Όταν η Δράμα διέθετε
ένα από τα κορυφαία Εθνικά Οικοτροφεία της Ελλάδας
Έρευνα –επιμέλεια Ιωάννης Στ. Σταυρίδης
Γυρίζοντας τον χρόνο πίσω, σχεδόν έναν αιώνα, η Δράμα έρχεται αντιμέτωπη με μια σπουδαία καλλιτεχνική, εκπαιδευτική και κοινωνική κληρονομιά. Στις 31 Μαρτίου 1927, η εφημερίδα «ΤΟ ΦΩΣ» δημοσίευσε μια εκτενή έρευνα του δημοσιογράφου Λεωνίδα Κουτούπη, η οποία αναδείκνυε το Εθνικό Οικοτροφείο Δράμας ως ένα από τα καλύτερα και πιο προοδευτικά ιδρύματα ολόκληρης της χώρας.
Με βάση εκείνο το ιστορικό ντοκουμέντο, ξεδιπλώνεται η εικόνα μιας Δράμας που, παρά τις δυσκολίες της εποχής, επένδυε υποδειγματικά στα νιάτα και την παιδεία.
ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΔΡΑΜΑΣ. Ένα από τα καλλίτερα ιδρύματα της χώρας, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΟ ΦΩΣ» η οποία σε έρευνά της γράφει στις 31.3.1927:
«ΔΡΑΜΑ. Εν εκ των καλλιτέρων εθνικών Οικοτροφείων της Ελλάδος λειτουργεί εις την πόλιν μας κανονικότατα και με τάσεις προόδου υπεραρκετάς.
Εις το Οικοτροφείον τούτο διαμένουν σήμερον 230 εν όλω τρόφιμοι, εξ ών 100 φοιτούν εις το Διδασκαλείον του Οικοτροφείου, 27 εις το Γυμνάσιον Δράμας, 15 εις διάφορα Νηπιαγωγεία Δράμας και οι λοιποί εις την 5ην και 6ην τάξεις του Οικοτροφείου. Και εκπαιδεύονται εξ αυτών εκτός του Οικοτροφείου, δυστυχώς ελλείψει διδακτικού προσωπικού, μη καθισταμένης δυνατής ήδη της λειτουργίας των κατωτέρων τάξεων του Οικοτροφείου.
-Η εκπαίδευσις των τροφίμων.
Το Διδασκαλείον του Οικοτροφείου τούτου το οποίον ευρίσκεται εις ιδιαίτερον μέγαρον έναντι αυτού εις απόστασιν 50 περίπου μέτρων είναι το Πανεπιστήμιον των τροφίμων του οποίου υποχρεωτικώς όλοι θα διέλθουν και από του οποίου μετά εξαετή φοίτησιν εξέχονται διδάσκαλοι.
Δεν είναι βεβαίως απίθανον να αποσταλούν εκ των τροφίμων και εις γεωπονικάς σχολάς βραδύτερον, αλλ΄επί του παρόντος εις αυτυάς θα σταλούν οι εκ των 27 της 4ης Γυμνασιακής τάξεως.
Πως διδασκάλους του Διδασκαλείου θα έχωμεν μετά τριετίαν δεδομένου ότι η λειτουργία τούτου ενταύθα ήρχισε σχεδόν προ τριετίας και συνεπώς ήδη οι μαθηταί φοιτούν μόνον εις τας 3 πρώτας τάξεις.
Εις το Διδασκαλείον διδάσκουν οι κ.κ. Θωμάς καθηγητής φιλολογίας, Γκόνος φυσικομαθηματικών, Λαλάκος μουσικής, Σέττας τεχνών και Σκόρδας γυμναστικής, διευθυντής δε του Οικοτροφείου ο κ. Δημήτριος Ρεβελάκης.
-Τα γυμνάσια και η μουσική.
Εις το βόρειον μέρος του χώρου του οικοτροφείου ευρίσκεται το γυμναστήριον αυτού εν τω οποίω λαμβάνουν χώραν καθημερινώς ασκήσεις γυμναστικής όλων των τροφίμων και ιδία της άριστα κατηρτισμένης αθλητικής ομάδος.
