Τι είναι «το κουτί με τα σπίρτα» και «το αναμμένο κερί»
Σε φυσιολογικά επίπεδα
η ραδιενέργεια στη Δράμα
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο Δραμινός Πυρηνικός Φυσικός Συμεών Σαχινίδης
Του Θανάση Πολυμένη
ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ της ραδιενέργειας, έχει απασχολήσει κατά καιρούς την περιοχή της Δράμας και τη χώρα μας, όπως παλαιότερα για παράδειγμα κατά την εποχή του τραγικού ατυχήματος στο Τσέρνομπιλ και πολύ αργότερα κατά την περίοδο των βομβαρδισμών στην περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Σύμφωνα με όσα είχαν δημοσιευτεί εκείνα τα χρόνια, οι βόμβες που έριχναν Αμερικανοί και άλλες δυνάμεις του ΝΑΤΟ έφεραν κεφαλές εμπλουτισμένου ουρανίου.
Για να φύγουμε όμως από την γενικότερη κατάσταση, το ζήτημα της ραδιενέργειας, μας απασχολεί πάντα μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως ατυχήματα σε εργοστάσια, αλλά και σε πολέμους.
Ο κ. Συμεών Σαχινίδης, Πυρηνικός Φυσικός, τέως Ερευνητής της Πολυτεχνικής Σχολής Ξάνθης Τομέας Ενεργειακός και καθηγητής του 1ου ΕΠΑΛ Δράμας, ασχολείται γενικά με ζητήματα ραδιενέργειας. Είναι ο άνθρωπος που έχει κατασκευάσει τον γνωστό σεισμογράφο του 1ου ΕΠΑΛ και μας δίνει τα πλέον αξιόπιστα στοιχεία με καταγραφές σεισμών, ενώ έχει ασχοληθεί και με άλλες επιστημονικές καταγραφές που κατά καιρούς έχουμε αναφέρει από τον «Π.Τ.»
Ο ίδιος, ασχολείται και με διάφορες εργασίες με τη ραδιενέργεια, ενώ έχει προβεί και σε ορισμένες μετρήσεις για τη ραδιενέργεια στην περιοχή της πόλη της Δράμας, σε ερασιτεχνικό επίπεδο. Μέχρι στιγμής, αυτό που τονίζει μιλώντας στον «Π.Τ.», είναι ότι τα αποτελέσματα από τις μετρήσεις που ο ίδιος διεξάγει είναι φυσιολογικά και δεν έχουμε κάτι που να ξεπερνάει τα όρια.
«Οι μετρήσεις είναι φυσιολογικές», μας λέει χαρακτηριστικά. «Κάνω μετρήσεις με το Geiger ερασιτεχνικά και αν εμφανιστεί κάτι που ξεπερνάει τα όρια, τότε στέλνω τα στοιχεία αυτά στο Δημόκριτο».
Ερωτώμενος σε ποιες περιπτώσεις έχουμε μια πιθανή άνοδο της ραδιενέργειας σε μια περιοχή, σημειώνει ότι αυτή μπορεί να προέρχεται είτε από τη χρήση ανάλογων όπλων, ή και από τη διαφυγή ραδιενέργειας από κάποιο εργοστάσιο. «Μόλις το ανιχνεύσουμε, παίρνουμε δείγμα και μετά προχωράμε στο δεύτερο μέρος για να κάνουμε την ταυτοποίηση των στοιχείων. Από την ταυτοποίηση των στοιχείων καταλαβαίνουμε αν είναι από αντιδραστήρα ή από μια ατομική έκρηξη. Λέγεται αυτή η διαδικασία φασματογαμμα – ανάλυση».
Στην ερώτηση αν γίνονται συστηματικές μετρήσεις από κάποιον επίσημο φορέα, ο κ. Σαχινίδης απαντάει αρνητικά. Όπως εξηγεί πάντως, «η ραδιενέργεια μπορεί να ταξιδεύει με τον αέρα και να βρεθεί σε ανάλογους τόπους», όπως για παράδειγμα είχε γίνει με το ατύχημα του Τσέρνομπιλ.
Ερωτώμενος για το στοιχείο της ραδιενέργειας, εξηγεί ότι «η ραδιενέργεια δεν φαίνεται, δεν μυρίζει και δεν έχει γεύση. Η ψυχραιμία και η παραμονή σε εσωτερικό χώρο είναι οι καλύτεροι σύμμαχοί μας. Η ραδιενέργεια αποτελεί τον κοινό παρονομαστή, η φύση όμως της απειλής διαφέρει ριζικά», όπως τονίζει: «Η κατανόηση αυτής της διαφοράς είναι καθοριστική για την επιλογή των κατάλληλων πρωτοκόλλων προστασίας και τη διαχείριση του πανικού.
– Ατομική Βόμβα (Το Κουτί με τα Σπίρτα): Πρόκειται για μια ακαριαία εκτόνωση. Η ενέργεια απελευθερώνεται όλη μαζί, προκαλώντας καταστροφικό ωστικό κύμα και θερμότητα. Η ραδιενέργεια είναι αρχικά τρομακτική, αλλά «καίγεται» γρήγορα (πολλά βραχύβια ισότοπα). Εδώ, η προτεραιότητα είναι η άμεση κάλυψη.
– Αντιδραστήρας (Το Αναμμένο Κερί): Η πυρηνική καύση είναι ελεγχόμενη και διαρκής. Ένας αντιδραστήρας δεν μπορεί να εκραγεί σαν πυρηνική βόμβα, αλλά αν «πέσει το κερί» (ατύχημα), η διαρροή είναι επίμονη. Η απειλή εδώ δεν είναι το ωστικό κύμα, αλλά η μακροχρόνια μόλυνση της τροφικής αλυσίδας και του εδάφους. Τα Εργαλεία Διάγνωσης: Το Geiger «Ακούει», η Φασματοσκοπία «Βλέπει».
