Ένα ιστορικό κτίριο της πόλης αλλάζει σελίδα
«Πράσινο φως» για τις μελέτες
για τη ανακατασκευή του παλιού
Τελωνείου Δράμας σε Πολιτιστική Στέγη
Δήλωση του αντιπεριφερειάρχη Δράμας κ. Μουρβετίδη στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ Ιουλίου του 2025, ευρισκόμενος στη Δράμα ο περιφερειάρχης Αν. Μακεδονίας –Θράκης κ. Τοψίδης και αναφερόμενος στα έργα της Π.Ε. Δράμας, είχε ανακοινώσει μεταξύ άλλων, την πρόθεση της Περιφέρειας για την ανακατασκευή του παλιού Τελωνείου Δράμας.
Στόχος της Περιφέρειας, είναι η ανάδειξη αυτού διατηρητέου κτιρίου, το οποίο χαρακτηρίζεται και ως μνημείο ώστε να λειτουργήσει ως Πολιτιστική Στέγη, όπως είχε ανακοινώσει ο κ. Τοψίδης.
Στο πλαίσιο αυτό, μετά από ένα χρόνο σχεδόν, ο αντιπεριφερειάρχης κ. Μουρβετίδης, υπέγραψε την ανάθεση μιας υπηρεσίες με στόχο την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του παλιού Τελωνείου Δράμας. Η υπηρεσία αγγίζει τις 37.200 ευρώ με τον ΦΠΑ και περιλαμβάνει συνολικά πέντε στάδια. Στο πρώτο στάδιο περιλαμβάνεται η αποτύπωση – καταγραφή ορίων του οικοπέδου και συσχέτιση με τις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις.
Το δεύτερο στάδιο αφορά στην αρχιτεκτονική αποτίμηση της κατάστασης του κτιρίου. Αξιολόγηση της κατάστασης των αιθουσών ώστε να εξεταστεί αν είναι δυνατή η επανάχρησή τους.
Στο τρίτο στάδιο περιλαμβάνεται η στατική εκτίμηση του κτιρίου και στο τέταρτο η καταγραφή ηλεκτρομηχανολογικών στοιχείων του κτιρίου και τέλος, η πλήρη αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του κτιρίου.
Με δήλωσή του στον «Π.Τ.» ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας κ.Μουρβετίδης, επεσήμανε την «αναγκαιότητα της αναβάθμισης του κτιρίου του παλιού Τελωνείου, το οποίο είναι από τα σπουδαιότερα που έχουν απομείνει στη Δράμα».
Τόνισε μάλιστα, ότι, «θα γίνουν οι σχετικές μελέτες αποκατάστασης, να δούμε κατά πόσο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και αναλόγως θα ανακατασκευαστεί, ώστε στη συνέχεια να λειτουργήσει ως Πολιτιστική Στέγη της Περιφέρειας. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα μνημείο της πόλης της Δράμας, το οποίο αξίζει να διασωθεί».
Ιστορικά στοιχεία για το παλιό Τελωνείο Δράμας
Το Δεκέμβριο του 2012, η Αρχιτεκτόνισσα και Μηχανικός κα. Άννα Μποζοπούλου, είχε ετοιμάσει μια πλήρη μελέτη αποκατάστασης και επανάχρησης του «πρώην Τελωνείου» Δράμας.
Σταχυολογώντας από τη μελέτη αυτή, βλέπουμε ότι πρόκειται για ένα οικόπεδο 1.450 μ2, στο οποίο κατασκευάστηκαν διαδοχικά τέσσερα κτίρια. «Το κτίριο Α είναι διώροφο και επικοινωνεί με το σύγχρονο του, ισόγειο κτίριο Β. Το κτίριο Γ ήταν ένα ισόγειο κτίσμα το οποίο κατεδαφίστηκε το 2008, ενώ τέλος το κτίριο Δ είναι μια προσθήκη ευτελούς κατασκευής η οποία κατασκευάστηκε πριν από περίπου 30 χρόνια για να στεγάσει το μηχανοστάσιο του μνημείου».
Η σημερινή οδός Εθνικής Αμύνης, παλαιότερα ονομαζόταν οδός Σιδηροδρομικού Σταθμού, που είχε κατασκευαστεί για να συνδέσει την πόλη της Δράμας με το Σιδηροδρομικό Σταθμό το 1895. Το νέο όνομά της, η οδός το πήρε κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου.
Σύμφωνα με όσα γράφει στη μελέτη της η κα. Μποζοπούλου, «το οικόπεδο (έκτασης 1.450 μ2), επί του οποίου βρίσκεται σήμερα το μνημείο, είναι μέρος ενός μεγαλύτερου οικοπέδου έκτασης 4.600μ2 που ανήκε στην Μουσουλμάνα Χατιτζέ Χουνούμ Χαλήλ Αγά. Το οικόπεδο αυτό, παραδίδεται στις 27-7-1925 από το Γραφείο Ανταλλαγής στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία ορίζεται διαχειρίστρια των εξ’ ανταλλαγής κτημάτων.
Στη συνέχεια, μέσω της Ε.Τ.Ε. περιέρχεται στη διαχείριση της Υ.Δ.Α.Μ.Κ. και καταχωρείται στα κτηματολόγιά της με αύξοντα αριθμό 5927.
Το 1948, αυτό το μεγαλύτερο οικόπεδο κατατμήθηκε σε εννέα αυτοτελή οικόπεδα.
