Η παράδοση ως αντίδοτο στην ερήμωση της υπαίθρου
Πνοή αισιοδοξίας η διατήρηση
των εθίμων στην Καλή Βρύση
από τα νέα παιδιά
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης Θωμάς Σίδος
Του Θανάση Πολυμένη
ΑΠΟ ΤΑ μεγάλα ζητούμενα της ελληνικής υπαίθρου, είναι η ίδια η ύπαρξη των χωριών μας, των μικρών Κοινοτήτων. Πολλά από τα χωριά στην περιοχή του Νομού Δράμας έχουν ήδη ερημώσει, ενώ μερικά έχουν αρχίσει και οδεύουν ήδη σ’ αυτό το δύσκολο δρόμο.
Τελευταία, γίνεται μια προσπάθεια από συλλόγους, αλλά και από μεμονωμένες ομάδες κατοίκων, ώστε να δοθεί μια ζωντάνια σε ορισμένα χωριά. Όπως για παράδειγμα στο Ευρύπεδο Κυργίων που αναφερόμασταν πριν από μερικές ημέρες.
Ένα από τα χωριά που κάνουν ιδιαίτερα μεγάλη προσπάθεια να διατηρήσουν την παράδοση, αλλά και να ζωντανέψουν ακόμα περισσότερο τον τόπο τους, είναι και η Καλή Βρύση. Πρόκειται για μια Κοινότητα, η οποία έχει να παρουσιάσει μεγάλο έργο σε βάθος χρόνου, όσον αφορά στη διατήρηση των εθίμων της. Και οι άνθρωποί της έχουν καταλάβει ότι, μέσα από τη διατήρηση των εθίμων, οι κάτοικοι έχουν ακόμα περισσότερους λόγους να παραμείνουν στον τόπο τους και να μη φύγουν απ’ αυτόν, ενώ έτσι επιτυγχάνεται και μια διάδοχη κατάσταση.
Η Καλή Βρύση του Δήμου Προσοτσάνης, είναι κυρίως γνωστή από τα δρώμενα των μεταμφιέσεων την περίοδο των Θεοφανείων, όπου οι Μπαμπούγεροι κάνουν την εμφάνισή τους στο χωριό. Το δρώμενο είναι ήδη ενταγμένο στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και αυτό αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, καθώς ανεβαίνει και το ενδιαφέρον και η επισκεψιμότητα για την περιοχή.
Στην Καλή Βρύση πραγματοποιείται επίσης και η μεγάλη Λιτανεία της Διακαινησίμου, την πρώτη Πέμπτη μετά το Πάσχα, με στόχο την ευετηρία και την πλούσια σοδειά στον κάμπο. Ενώ τον Σεπτέμβριο, κατά την ημέρα του Σταυρού, πραγματοποιούν μια μεγάλη διαδρομή με άλογα, από το χωριό μέχρι τη Μονή του Τιμίου Προδρόμου στις Σέρρες, από διαδρομές του όρους Μενοικίου.
Η αναβίωση του εθίμου του Λαζάρου
Από τη φετινή χρονιά πλέον, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καλής Βρύσης, με ένα νέο διοικητικό συμβούλιο γεμάτο νιάτα και πρόεδρο το νεότατο Θωμά Σίδο, έχει ξεκινήσει προσπάθεια ένταξης και νέων δράσεων. Έτσι, στο πλαίσιο αυτό, επαναφέροντας στην επιφάνεια παλαιότερα έθιμα που τηρούνταν στο χωριό και είχαν σταματήσει, το προηγούμενο Σάββατο «ενεργοποίησε» τα κάλαντα του Λαζάρου.
Στο πλαίσιο αυτό, συγκεντρώθηκαν τα παιδιά του χωριού και γύρισαν όλα τα σπίτια, τα μαγαζιά και τα καφενεία, τις γειτονιές και έψαλαν τα κάλαντα του Λαζάρου. Και αυτό ήταν μια διαδικασία που πραγματικά έδωσε ζωή στο χωριό και που έκανε τους κατοίκους να χαρούν.
Μιλώντας στον «Π.Τ.» ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης κ. Σίδος, επεσήμανε ότι «μετά από πολλά χρόνια, ο Πολιτιστικός Σύλλογος είχε τη χαρά να αναβιώσει το όμορφο πασχαλινό έθιμο του Λαζάρου, μαζί με τα παιδιά του χωριού μας. Τα μικρά μας τραγούδησαν τα κάλαντα, γέμισαν τις γειτονιές με χαμόγελα και, όπως παλιά, μαζέψαμε αυγά και κρατήσαμε ζωντανή μια παράδοση που μας ενώνει».
