Παναγιώτης Παπαεμμανουήλ: Ο Δραμινός
επιστήμονας που «διαβάζει» το αινιγματικό
μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο Δραμινός επιστήμονας δεδομένων και μαθηματικός, κ. Παναγιώτης Παπαεμμανουήλ
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Παγκόσμια Ημέρα Καινοτομίας και Δημιουργικότητας (21 Απριλίου), εν μέσω μάλιστα μιας ολοένα κλιμακούμενης υστερίας που, καλώς ή κακώς, εσχάτως επικρατεί σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την μία πλευρά με όσα οι θιασώτες της ευαγγελίζονται, και από την άλλη για όσα οι σκεπτικιστές προειδοποιούν. Ένα χρήσιμο υπερ-εργαλείο στα χεριά του σύγχρονου ανθρώπου, ή μια Δαμόκλειος σπάθη για την ύπαρξη του; Σε κάθε περίπτωση, η εποχή της Τ.Ν. είναι εδώ, και φαντάζει μάλλον αδιανόητο στις μέρες μας, να καινοτομήσει ή να εκφράσει την δημιουργικότητα του κάνεις, δίχως αυτήν.
Πλην όμως, η τεχνολογία δεν αποτελεί προνόμιο και ανακάλυψη των δικών μας καιρών. Πως θα σας φαινόταν η παράθεση του ορισμού της Τ.Ν., προερχόμενη από έναν εκ των κορυφαίων αρχαίων δασκάλων μας, πάνω στα συγγράμματα του οποίου έχει οικοδομηθεί όλη η σύγχρονη επιστήμη του δυτικού κόσμου; Και εξηγούμαι: «Ει γάρ ηδύνατο έκαστον των οργάνων, κελευσθέν ή προαισθανόµενον, επιτελείν το αυτού έργον, ουδέν αν έδει ούτε τοις αρχιτέκτοσιν υπηρετών, ούτε τοις δεσπόταις δούλων»! Και κάπως έτσι ο Αριστοτέλης, στα περίφημα «Πολιτικά» του, συστήνει στην ανθρωπότητα την Τεχνητή Νοημοσύνη, 2500 χρονιά πριν.
Για αυτήν την άλλοτε ευγενή ουτοπία, που σήμερα παίρνει σάρκα και οστά, και κάθεται στην θέση του οδηγού, σε μια φρενήρη πορεία προς ένα αινιγματικό μέλλον, μιλάει στον «Π.Τ.» ο Δραμινός επιστήμονας δεδομένων και μαθηματικός, κ. Παναγιώτης Παπαεμμανουήλ, ο οποίος τα τελευταία χρονιά συνεργάζεται με εταιρείες του εξωτερικού αναπτύσσοντας λύσεις τεχνητής νοημοσύνης: «Αυτή τη στιγμή κάθε άνθρωπος έχει πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη, στο Generative AI, δηλαδή το ChatGPT, το Gemini, το Claude, όλα αυτά τα μοντέλα, στα οποία μπορεί να μιλήσει από το κινητό του και να πάρει απαντήσεις επιπέδου διδακτορικού. Δηλαδή, για οποιοδήποτε θέμα, έχεις ένα εργαλείο με γνώσεις επιπέδου διδακτορικού στην τσέπη σου και μπορείς να παίρνεις απευθείας απαντήσεις. Πια, δεν νοείται κανείς στις μέρες μας να κάνει μια πνευματική εργασία και να μην έχεις στη φαρέτρα σου αυτά τα εργαλεία».
