Σύμφωνα με μια έρευνα του ΚΕΠΕ για την παιδική ευτυχία
Ουραγός στην παιδική ευτυχία
η Περιφέρεια ΑΜΘ και η Δράμα
με τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα
► Πού κρύβεται η παιδική ευτυχία στην Αν. Μακεδονία –Θράκη;
► Η διπλή πληγή της ΑΜΘ για δημογραφικό και ευτυχία που αποτυπώνεται με αριθμούς
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΕΛΙΚΑ τι είναι η ευτυχία και από τι εξαρτάται; Τι είναι αυτό πού κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους και πώς οριοθετείται η έννοια της ευτυχίας;
Εδώ και πολλά χρόνια, υπάρχουν διάφορες έρευνες ανάμεσα σε χώρες της Ευρώπης, ή σε παγκόσμιο επίπεδο για την ευτυχία. Φυσικά, πολλές φορές, όλα είναι θέμα στατιστικής, όμως η στατιστική είναι που πάντα αποτυπώνει όσο το δυνατόν σε καλύτερο βαθμό την πραγματικότητα.
Στο πλαίσιο της ανάδειξης στοιχείων κατά πόσο οι άνθρωποι στην Ελλάδα και δη τα παιδιά μας, είναι ευτυχισμένα, το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), έχει δώσει στη δημοσιότητα μια σημαντική έκθεση: «Η χαρτογράφηση της ευτυχίας των παιδιών στην Ελλάδα: Από τι εξαρτάται η παιδική ευτυχία;».
Την έκθεση υπογράφει η κα. Ειρήνη Λεριού, και σ’ αυτήν αποτυπώνεται ότι σχεδόν 8 στα 10 παιδιά (77,94%) δηλώνουν ευτυχισμένα – ένα καλό νούμερο θα μπορούσαμε να πούμε – ενώ τα 2 στα 10 παιδιά (22,06%) δεν αισθάνονται ευτυχισμένα.
Σύμφωνα με την ταυτότητα της μελέτης, τα στοιχεία προέρχονται από μια έρευνα ανάμεσα σε 3.046 μαθητές κατά την περίοδο της σχολικής χρονιάς 2024 – 2025. Και αυτό που συμπεραίνεται μεταξύ άλλων, είναι ότι, από τους πλέον καθοριστικούς παράγοντες της ευτυχίας των παιδιών μας, μεγάλο ρόλο παίζει η γεωγραφία.
Ουραγός η Αν. Μακεδονία & Θράκη
Έτσι λοιπόν και σύμφωνα με την κατάταξη που δίνει η έρευνα, στην κορυφή της κατάταξης … για την ευτυχία των παιδιών, βρίσκονται το Βόρειο Αιγαίο, η Κρήτη και η Θεσσαλία όπου καταγράφονται και τα υψηλότερα ποσοστά ευτυχισμένων παιδιών.
Στον αντίποδα όμως, βρίσκεται η Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης, στην τελευταία θέση και με τα χαμηλότερα ποσοστά. Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι σύμφωνα με την έρευνα, η ευτυχία των παιδιών δεν εξαρτάται από το αν ένα παιδί μεγαλώσει σε αστική ή αγροτική περιοχή, καθώς δεν διαπιστώνεται ουσιαστικά διαφορά μεταξύ πόλης και υπαίθρου.
Πριν προχωρήσουμε περισσότερο στην ανάλυση των στοιχείων που δίνει η έρευνα, να δούμε τα ποσοστά ανά Περιφέρεια, όπου η Αν. Μακεδονία και Θράκη όπου ανήκει βέβαια και η Π.Ε. Δράμας, λαμβάνει το χαμηλότερο ποσοστό του 68,97%.
Οι άλλες Περιφέρειες, όπως το Βόρειο Αιγαίο καταλαμβάνει ποσοστό 84,13%, η Κρήτη με ποσοστό 84,03% και η Θεσσαλία 82,80%.
Ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία με 82,08%, η Πελοπόννησος 80,81% και
η Κεντρική Μακεδονία 80,47%. Ωστόσο, στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη καταγράφεται το χαμηλότερο ποσοστό ευτυχίας των παιδιών 68,97%.
Μεγάλο το άνοιγμα της ψαλίδας!
Χαρακτηριστικό είναι μάλιστα το γεγονός ότι η Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας – Θράκης, είναι αρκετά μακριά από τις υπόλοιπες Περιφέρειες, από την υπόλοιπη χώρα. Ενώ όλες οι Περιφέρειες καταγράφουν ποσοστό πάνω από 80% έως και το 84%, η Περιφέρειά μας βρίσκεται περίπου 13 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα, που σημαίνει ότι το άνοιγμα της ψαλίδας είναι αρκετά μεγάλο.
Και το ερώτημα που τίθεται επιτακτικά, είναι γιατί υπάρχει αυτή η μεγάλη διαφορά. Ενώ όπως αποτυπώνεται στην έρευνα δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο αν τα παιδιά αυτά βρίσκονται σε αστικές ή αγροτικές περιοχές, εντούτοις η γεωγραφία είναι μάλλον καθοριστικός παράγοντας.