Επίσης εις το αυτό μέρος ήρχισε να γυμνάζεται και η νεοσυσταθείσα προσκοπική ομάς υπό τον αρχηγόν κ. Ζήκον Τσίρον.
Επίσης είναι άριστα κατηρτισμένη ομάς εκ 40 τροφίμων μουσικών εκ των οποίων περίπου τους 25 ανήκουν εις την πάνταν του οικοτροφείου οι δε λοιποί εις την μανδολινάταν. Εκτός όμως της ομάδος αυτής απεφασίσθη όπως διδαχθή εις όλους τους τροφίμους το βιολί.
- Γεωπονικά μαθήματα.
Εκτός των άλλων μαθημάτων τα οποία διδάσκονται εις το οικοτροφείον, διδάσκονται και γεωπονικά μαθήματα υπό των υπαλλήλων εποικισμού κ.κ. Κ. Κουτούπη και Κάκαρη τα οποία συνετέλεσαν εις την φύτευσιν υπό των τροφίμων εντός του εκ 50 περίπου στρεμμάτων χώρου του οικοτροφείου διαφόρων καρποφόρων δένδρων και αμπέλων. Εις τον έμπροσθεν δε του οικοτροφείου χώρον έχει διαρρυθμισθή έν θαυμάσιον ανθοκήπιον.
- Η πειθαρχία των τροφίμων.
Είναι γεγονός ότι η πειθαρχία των τροφίμων εις όλα τα οικοτροφεία του Κράτους είναι απαράβλητος προς την πειθαρχίαν των μαθητών των σχολείων. Αλλά εις το οικοτροφείον Δράμας είνε κάπως διαφορετική ανέκαθεν.
Την πρωϊαν ο σαλπιγκτ σαλπίζει το εγερτήριον, το ρόφημα κατόπιν τα μαθήματα την μεσημβρίαν συσσίτιον, αναφορά, το εσπάρας σιωπητήριον ως να πρόκειται περί συντάγματος έχοντας πειθαρχίαν σιδηράν.
Εις το σημείον όμως τούτο οφείλομεν να τονίσωμεν ότι το Κράτος δεν πρέπει να αρκείται εις την τοιαύτην πειθαρχίαν των τροφίμων μόνον δια το παρόν, αλλά πρέπει να διατηρήση αυτήν κι εις το μέλλον. Προς τούτο ακριβώς πρέπει να δώση κατά πολύ περισσοτέραν της σήμερον προσοχήν εις την εσωτερικήν οργάνωσιν των τροφίμων.
- Αι ανάγκαι του οικοτροφείου.
Ως ανωτέρω λέγομεν η αμεσωτέρα ανάγκη του οικοτροφείου είνε σήμερον εις την συμπλήρωσιν του διδακτικού προσωπικού.
Ιδία όμως το οιοκτροφείον έχει ανάγκην απαραίτητον ενός διευθυντού ειδικού παιδαγωγού του οποίου ήδη στερείται ως και υπηρετικού προσωπικού το οποίον είνε αδύνατον να εξευρεθή λόγω των γλίσχρων μισθών ούς τυο κράτος διαθέτει». Λ. Κ. (Λεωνίδας Κουτούπης)
(Από την εφημερίδα «ΘΑΡΡΟΣ» στις 13.7.1927)
« Προχθές εδημοσιεύσαμεν συνέντευξίν μας μετά του διευθυντού του Εθνικού Οικοτροφείου Δράμας εις την οποίαν ο κ. Ζαμβελάκης ωμίλησε και περί του Διδασκαλείου Δράμας ειπών ότι τούτο αποτελεί τμήμα του Οικοτροφείου.
Κατόπιν τούτου, εγερθέντος θορύβου εκ μέρους των καλώς γνωριζόντων την σύνθεσιν του Διδασκαλείου, δια να δώσωμεν σαφή εικόνα του Διδασκαλείου προέβημεν εις σχετικήν έρευναν, αμερόληπτον και ακριβή.
Είναι γεγονός ότι ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει εάν υπάρχη εις την πόλιν μας Διδασκαλείον και τον σκοπόν αυτού.