Μέχρις εδώ όλα καλά και άγια. Τι πρόκειται να συμβεί όμως, στο πολύ κοντινό μέλλον; Ποιος θα βάλει έναν κοφτή, ένα όριο στην Τ.Ν., πού, πώς, και πότε; Τι επιτάσσουν οι ηθικοί κανόνες στην επιστήμη; Προσιδιάζει σε εικόνα Αποκάλυψης ή όχι, ένα σκηνικό που καθιστά τον παράγοντα άνθρωπο ως δευτερεύοντα, ή και περιττό; Γινόμαστε εν άγνοια μας δύσμοιροι ήρωες ενός δυστοπικού σεναρίου, ή όλα αυτά είναι αποκυήματα της φαντασίας ενός τεχνοφοβικά σκεπτόμενου μυαλού; Την, όχι και τόσο καθησυχαστική απάντηση μας δίνει ο κ. Παπαεμμανουήλ: «Η Τ.Ν. συνεχώς εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς. Βλέποντας την πρώτη έκδοση στο κοινό τον Νοέμβριο του 2022 με το ChatGPT, και μέσα σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια, η πρόοδος που είδαμε ήταν ραγδαία. Εκεί που δεν μπορούσε να δημιουργήσει μια σωστή εικόνα ή να φτιάξει ένα σωστό βίντεο ή να δώσει μια σωστή απάντηση, πλέον οι προγραμματιστές όλων των μεγάλων εταιρειών χρησιμοποιούνε κυρίως αυτά τα εργαλεία για να γράφουν τον κώδικά τους. Οι εικόνες που φτιάχνει είναι τέλειες, τα βίντεο είναι υπερβολικά πιστευτά. Οπότε τα επόμενα τέσσερα χρόνια θεωρώ ότι θα αλλάξει τα πάντα.
Υπάρχει όμως κάτι αμφιλεγόμενο και εντυπωσιακό. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εφαρμοστεί σε αρκετούς τομείς. Στην εκπαίδευση, στην υγεία, στην ιατρική, στην πληροφορική. Οι εταιρείες όμως, έχουν πάρει τη συνειδητή επιλογή να την εφαρμόσουν πρώτα στην παραγωγή κώδικα, στον προγραμματισμό. Γιατί το κάνουν αυτό; Την κάνουνε καλύτερη στον προγραμματισμό έτσι ώστε να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν την ίδια την τεχνητή νοημοσύνη ούτως ώστε να αναπτύξουν την επόμενη έκδοσή της. Οπότε τι λένε; Βάζουμε την τεχνητή νοημοσύνη, την κάνουμε καλή στον κώδικα και η επόμενη έκδοση της τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιεί τον εαυτό της για να αναπτυχθεί, να εξελιχθεί, και στο τέλος να αυτοδημιουργείται και να αναγεννάται μόνη της! Και φτάνουμε έτσι, σε αυτό που θα λέγαμε σενάριο επιστημονικής φαντασίας…
Η Τ.Ν. πλέον χρησιμοποιείται για να αναπτύξει την επόμενη έκδοσή της, δηλαδή φτιάχνει τον εαυτό της. Για παράδειγμα, οι εταιρείες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν από τη νομική επιστήμη για να κάνουμε καλύτερη την τεχνητή νοημοσύνη, ή από την παιδιατρική, ή από οτιδήποτε άλλο, αλλά επέλεξαν συνειδητά να την βάλουν στην πληροφορική, στον κώδικα. Και αυτό συμβαίνει πλέον στις αμερικάνικες εταιρείες, για παράδειγμα στην Anthropic, στην OpenAI και στην Google, χρησιμοποιούν όλοι το μοντέλο που έχουν αυτή τη στιγμή και αναπτύσσουν το επόμενο. Δηλαδή, όπως καταλαβαίνετε, είναι ένας βρόχος που συνεχώς αυτοτροφοδοτείται και βελτιώνεται με αυτόν τον τρόπο. Είναι κάτι το οποίο βρίσκω εξαιρετικά τρελό, παρανοϊκό θα έλεγα».
Κλείνουμε αυτό το άρθρο με ένα ευστοχότατο υστερόγραφο, δια χειρός ενός μετρ του είδους, του ακαδημαϊκού και στοχαστή, Θεοδόση Τάσιου: «Πάντως, για να ενισχύσουµε συστηματικότερα την Τεχνικοφιλία των Νέων µας, κόντρα στον υφέρποντα λογιοτατισµό και τον εφιππεύοντα οικονοµισµό, µήπως θα έπρεπε να διδάσκουµε στην Ιστορία των σχολείων µας κι ένα κεφαλαιάκι για την ένδοξη ιστορία της αρχαίας ελληνικής Τεχνολογίας;». Καιρός είναι.