Σημαντική ήταν μάλιστα και η συνοδεία από τις «μανούλες που συνόδευσαν τα παιδιά τους και στήριξαν με την παρουσία τους την προσπάθεια αυτή».
Ερωτώμενος για το πώς ξεκίνησε και πάλι το έθιμο του Λαζάρου στο χωριό, ο κ. Θωμάς Σίδος, μας λέει ότι πρόκειται για «παλιό μακεδονικό έθιμο. Το ακούγαμε παλαιότερα από τους μεγαλύτερους και είπαμε, εφόσον έχουμε ακόμα παιδιά μικρότερων ηλικιών στο χωριό, να το αναβιώσουμε και πάλι».
Ερωτώμενος για το πώς βίωσαν το έθιμο όσοι συμμετείχαν, σημειώνει: «Είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε ότι το χωριό δεν στερεύει και συνεχίζει να έχει κι άλλες γενιές. Και είναι όμορφο γενικά να βλέπεις τα παιδιά να κάνουν τέτοιες όμορφες κινήσεις. Είδαμε και φωτογραφίες που πήγαν σε πιο μεγάλους ανθρώπους και τους είπαν και τα κάλαντα. Οι μεγαλύτεροι κάτοικοι, οι ηλικιωμένοι, το χάρηκαν πάρα πολύ και αγκάλιασαν αυτή την κίνηση. Και αυτός ήταν άλλωστε ο σκοπός, γιορτινές μέρες να δώσουμε χαρά στους ανθρώπους».
Το μήνυμα
Στη ερώτηση για το ποιο είμαι το μήνυμα που θέλει να περάσει ο Σύλλογος, ο ίδιος τονίζει ότι «το χωριό έχει μείνει με πολύ λίγους κατοίκους και προσπαθούμε όσο μπορούμε να κρατάμε τα έθιμα και τις παραδόσεις και να τα μεταφέρουμε και στον κόσμο του χωριού, όπως και παλαιότερα, ώστε να συνεχίσουν και να μη χαθούν».
Επίσης, για σήμερα Μεγάλη Πέμπτη, για πρώτη φορά θα συγκεντρωθούν όλα τα παιδιά του χωριού, και θα κάνουν το πρώτο τους εργαστήριο, όπου θα μπουν στη διαδικασία να βάψουν αυγά. «Έχουμε ήδη συγκεντρώσει πολλά αυγά, τα οποία θα βάψουμε. Μερικά θα δώσουμε στην εκκλησία, άλλα σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη στο χωριό». Όπως εξηγεί πάντως, τα παιδιά χάρηκαν πάρα πολύ μ’ αυτή τη δράση.
Ο ίδιος είναι ένας νεότατος άνθρωπος και όπως επισημαίνει, έπρεπε να γίνει μια ανανέωση στον Πολιτιστικό Σύλλογο. «Η Καλή Βρύση είναι μια κοινότητα που κουβαλάει σημαντική ιστορία με παραδόσεις και έθιμα και αυτό αξίζει ιδιαίτερα. Οι περισσότεροι σύλλογοι έχουν κυρίως μεγαλύτερο κόσμο σε τέτοιες θέσεις και νομίζω ότι εμείς έχουμε αρκετή όρεξη και θα δώσουμε αυτά που πρέπει».
Η Πέμπτη της Διακαινησίμου
Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι την πρώτη Πέμπτη μετά το Πάσχα, την εβδομάδα της Δικαινησίμου, πραγματοποιείται στην Καλή Βρύση και η μεγάλη Λιτανεία στον κάμπο του χωριού. Πρόκειται για ένα πασχαλινό έθιμο για πλούσια σοδειά και ευετηρία.
Όπως τονίζει στον «Π.Τ.», «η Λιτανεία ξεκινάει στις 09.00 το πρωί από το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία, κάνει το γύρο του κάμπου της Καλής Βρύσης σταματώντας στα ξωκλήσια της περιοχής και καταλήγει στον Άη Βλάση πάνω στο βουνό. Εκεί στήνεται ένα γλέντι, ο κόσμος ψήνει και χορεύει. Και όλο αυτό γίνεται για αγροτικούς κυρίως λόγους, για βροχές και για σοδειά».
[Σημ. Οι φωτογραφίες είναι από το διαδικτυακό λογαριασμό του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλής Βρύσης.]