Η έρευνα πάντως δεν δίνει στη δημοσιότητα περισσότερα στοιχεία σχετικά με την Αν. Μακεδονία – Θράκη, όπως δεν δίνει και στοιχεία κατά Περιφερειακή Ενότητα ώστε να δούμε ποια είναι τα στοιχεία. Επιπλέον, η έρευνα δεν υπεισέρχεται σε περισσότερα στοιχεία ίσως κάποια ανάλυση για ποιο λόγο συναντάται αυτή η μεγάλη διαφορά.
Το δημογραφικό στην ΑΜΘ
Και βέβαια, η ευτυχία των παιδιών μας στην Αν. Μακεδονία – Θράκη δεν είναι το μόνο πρόβλημα που υπάρχει. Η Περιφέρεια ΑΜΘ, όπως και η Δράμα, τα τελευταία χρόνια βιώνουν ένα από τα ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα, όπως είναι το δημογραφικό.
Η ΠΑΜΘ αντιμετωπίζει πλέον μια διαρκή, μετρήσιμη και βαθιά πληθυσμιακή συρρίκνωση, η οποία μεταβάλλει πλέον σταθερά την κοινωνική, οικονομική και παραγωγική εικόνα της Περιφέρειας.
Στη Δράμα που γνωρίζουμε καλά, πλήθος οικισμών και μικρών Κοινοτήτων έχουν ήδη ερημώσει και ειδικότερα οι Δήμοι Κ. Νευροκοπίου και Παρανεστίου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για πλήρη ερήμωση. Μόλις προ ημερών ο «Π.Τ.» δημοσίευσε επίσημα στοιχεία από τις ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεων και θανάτων, όπου οι τελευταίοι είναι πολλαπλάσιοι των γεννήσεων και το πρόβλημα είναι ότι αυτές συνεχώς μειώνονται.
Το τραγικό της υπόθεσης – όπως είχε δηλώσει και παλαιότερα στον «Π.Τ.» ο δ/ντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας κ. Κιουλάνης την περασμένη άνοιξη, είναι ότι κάθε τρία χρόνια, χάνεται ο πληθυσμός ενός σχολείου, όσο αφορά την εγγραφή παιδιών στα σχολεία μας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπ. Εσωτερικών, από 1 Ιανουαρίου 2026 έως και 30 Ιουνίου, στην Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας – Θράκης, καταγράφηκαν 37.31 θάνατοι και μόλις 15.195 γεννήσεις. Πρόκειται για μια μείωση του πληθυσμού κατά 22.122 κατοίκους, πληθυσμός που μπορεί να είναι ένας ολόκληρος Δήμος, μια μικρή πόλη.
Κάνοντας μια προβολή των στοιχείων αυτών στο κοντινό μας μέλλον, σε επόμενα έξι χρόνια η μείωση θα αγγίξει τα 50.000 άτομα, όσο μια πόλη της Περιφέρειας όπως η Δράμα, η Ξάνθη κτλ.
Στο Δημοτικό τα μεγαλύτερα ποσοστά
Ένα γενικό συμπέρασμα που βγαίνει από την έρευνα πάντως, είναι ότι η ευτυχία μειώνεται όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και θα έλεγε κανείς ότι αυτό είναι λογικό.
Στο Δημοτικό δηλώνει ευτυχισμένο το 91% των μαθητών, στο Γυμνάσιο το ποσοστό υποχωρεί στο 81,65%, ενώ στο Λύκειο περιορίζεται στο 67,26%, αποτυπώνοντας τις αυξημένες πιέσεις που συνοδεύουν την εφηβεία και την εκπαιδευτική πορεία. Παράλληλα, τα αγόρια εμφανίζονται συστηματικά πιο ευτυχισμένα από τα κορίτσια, ενώ καλύτερη εικόνα καταγράφεται στα παιδιά που ζουν με τους δύο γονείς τους.
Η οικογένεια αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα της παιδικής ευτυχίας. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε νοικοκυριά με δύο γονείς εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας σε σχέση με εκείνα που ζουν σε μονογονεϊκές οικογένειες.
Παράλληλα, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στις οικογένειες με δύο παιδιά, ενώ όσο αυξάνεται ο αριθμός των αδελφών, ιδιαίτερα στις πολύτεκνες οικογένειες, η ευτυχία τείνει να υποχωρεί. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις σχολικές επιδόσεις, καθώς τα παιδιά με καλύτερες επιδόσεις δηλώνουν αισθητά πιο ευτυχισμένα.
Η μελέτη δείχνει επίσης ότι η οικονομική και κοινωνική ευημερία επηρεάζει άμεσα το πώς αισθάνονται τα παιδιά. Καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στο σπίτι, επαρκής διατροφή, εργασία των γονέων, πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, θετικό κοινωνικό περιβάλλον και δημιουργικός ελεύθερος χρόνος συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά ευτυχίας. Ειδικά στη διάσταση της «σχόλης», δηλαδή του δημιουργικού ελεύθερου χρόνου, η διαφορά είναι εντυπωσιακή: 81,42% ευτυχισμένα παιδιά έναντι μόλις 57,38% σε όσους δεν απολαμβάνουν τις ίδιες συνθήκες.
