9ο Πανελλήνιο Ονοματολογικό Συνέδριο
«Ονοματολογικά Ανατολικής
Μακεδονίας και Δυτικής Θράκης»
Στο Δράμα από 17 έως 19 Οκτωβρίου στοn πολυχώρο πολιτισμού της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ
ΕΝΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ενδιαφέρον Συνέδριο πρόκειται να πραγματοποιηθεί στη Δράμα την Παρασκευή, το Σάββατο και την Κυριακή (17-19 Οκτωβρίου) στον πολυχώρο πολιτισμού της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ, στην «Καπναποθήκη Αναστασιάδη» στην Αγία Βαρβάρα.
Πρόκειται για το 9ο Πανελλήνιο Ονοματολογικό Συνέδριο με κεντρικό θέμα: «Ονοματολογικά Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης».
Το θέμα του Συνεδρίου αφορά στην επιστημονική μελέτη των κυρίων ονομάτων (βαφτιστικών, επωνύμων, παρωνυμίων, τοπωνυμίων κ.λπ.) των περιοχών που υπάγονται στις περιφερειακές ενότητες Σερρών, Δράμας, Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, θα υπάρχουν εισηγήσεις με ευρύτερο θεωρητικό ονοματολογικό περιεχόμενο, ενώ μία από τις συνεδρίες θα περιέχει και ομιλίες που θα αναφέρονται στη σχέση της Νέας Ελληνικής με τη λεγόμενη «Προελληνική», οι οποίες δεν είναι απαραίτητο να έχουν αυστηρά ονοματολογικό περιεχόμενο.
Το συνέδριο διοργανώνεται με χορηγία της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ, της εταιρείας Raycap S.S. και της εταιρείας Wonderplant S. A., καθώς και την ευγενική συνδρομή της Π.Ε. Δράμας Περιφέρεια ΑΜΘ, Δήμου Δοξάτου, Δήμου Παρανεστίου, Εθνολογικού Μουσείου Θράκης, του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Καλαμπακίου, του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου, του Πολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου Δοξάτου, και του συλλόγου Φίλων Αρχαιολογικού Μουσείου Δράμας, Πολιτιστικών και Φυσικών Μνημείων πόλης και περιοχής Δράμας.
Στους εισηγητές των συνεδρίων συμπεριλαμβάνονται και αρκετοί Δραμινοί, οι οποίοι θα αναφερθούν σε θέματα που αφορούν την περιοχή της Δράμας.
Γενικός στόχος του συνεδρίου είναι η ανάδειξη της επιστήμης της Ονοματολογίας στην Ελλάδα και των πολλαπλών δυνατοτήτων ευρύτερης συνεργασίας και αλληλεπίδρασης που εμφανίζει με επιστήμες όπως αυτές της Εθνογλωσσολογίας, της Κλασικής Φιλολογίας, της Λαογραφίας, της Ιστορίας, της Αρχαιολογίας, της Λογοτεχνίας, της Γεωγραφίας, της Ανθρωπολογίας κ.λπ. Ειδικότερος στόχος του συνεδρίου είναι η επιστημονική συγκέντρωση, ταξινόμηση, προβολή και μελέτη των κυρίων ονομάτων από περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας (συμπεριλαμβανομένης της περιοχής των Σερρών) και Δυτικής Θράκης, που δεν έχουν τύχει έως τώρα της προσοχής των ερευνητών/τριών.
Το πρόγραμμα
Το Συνέδριο θα ανοίξει τις εργασίες του το μεσημέρι της Παρασκευής 17/10 και ώρα 13.00, με ξενάγηση στο Μουσείο Φωτογραφίας και Φωτογραφικών Μηχανών & στην οικία Αναστασιάδη.
Προεδρείο της Α΄ Συνεδρίας θα είναι οι κ. κ. Ξενοφών Τζαβάρας, Στράτος Κασμερίδης
Στις 17:00 – 17:15 Χαιρετισμοί Επισήμων και θα ακολουθήσει χαιρετισμός και κήρυξη της έναρξης των εργασιών του Συνεδρίου από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας Ξενοφώντα Τζαβάρα
Θα ακολουθήσουν οι εισηγήσεις:
Στις 17:30 – 17:45 Μαρία Βραχιονίδου Σπηλαιωνύμια Ανατολικής Μακεδονίας και Δυτικής Θράκης.
Στις 17:45 – 18:00 Ιωάννης Βολανάκης Συμβολή στη μελέτη των τοπωνυμίων της Δυτικής Θράκης.
Στις 18:00 – 18:15 Ασημάκης Φλιάτουρας, Πηνελόπη Καμπάκη-Βουγιουκλή, Παναγιώτα Μπεκάκου, Ιωάννα Κατσαρίκα, Παρασκευή Ιακωβάκη Η επίδραση της μετονομασίας των οικωνυμίων στη χρήση: μια μελέτη περίπτωσης από τη Ροδόπη.
