Οστεοπόρωση και πτώσεις:
ένα σπάσιμο που μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας
Γράφει ο Γαλιάδης Ελευθέριος, Ορθοπαιδικός
Ορθοπαιδικός Χειρουργός
Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ
Πολλοί άνθρωποι ακούν τη λέξη «οστεοπόρωση» και τη θεωρούν κάτι μακρινό ή απλώς ένα φυσιολογικό κομμάτι της ηλικίας. Στην πραγματικότητα όμως, η οστεοπόρωση είναι μια κατάσταση που κάνει τα οστά πιο αδύναμα και πιο εύθραυστα. Το δύσκολο είναι ότι συνήθως δεν προειδοποιεί. Δεν πονάει, δεν φαίνεται και πολλές φορές γίνεται αντιληπτή όταν ήδη έχει συμβεί ένα κάταγμα.
Τα πιο συχνά κατάγματα που σχετίζονται με την οστεοπόρωση είναι στον καρπό, στη σπονδυλική στήλη και στο ισχίο. Ειδικά το κάταγμα στο ισχίο είναι από τα πιο σοβαρά για έναν ηλικιωμένο άνθρωπο. Μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο, νοσηλεία, φυσικοθεραπείες και αρκετός χρόνος για να ξανασταθεί ο άνθρωπος στα πόδια του. Και πολλές φορές η καθημερινότητά του αλλάζει σημαντικά.
Γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία να μη θυμόμαστε την οστεοπόρωση μόνο όταν γίνει το κακό. Η πρόληψη είναι το πιο δυνατό μας όπλο. Άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, άτομα με οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης, όσοι έχουν χαμηλό σωματικό βάρος, καπνίζουν, δεν κινούνται αρκετά ή παίρνουν για μεγάλο διάστημα κορτιζόνη, καλό είναι να συζητούν με τον γιατρό τους αν χρειάζονται έλεγχο.
Η εξέταση για την οστεοπόρωση είναι απλή, γρήγορη και ανώδυνη. Η μέτρηση οστικής πυκνότητας μπορεί να δείξει αν τα οστά έχουν χάσει μέρος της αντοχής τους. Είναι καλύτερο να το γνωρίζουμε νωρίς, παρά να το μάθουμε μετά από ένα κάταγμα. Όπως λέει και ο λαός, «κάλλιον το προλαμβάνειν παρά το θεραπεύειν» — και εδώ ταιριάζει απόλυτα.
Εξίσου σημαντικό είναι να προσέχουμε τις πτώσεις. Στο σπίτι γίνονται πολλά ατυχήματα που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Ένα χαλί που γλιστράει, ένα κακό φως στο διάδρομο, ένα καλώδιο στο πάτωμα, μια βιαστική κίνηση τη νύχτα προς την τουαλέτα, μπορούν να οδηγήσουν σε πτώση. Για έναν νέο άνθρωπο μπορεί να είναι ένα απλό στραβοπάτημα. Για έναν ηλικιωμένο όμως μπορεί να είναι κάταγμα.
Μικρές αλλαγές κάνουν μεγάλη διαφορά. Καλός φωτισμός στο σπίτι, σταθερά παπούτσια, απομάκρυνση χαλιών που γλιστρούν, χειρολαβές στο μπάνιο, προσοχή στις σκάλες και αποφυγή αντικειμένων στο πάτωμα, είναι απλά μέτρα που προστατεύουν. Δεν χρειάζονται υπερβολές. Χρειάζεται απλή λογική και λίγη οργάνωση.
Η κίνηση επίσης βοηθά πολύ. Το καθημερινό περπάτημα, οι ήπιες ασκήσεις και η διατήρηση της μυϊκής δύναμης βοηθούν τον άνθρωπο να στέκεται καλύτερα, να ισορροπεί καλύτερα και να πέφτει λιγότερο. Το σώμα, όταν μένει ακίνητο, αδυνατίζει. Και όταν αδυνατίζει, κινδυνεύει περισσότερο.
Η σωστή διατροφή, το ασβέστιο, η βιταμίνη D, η διακοπή του καπνίσματος και ο περιορισμός του αλκοόλ είναι επίσης σημαντικά. Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται και φαρμακευτική αγωγή, πάντα όμως μετά από ιατρική εκτίμηση.
Το μήνυμα είναι απλό: δεν περιμένουμε να σπάσει κάτι για να ασχοληθούμε. Η οστεοπόρωση μπορεί να προληφθεί, να ελεγχθεί και να αντιμετωπιστεί. Και μια πτώση που αποφεύγεται, μπορεί να σημαίνει πολλά χρόνια καλύτερης ζωής.
Γιατί στην υγεία, το καλύτερο βήμα είναι αυτό που μας κρατά όρθιους.
