– Πνευματικό Κέντρο Δοξάτου –
Ένας φύλακας
του χωροχρόνου κι ένα ταξίδι
στη μνήμη και την Ιστορία
Του Θρασύβουλου Πεγγαρά
Υπάρχουν χώροι που από πολλούς θεωρούνται ως συναισθηματικά ιδιαίτεροι, ως ενεργειακά φορτισμένοι, ως υπερβατικά μυστηριακοί. Σαν να ορθώνουν με έναν τρόπο το ανάστημά τους μέσα σε μια γκρίζα ζώνη, μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος, σαν ένα κράμα παλιάς μνήμης και αγέννητου καιρού. Σαν να φέρουν ψυχή, ή ψυχές, σαν να ακροβατούν μεταξύ δυο κόσμων, σαν να τρέχουν στους διαδρόμους τους σκιές, σε ένα υπεράχρονο κυνηγητό. Η περιγραφή της ενέργειας που δίνεται σε κάθε έναν από αυτούς, είναι σαφώς υποκειμενική και αφορά τον τρόπο αντίληψης και την ευαισθησία των αισθητηριακών οδών του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά που βρέθηκε σε αυτά τα σημεία. Το Πνευματικό Κέντρο Δοξάτου είναι ένας τέτοιος χώρος, που σαν φύλακας της Ιστορίας και του Πολιτισμού, στέκει επιβλητικό για πάνω από έναν αιώνα στο όμορφο χωριό του ομώνυμου Δήμου.
Στεγάζεται σε ένα τριώροφο διατηρητέο κτίριο που βρίσκεται στο κέντρο της κωμόπολης, και αποτελεί ένα πραγματικό κόσμημα, από τα παλαιότερα και ελάχιστα κτίρια που διασώθηκαν από την ολέθρια καταστροφή και τη φωτιά που ξέσπασε στο Δοξάτο κατά το 1913. Το κτίριο αποτελούσε την κατοικία της οικογένειας Χατζηαργυριάδη, ενός σημαντικού καπνέμπορα της περιοχής και της εποχής εκείνης. Για πολλά χρόνια είχε εγκαταλειφθεί και είχε περιπέσει σε άσχημη κατάσταση. Το κτίριο αποκτήθηκε από το Δήμο Δοξάτου από τον αείμνηστο Δήμαρχο Χρήστο Φουτσιτζή το 2001 και ξεκίνησε η ανακαίνισή του με χρηματοδότηση ενός σχετικού προγράμματος. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν επί δημαρχίας του αείμνηστου Δημάρχου Δοξάτου, Νίκου Παπαδόπουλου, και από το 2007 στεγάζεται σ’ αυτό ο Πολιτιστικός και Μορφωτικός Σύλλογος Δοξάτου μαζί με τις μόνιμες εκθέσεις που φιλοξενεί.
Πινακοθήκη και δανειστική βιβλιοθήκη, έργα και πίνακες του Δραμινού Αρχιτέκτονα και ζωγράφου Γιάννη Νάνου, προθήκες όπου φυλάσσονται ενδύματα που φορούσαν πριν το 1913, μια λαογραφική συλλογή του Δοξάτου, έκθεση με τα εργαλεία της εποχής του καπνού. Όλα μαζί έχουνε στήσει έναν αέναο χορό, μέσα σε μία χρονοκάψουλα που διαμαρτύρεται για την αναπόδραστη γραμμικότητα του χρόνου. Ιδιαίτερη εντύπωση προξενεί, και μια πιστή προσομοίωση ενός σπιτιού του περασμένου αιώνα, που το μόνο που της λείπει είναι οι άνθρωποι που κατοικούσαν μέσα, αν και για αυτό το τελευταίο δεν είμαι και σίγουρος πολύ.
Το Πνευματικό Κέντρο Δοξάτου αυτές τις ημέρες επιστρέφει ξανά στο προσκήνιο. Όχι ότι έφυγε και ποτέ. Με αφορμή την 113η επέτειο του ολοκαυτώματος του Δοξατου της 30ης Ιουνίου του 1913, από τις 28 έως και τις 30 του μήνα, έχει διαμορφώσει ένα πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα εκδηλώσεων. Από τις 19:00 έως και τις 21:00 το απόγευμα, θα φιλοξενεί έκθεση φωτογραφικού υλικού των γεγονότων της 30ης Ιουνίου του 1913, έκθεση βιβλίων που αντλούν την θεματολογία τους από την ιστορία των Βαλκανικών Αγώνων του 1912-1913, καθώς και αποτυπώσεις των γεγονότων από τον τύπο της εποχής. Αξίζει να το επισκεφτείτε.