Στις 18:15 – 18:30 Παναγιώτης Κροκίδας, Μανόλης Σέργης Η διαδικασία μετονομασιών «κακοήχων και αλλογλώσσων» τοπωνυμίων της περιοχής της Κομοτηνής κατά την περίοδο 1963-1968.
Στις 18:30 – 18:45 Παναγιώτης Μακρόπουλος Ο γλωσσικός κώδικας επικοινωνίας των υπαλλήλων του Σιδηροδρόμου κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Θα ακολουθήσει συζήτηση.
Δεύτερη Συνεδρία με προεδρείο την κα. Μαρία Βραχιονίδου.
Στις 19:15 – 19:30 Δήμητρα Χατζηδημητρίου Γλωσσικές επιλογές των Δοξατινών που αφορούν στον κύκλο της καλλιέργειας και εμπορίας του καπνού.
Στις 19:30 – 19:45 Σπύρος Ευσταθίου Μετοικεσίες Ηπειρωτών στην περιοχή της Θράκης κατά τη νεότερη και σύγχρονη περίοδο. Μια ιστορική και λαογραφική προσέγγιση μέσα από τα κύρια ονόματα (επώνυμα, τοπωνύμια, παρωνύμια κ.ά.).
Στις 19:45 – 20:00 Κωνσταντίνος Σταλίδης Από τις Μέτρες της Ανατολικής Θράκης (σημερινή Çatalca της Τουρκίας) στη Γέφυρα Θεσσαλονίκης και στη Δράμα. Ονοματολογικά κατάλοιπα
Στις 20:00 – 20:15 Γεωργία Τριανταφυλλίδου Από την Βιζύη στο Σιμιτλί. Η διαδρομή ενός βαφτιστικού ονόματος
Στις 20:15 – 20:30 Νικόλαος Ταχινοσλής Τα οικωνύμια Δράμα, Σίπτσε ή Ζίψα και άλλες μορφές του Δημήτριος. Παρατηρήσεις στην πορεία της έρευνας των νεοελληνικών ανθρωπωνυμίων και τοπωνυμίων. Θα ακολουθήσει συζήτηση και στις 21:00 Ξενάγηση στο παραδοσιακό κτήριο του Μορφωτικού & Πολιτιστικού Συλλόγου Μοναστηρακίου Δράμας,
Σάββατο 18/10
Ώρα 09.30 Γ΄ Συνεδρία Χρυσούλα Καρατζή
Στις 09:30 – 09:45 Στράτος Κασμερίδης Τοπωνυμικά Αδριανής Δράμας: Γεωγραφικός Προσδιορισμός και Ετυμολογική Διερεύνηση των Τοπωνυμίων του α΄ τέταρτου του 20ού αι.
Στις 09:45 – 10:00 Ειρήνη Βουγιουκλή Τοπωνύμια, ονόματα, παρωνύμια και εκφράσεις των προσφύγων του Πόντου στον Νομό Δράμας.
Στις 10:00 – 10:15 Χρυσούλα Καραντζή Βιωματικές ιστορίες τοπωνυμίων: η περίπτωση του νομού Δράμας.
Στις 10:15 – 10:30 Αικατερίνη Κουτουξιάδου Πολυμορφία και ιστορικές καταβολές επιθημάτων επωνύμων σε ανθρωπωνύμια της Δράμας.
10:30 – 10:45 Ελένη Παπαδοπούλου, Ιωάννης Σισμανίδης Ονομασίες κρασιών νομού Δράμας. Θα ακολουθήσει συζήτηση.
Δ΄ Συνεδρία, προεδρείο Ελένη Παπαδοπούλου
Στις 11:15 – 11:30 Ξενοφών Τζαβάρας Τοπωνυμικά ισόγλωσσα μεταξύ Ίμβρου και Σαμοθράκης (Συγκριτική εξέταση των τοπωνυμίων).
Στις 11:30 – 11:45 Θανάσης Πολίτης Οι χαρακτηρισμοί στο γλωσσικό ιδίωμα της Σαμοθράκης.
Στις 11:45 – 12:00 Ευάγγελος Μπετσίδης Μορφολογική και σημασιολογική προσέγγιση των τουρκικής προέλευσης επωνύμων του Νοτίου Έβρου.
Στις 12:00 – 12:15 Ιωάννης Λαζαρίδης Τοπωνυμικό των χωριών του δήμου Διδυμοτείχου.
Στις 12:15 – 12:30 Γεώργιος Μπατζάκας Τα Χριστιανικά Πατρώνυμα, Βαπτιστικά και Παρώνυμα του Ιάσμου Ροδόπης.
Θα ακολουθήσει ξενάγηση στο Μουσείο Τρένων στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Δράμας.
