράμας. Η υπόθεση έχει καταγραφεί ως σφαγή του Δοξάτου, όπου υπήρχαν και τα περισσότερα θύματα, αλλά επεκτάθηκε στην πόλη της Δράμας και σε 22 χωριά.
Η πρώτη βουλγαρική κατοχή
Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο η περιοχή της Δράμας καταλαμβάνεται τον Οκτώβριο του 1912 από τους Βουλγάρους, για να απελευθερωθεί από τον ελληνικό στρατό κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο την 1η Ιουλίου 1913. Κατά την αποχώρησή τους όμως οι Βούλγαροι προκαλούν ολέθριες καταστροφές και τα γεγονότα του Δοξάτου στις 30 Ιουνίου 1913 συγκλονίζουν την υφήλιο. Σφάζονται άντρες, γυναίκες και παιδιά και η κωμόπολη παραδίδεται στις φλόγες. Ο τραγικός απολογισμός της καταστροφής είναι εξακόσιοι πενήντα (650) νεκροί και 240 σπίτια και 80 καταστήματα πυρπολημένα. Τις επόμενες ημέρες όλες οι έγκριτες εφημερίδες του κόσμου δημοσιεύουν φρικιαστικές λεπτομέρειες από τη σφαγή και την πυρπόληση του Δοξάτου.
Η δεύτερη βουλγαρική κατοχή
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατά την περίοδο 1916-18 οι Βούλγαροι, ως σύμμαχοι των Γερμανών, καταλαμβάνουν για δεύτερη φορά την Ανατολική Μακεδονία. Όσοι άντρες διασώθηκαν από τη σφαγή του 1913 οδηγούνται το καλοκαίρι του 1917 ως όμηροι στη Βουλγαρία. Σύμφωνα με την Έκθεση της Διασυμμαχικής Επιτροπής εβδομήντα τέσσερις (74) από αυτούς πεθαίνουν εκεί με φρικτά βασανιστήρια, ενώ 200 περίπου γυναικόπαιδα αφανίζονται από πείνα και αρρώστιες στο Δοξάτο.
Η τρίτη βουλγαρική κατοχή
Το κακό τρίτωσε κατά την τελευταία βουλγαρική κατοχή, όταν την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 1941, μία ομάδα ανταρτών εισήλθε στο Δοξάτο, χτύπησε το αστυνομικό τμήμα, πυρπόλησε το οίκημα και σκότωσε τέσσερις (4) Βούλγαρους αστυνομικούς. Επίσης θύμα ήταν ο Μπαμπάνης Παναγιώτης από την Καστοριά, συνεργάτης των Βουλγάρων . Θύμα ήταν και ο 16χρονος Κοξάρης από την Χωριστή Δράμας, ένα παλικαράκι με νοητικά προβλήματα.
Την άλλη μέρα το Δοξάτο πλήρωσε για άλλη μια φορά βαρύ φόρο αίματος στο βουλγαρικό στρατό κατοχής. Με μια πράξη τυφλής βίας εκτελέστηκαν για αντίποινα ήταν πάνω από 350 παλικάρια ηλικίας 16 μέχρι 50 ετών. Αθώοι Δοξατινοί.
Για τα χίλια εκατόν είκοσι τέσσερα (1.124) αναφερόμενα θύματα κατά τις τρεις βουλγαρικές κατοχές το Δοξάτο τιμήθηκε: το 1945 με Βασιλικό Διάταγμα, το 1985 με το Χρυσό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και το 1998 με Προεδρικό Διάταγμα, δυνάμει του οποίου χαρακτηρίστηκε ως «Μαρτυρική Πόλη».