Οσάκις δε, γίνεται λόγος περί αυτού μεταξύ των ολίγων γνωριζόντων την ύπαρξίν του νομίζουν ότι πρόκειται περί του Ορφανοτροφείου του οποίου αποτελεί παράρτημα. Υπό το αυτό πνεύμα, ατυχώς, ωμίλησε και ο κ. Ζαβελάκης προς το «Θάρρος» προχθές.
ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ
Το Διδασκαλείον ιδρυθέν εν τη πόλει μας κατά το έτος 1924 αποτελεί ίδιον οργανισμόν εξαρτώμενον από το Υπουργείον της Παιδείας και ουχί της Προνοίας ως το Ορφανοτροφείον, είναι δε εξετάξιον και ουχί τετρατάξιον φοιτούν εις αυτό προς το παρόν μόνον τρόφιμοι των Ορφανοτροφείων Δράμας, Πραβίου Σερρών και Σιδηρικάστρου, χωρίς όμως να αποκλείεται η φοίτησις και άλλων μαθητών και δη εξωτερικών.
Πάντως σήμερον φοιτώσιν εις το Διδασκαλείον τούτο, εκ του οποίου οι αποφοιτώντες διορίζονται διδάσκαλοι, μόνον εσωτερικοί οίτινες ως τρόφιμοι του Οικοτροφείου διατρέφονται παρ’ αυτού.
ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΑΙ
Το Διδασκαλείον τούτο λειτουργούν κανονικώτατα από απόψεως διδασκαλίας, μας δίδει πολλάς ελπίδας περί της μορφώσεως των εις αυτό φοιτούντων μαθητών.
Διδάσκουσι δε εις τούτο οι καθηγηταί κ.κ. Παντελής Θωμάς διδάκτωρ της Φιλολογίας, Σπ. Γλύκας πτυχιούχος Φιλολογίας, Θ. Γκόνος πτυχιούχος Μαθηματικών, Αλ. Λαλάκος πτυχιούχος Ωδείου Αθηνών, Αμαλία Χατζή πτυχιούχος Διδασκαλείου Νηπιαγωγών Καλλιθέας, Κ. Σέττας πτυχιούχος Τεχνικών, Ι. Σκόρδας Γυμναστικός και Κουτσογιαννόπουλος της Βυζαντινής μουσικής υπό την διεύθυνσιν του κ. Παντελή Θωμά, άπαντες διοριζόμενοι υπό του υπουργείου της Παιδείας και μισθοδοτούμενοι παρ΄ αυτού.
Τα της διδασκαλείας και της εν γένει λειτουργίας του Διδασκαλείου διέπουν ειδικοί Εκπαιδευτικοί νόμοι καθιερωθέντες αποκλειστικώς δια την λειτουργίαν Διδασκαλείων.
Η ΕΝ ΓΕΝΕΙ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΙΣ
Η ήδη διδασκαλία και η εν γένει διαπαιδαγώγησις των μαθητών γίνεται αληθώς μετά πολλού ζήλου, τοιούτου ώστε οι μέλλοντες να εξέλθωσιν εκ του Διδασκαλείου δημοδιδάσκαλοι να αποτελέσουν την πρωτοπορίαν της νεολαίας προς τα γράμματα και τον πολιτισμόν.
Η ΠΑΡΕΞΗΓΗΣΙΣ
Συνεπώς εξ όσων διεπιστώσαμεν η σύγχυσις σχετικώς προς όσα είπεν ο διευθυντής του Ορφανοτροφείου κ. Ζαβελάκης, προέρχεται εκ του ότι το Διδασκαλείον στεγάζεται εις τι ημιτελές κτίριον του Ορφανοτροφείου ανήκον εις το υπουργείον Προνοίας ως και εκ της διατροφής των φοιτούντων εις το Διδασκαλείον μαθητών εκ μέρους του ορφανοτροφείου, εκ δύο δηλαδή υποχρεώσεων του ορφανοτροφείου εφ΄ ών στηριζόμενον τούτο πειράται να θέση το Διδασκαλείον υπό την άμεσον αυτού διεύθυνσιν».
