Οι στίχοι του Θανάση Πολυμένη
«ταξιδεύουν» στην Ισπανία
Ισπανόφωνοι φοιτητές μετέφρασαν δραμινή ποίηση στο πλαίσιο του 14ου Θερινού Προγράμματος της Γρανάδας
ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ μεγάλη επιτυχία, ολοκληρώθηκε το βράδυ της Πέμπτης 22 Ιουλίου, το 14ο Θερινό Πρόγραμμα Νεοελληνικής γλώσσας και Πολιτισμού, το οποίο διεξάγεται κάθε χρόνο στη Δράμα, από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών από το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας.
Ο «Π.Τ.» έχει ασχοληθεί κατά κόρον και μέσα από συνεχή ρεπορτάζ και συνεντεύξεις με το σχετικό πρόγραμμα, το οποίο είναι και ιδιαίτερα σημαντικό για τη Δράμα, καθώς 30 φοιτητές κάθε χρόνο έρχονται από διάφορες χώρες του κόσμου, όπως Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Τσεχία, Σλοβακία, Πολωνία, Ουρουγουάη, Μεξικό, ενώ πέρυσι είχαν βρεθεί στη Δράμα και φοιτητές και από τον Καναδά και άλλες χώρες.
Αυτό σημαίνει ότι, κάθε χρόνο, στα τόσα χρόνια, όλοι αυτοί οι άνθρωποι δέχονται την αμέριστη φιλοξενία της Δράμας και γίνονται μόνιμοι πρεσβευτές της, όπως και της Ελλάδας και της ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού.
Εργαστήρι μετάφρασης
Ένα από τα σημαντικά σημεία της όλης διοργάνωσης, είναι ότι κάθε χρόνο στο Θερινό Πρόγραμμα, λειτουργεί και ένα εργαστήρι μετάφρασης, μεταφράζοντας στα ισπανικά, αποκλειστικά Δραμινούς συγγραφείς.
Μεταξύ αυτών, τα προηγούμενα χρόνια έχουν μεταφραστεί έργα του Βασίλη Τσιαμπούση, του Νάσου Βαγενά, της Πολύνας Μπανά, του αείμνηστου Νίκου Κωνσταντινίδη, του Γιώργου Κασαπίδη, της Καλλιόπης Εξάρχου και του Κυριάκου Συφιλτζόγλου. Το έργο του κ. Συφιλτζόγλου παρουσιάστηκε την περασμένη Τετάρτη, για το οποίο ο «Π.Τ.» είχε και σχετικό άρθρο.
Το φετινό εργαστήρι μετάφρασης, ασχολήθηκε και μετέφρασε ποιήματα του Δραμινού ποιητή, Θανάση Πολυμένη και συντάκτη του «Πρωινού Τύπου», με τη μετάφραση να περιλαμβάνει συνολικά τέσσερις ποιητικές συλλογές.
Πρόκειται για τις συλλογές, «Σε τόνο ημίλευκο» (1988), «Γεωμετρία» (1996), «Εωθινόν» 2001 και «Μαύρη Παπαρούνα» η οποία βρίσκεται υπό έκδοση και σύντομα θα κυκλοφορήσει. Ο ίδιος έχει επίσης εκδώσει άλλη μία ποιητική συλλογή «Διάλογος» (1989) και ένα θεατρικό δοκίμιο στην ποίηση «Η σαύρα» (1987).
Η μετάφραση έγινε από μια ομάδα πέντε ατόμων. Με συντονίστρια την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Γρανάδας κα. Γιούλη Παπαδόπουλου, τους ισπανόφωνους καθηγητές Φιλόλογους Φρανθίσκο Μορθίλιο και Τομάς Μαρτίνεθ και τους φοιτητές Ινές Χιρόν Κουέστα και Μιγκέλ Κάστρο Ρουμπίνιο από την Ισπανία.
Από δεξ. Ινές Χιρόν Κουέστα, Τομάς Μαρτίνεθ, Φρανθίσκο Μορθίλιο Μιγκέλ Κάστρο Ρουμπίνιο.