Το 1924 η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων (Ε.Α.Π.) κατασκευάζει διώροφη οικοδομή 18 δωματίων για την στέγαση των εποικιστικών υπηρεσιών της. Πρόκειται για τα τμήματα του μνημείου, τα οποία, όπως προαναφέρθηκε, για τη διευκόλυνση της έρευνας έχουμε ονομάσει συμβατικά «κτίριο Α» και «κτίριο Β» αντίστοιχα. Επιπλέον, η ίδια υπηρεσία οικοδομεί επί του οικοπέδου μια ισόγεια κεραμοσκεπή αποθήκη, η οποία δε σώζεται σήμερα, ενώ τέλος, ενδιαφέρον παρουσιάζει αναφορά του Υπουργείου Γεωργίας ότι «εις Φλώριναν, Έδεσσαν, Βέροιαν και Δράμαν η Ε.Α.Π. έχει ανεγείρει κτίρια προς χρήσιν των γεωργικών αυτής ιδρυμάτων επί οικοπέδων ανηκόντων εις την υπό διαχείρισυν ημών περιουσία εξ ανταλλαγής».
Αναφέρει ακόμα στη μελέτη της η κα. Μποζοπούλου, ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Υπ. Γεωργίας το 1952 «κατά το τέλος του έτους 1929 ότε διαλύθησαν οι Επικοιστικαί Υπηρεσίαι της Ε.Α.Π. και ιδρύθησαν αι γεωργικαί Περιφέρειαι όσαι εγκαταστάσεις κ.λπ. της Ε.Α.Π. αναγκειούσαν εις τας Γεωργικάς περιφερείαις παρεδόθησαν εις αυτάς δια πρωτοκόλλου. Βάσει των ανωτέρων παρεδόθη και το εν λόγω κτίριον όπερ απετέλεσεν περιουσίαν του Γεωργικού Ταμείου Δράμας χρησιμοποιούμενον έκτοτε μέχρι της εισβολής των Βουλγάρων δια την εξυπηρέτησιν των υπηρεσιών του καθ΄ υμάς Υπουργείου» 10 , ενώ σε μεταγενέστερο έγγραφο, διευκρινίζεται ότι έως το 1941 στο κτίριο στεγάστηκαν η Διεύθυνση Γεωργίας, το Ταμείο Γεωργίας Κτηνοτροφίας και Δασών, η Τοπογραφική Υπηρεσία και η Κτηνιατρική Υπηρεσία».
Η στέγαση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία στα οποία αναφέρεται η κα. Μποζοπούλου, από το 1948 μέχρι το 1917 στεγάζεται στο κτίριο η Πυροσβεστική Υπηρεσία Δράμας. «Αρχικά ο Δήμος Δράμας μισθώνει το κτίριο και έκταση 4.950 μ2 (προφανώς το ενιαίο αρχικό οικόπεδο με αριθμό 5927) για μια πενταετία από τις 1-3-1948 μέχρι τις 28-2-1953. Σύμφωνα με το μισθωτήριο συμβόλαιο το ενοίκιο είναι 200.000 δρχ. και καταβάλλεται σε τριμηνιαίες δόσεις. Επιπλέον, εκτός του μισθώματος ο Δήμος Δράμας «υποχρεούται να ενεργήσει και τας απαιτούμενας επισκευάς του μισθίου οικήματος αξίας τουλάχιστον τριανταπέντε εκατομμυρίων δραχμών, του ποσού των επισκευών τούτων βεβαιουμένου υπό του Νομομηχανικού Δράμας και Οικονομικού Έφορου Δράμας∙ επίσης υποχρεούται ο Δήμος Δράμας να μεριμνήση δια την στέγασιν των εν τω οικήματι τούτω στεγαζόμενων πυροπαθών εις έτερο οίκημα…»
Τελωνείο από το 1975 έως το 1997
Επίσης, από το 1975 έως το 1997, στο κτίριο στεγάζεται το Τελωνείο Δράμας, ενώ το 1986 στο κτίριο στεγάζεται και μια υπηρεσία του Χημείου του Κράτους. Το 1988 κηρύσσεται διατηρητέο μνημείο από το ΥΠΕΧΩΔΕ και φορέας προστασίας του ορίζεται το Υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης (Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτιστικής Ανάπτυξης και Επικοινωνίας – Τμήμα Πολιτιστικής Κληρονομιάς).
Το 1995 το Ταμείο Γεωργίας Κτηνοτροφίας και Δασών Δράμας καταργείται και έτσι τα οικόπεδα αυτά μεταβιβάζονται το 1998 στην τοπική αυτοδιοίκηση της Δράμας και συγκεκριμένα στην Οικονομική Διεύθυνση της Νομαρχίας. Πλέον, φορέας διαχείρισης του κτιρίου είναι η Περιφερειακή Ενότητα Δράμας. Από το 1997 στο κτίριο στεγάζονται πολιτιστικοί φορείς και σύλλογοι της Δράμας, ενώ εντός του παραμένει και η υπηρεσία του Χημείου του Κράτους
Στις αρχές του 2008, κατεδαφίζεται αυθαίρετα το κτίριο Γ του μνημείου. Η αυθαίρετη κατεδάφιση του καταγγέλλεται στην Πολεοδομία, από την Οικολογική Κίνηση Δράμας, στις 15 Ιανουαρίου 2008. Η πολεοδομική παράβαση «κατεδάφισης από αγνώστους», καταγράφεται από την Πολεοδομία έπειτα από σχετική αυτοψία που διενεργήθηκε στο σημείο, στις 17 Ιανουαρίου του 2008.