Το απόγευμα του Σαββάτου, Ε΄ Συνεδρία, προεδρείο ο κ. Στράτος Κασμερίδης
Στις 17:15 – 17:30 Αϊσέ Καρά Τοπόσημα και χρονόσημα της Μπεκτασικής – Αλεβίτικης μουσουλμανικής κοινότητας στην Ελληνική Θράκη.
Στις 17:30 – 17:45 Κυριάκος Λυκουρίνος Οι μετονομασίες στην Ανατολική Μακεδονία και τα νέα τοπωνύμια (1926-1928). Η περίπτωση του Ν. Καβάλας.
Στις 17:45 – 18:00 Κωνσταντίνος Χιόνης Παρωνύμια των κατοίκων Θεολόγου Θάσου.
Στις 18:00 – 18:15 Πέτρος Γκιουλέκας Τοπωνυμικά περιοχής Σερρών του 17ου αιώνα.
Στις 18:15 – 18:30 Αριστείδης Μεντίζης Το ιστορικό υπόβαθρο πίσω από το τοπωνύμιο «Κομμένοι Τούρκοι», δυτικά του Παλαιοχωρίου στο Παγγαίο όρος. Θα ακολουθήσει συζήτηση.
ΣΤ΄ Συνεδρία, προεδρείο ο κ. Ξενοφών Τζαβάρας
Στις 19:00 – 19:15 Αγγελική Δεληκάρη Σλαβικά κατάλοιπα στις περιοχές Σερρών, Καβάλας και Δράμας: Η περίπτωση των τοπωνυμίων.
Στις 19:15 – 19:30 Μαγδαληνή Παρχαρίδου Ονοματολογικά πόλεως και περιοχής Δράμας κατά τον 19ο αιώνα: η συμβολή των επιγραφών σε εντόπιας προέλευσης φορητές εικόνες και μεταλλικά λειτουργικά σκεύη.
Στις 19:30 – 19:45 Αθανασία Θεοδωρίδου Ονόματα και παρωνύμια στο Καλαμπάκι Δράμας: η μνήμη γίνεται ζωή.
Στις 19:45 – 20:00 Μπουρουτζή Εμινέ Η μελέτη των ονομάτων και των τοπωνυμίων των Πομάκων της Ξάνθης ως εργαλείο 734.93 για την διερεύνηση της ιδιαίτερης πολιτισμικής τους ταυτότητας.
Θα ακολουθήσει συζήτηση και στις 20:30 Ξενάγηση στο Σαντιρβάν Τζαμί & περιήγηση στην περιοδική έκθεση του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης (από το Μουσείο Μπενάκη).
Κυριακή19/10
Ζ΄ Συνεδρία, προεδρείο κα. Μαρία Βραχιονίδου
Στις 09:30 – 10:00 Χρίστος Δάλκος Εἶναι ἡ λεγόμενη «προελληνική» μιὰ μὴ ἑλληνικὴ καὶ μὴ ἰνδοευρωπαϊκὴ γλῶσσα;
Στις 10:00 – 10:15 Άλκηστις Χιδίρογλου Ονόματα τίτλων και επαγγελμάτων κατά την Αρχαιότητα, στη σύγχρονη Ανθρωπωνυμία. Οικογενειακά ονόματα.
Στις 10:15 – 10:30 Νικόλαος Μουτζούρης Ονόματα ανθρώπων, τόπων, πραγμάτων και αφηρημένων εννοιών, όπως αναδεικνύονται μέσα από τον γλωσσικό πλούτο των Πομάκων της Δυτικής Θράκης.
Στις 10:30 – 10:45 Ειρήνη Βουγιουκλή Τοπωνύμια, ονόματα, παρωνύμια και εκφράσεις της περιοχής Προσοτσάνης και Νέας Ζίχνης.
Στις 10:45 – 11:00 Αγγελική Κομποχόλη Η ετυμολογική διασύνδεση του ονόματος «Θράκη» με την λέξη θρησκεία. Η ονοματολογία των θεών στην ορφική αφηγηματική παράδοση.
Στις 11:00 – 11:15 Καπλάνης Ιωσηφίδης, Δήμητρα Χατζηδημητρίου Παρωνύμια Καππαδοκών προσφύγων από τη Νέα Καρβάλη Καβάλας: το παράδειγμα του Γκέλβερι.
Θα ακολουθήσει συζήτηση.
Στις 11:30 – 11:45 Ξενοφών Τζαβάρας Απολογισμός & Λήξη Εργασιών Συνεδρίου. Ανακοίνωση προσεχών εκδηλώσεων Ε.Ο.Ε.
Στις 12:30 Ξενάγηση & γεύμα στον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Καλαμπακίου & στη συνέχεια ξενάγηση στο Μουσείο του Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου Δοξάτο.