Η παρουσίαση των ποιημάτων
Κατά την παρουσίαση της μετάφρασης, η ομάδα διάβασε ορισμένα από τα ποιήματα στο πρωτότυπο στην ελληνική γλώσσα και στη συνέχεια το κάθε ποίημα όπως μεταφράστηκε στην ισπανική γλώσσα.
Αναφερόμενοι στην εμπειρία τους από τη μετάφραση των ποιημάτων του Θανάση Πολυμένη ανάφεραν σχετικά:
[Ήρθαμε τη Δράμα για να βελτιώσουμε τα ελληνικά μας, και τελικά βρεθήκαμε ανάμεσα σε τρένα, σκοτεινές πόλεις, κύκλους, μαύρες παπαρούνες και μία ξεχασμένη κάλτσα κάτω από το κρεβάτι.
Στην αρχή πιστεύαμε ότι η μετάφραση της ποίησης ήταν εύκολη. Αλλάζεις μερικές ελληνικές λέξεις με ισπανικές και τελείωσες. Αλλά συζητούσαμε 30 λεπτά για μία μόνο λέξη, και καταλάβαμε ότι η μετάφραση είναι ένας πολύ κομψός τρόπος να χάνεις την υπομονή σου.
Μέσα στα ποιήματα ψάχναμε τη Δράμα, αλλά δεν τη συναντήσαμε καθαρά πουθενά. Όταν όμως βγήκαμε έξω, τη βλέπαμε στις πλατείες, στους δρόμους, στα νερά της, και κυρίως στους ανθρώπους της.
Γνωρίσαμε τον πολυμένειο μαύρο πάνθηρα, διασχίσαμε μαζί του σκοτεινές διαδρομές, είδαμε χωράφια με χρυσά στάχυα, γεωμετρικά σχήματα και μορφές κρυμμένες στο σκοτάδι. Μας πόνεσε η απουσία της μητέρας, αλλά γνωρίσαμε φίλους που γέμισαν με χρώμα και φως αυτές τις δύο εβδομάδες.
Μαζί τους διαιρέσαμε τη μοναξιά, πολλαπλασιάσαμε τα γέλια και ανακαλύψαμε ότι η φιλία είναι η μόνη εξίσωση που δίνει πάντα καλύτερο αποτέλεσμα.
Τα τρένα των ποιημάτων μετέφεραν αναμνήσεις, γινόντουσαν μέρος μας, οι γνώσεις, οι συζητήσεις και τα αστεία μας. Ίσως γι’ αυτό η πολυμένεια μαύρη παπαρούνα μας φαίνεται τώρα λίγο λιγότερο μαύρη.
Ίσως η Δράμα δεν χρειαζόταν να αναφέρεται με το όνομά της, γιατί ήταν εκεί σε κάθε δρόμο, σε κάθε ιστορία και σε κάθε άνθρωπο που γνωρίσαμε. Ήρθαμε και φύγαμε από διαφορετικά μέρη του κόσμου, και φεύγουμε σαν μία μικρή γεωμετρία φίλων, ακόμα και μερικοί από εμάς έχουμε πολλές γωνίες.
Και αν κάποτε ξεχάσουμε κάτι από αυτή την εμπειρία, θα υπάρχει πάντα εκείνη η κάλτσα κάτω από το κρεβάτι, για να μας θυμίζει ότι ακόμα και τα πιο μικρά πράγματα μπορούν να γίνουν ποίηση, ή τουλάχιστον ένας καλός λόγος για καθάρισμα!
Και όπως είπαμε και μεταφράσαμε, “Θα είμαι το δέντρο σου, θα είμαι η πόλη σου, όπου πάντα θα ξαναγυρίζεις.” Στη Δράμα».
Να σημειώσουμε ακόμα εδώ, ότι, θα ακολουθήσει η έκδοση της μετάφρασης στην ισπανική γλώσσα και θα παρουσιαστεί στο επόμενο 15ο Θερινό Πρόγραμμα που θα διεξαχθεί στη Δράμα, τον Ιούλιο του 2027.
