Μιλάει στον «Π.Τ.» ο Ψυχολόγος κ. Ελευθεριάδης
«Σεβασμός και σιωπή μπροστά
στον πόνο του συνανθρώπου μας»
Από την συνάντηση της Σχολής Γονέων της Ι. Μητροπόλεως Δράμας
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΕ ΕΝΑ ιδιαίτερα ενδιαφέρον θέμα, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής 15 Φεβρουαρίου, η πέμπτη συνάντηση της Σχολής Γονέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας, στον Ι. Ναό Αγίων Αναργύρων.
Το θέμα, «Πόνος, απώλεια και πένθος», ανάπτυξε με γλαφυρό τρόπο, ο Ψυχολόγος κ. Ελευθέριος Ελευθεριάδης, σε ένα κοινό που για άλλη μια φορά γέμισε το Ναό. Ο κ. Ελευθεριάδης, είναι κάτοχος πτυχίου Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος στην Κλινική και Κοινοτική Ψυχολογία του University of East London. Εργάζεται ιδιωτικά ως ψυχολόγος στο Σιδηρόκαστρο όπου γεννήθηκε και ζει. Τα κείμενα που δημοσιεύει στο διαδίκτυο είναι γύρω από τον άνθρωπο, τις σχέσεις, την ελπίδα, τον Θεό. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στα ρουμανικά και στα σερβικά, ενώ το βιβλίο του «Όλα είναι σκέψεις», έχει ψηφιστεί Βιβλίο της Χρονιάς στην κατηγορία «ευ ζην» στα Βραβεία Βιβλίου Public.
Μιλώντας για το θέμα του πόνου, της απώλειας και του πένθους στον «Π.Τ.», σημειώνει αρχικά ότι «ο θάνατος, το πένθος, ο πόνος, η απώλεια είναι ένα θέμα το οποίο απασχολεί όλους τους ανθρώπους. Ίσως είναι το πιο βέβαιο πράγμα στη ζωή. Επειδή ο θάνατος είναι βέβαιος, γι’ αυτό και ο πόνος είναι βέβαιος».
Όπως εξηγεί στη συνέχεια, «εμείς ως άνθρωποι, αυτό το οποίο μπορούμε να κάνουμε είναι μια διαχείριση αυτού του πένθους. Δηλαδή, η σύγχρονη επιστήμη, η σύγχρονη ψυχολογία, αυτό το οποίο μπορεί να κάνει είναι να βοηθήσει τον άνθρωπο να περάσει με ασφάλεια μέσα από τα στάδια του πένθους, για να μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του λειτουργικώς και με κάποια διάθεση».
Ερωτώμενος στο τι μπορεί να κάνει η Εκκλησία γι’ αυτό, τονίζει: «Αυτό το οποίο κάνει όμως η Εκκλησία από την άλλη, είναι το γεγονός ότι δίνει προοπτική στον άνθρωπο αυτό. Και αυτό είναι κάτι το μαγικό, κάτι το συγκλονιστικό. Σήμερα εμείς θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια εισήγηση πατώντας και στις δυο αυτές βάρκες, οι οποίες δεν είναι κάτι διαφορετικό, είναι συγκοινωνούντα δοχεία, καθώς προσωπική μου πεποίθηση είναι ότι η σύγχρονη ψυχολογία στη βάση της, όπως και τα πάντα, έχουν τη θεολογία, έχουν μια πνευματική βάση. Και ελπίζω να δώσουμε κάτι στον κόσμο το οποίο θα μπορεί να πάρει μαζί του».
Στην ερώτηση για το ποιες ηλικίες βιώνουν ή ξεπερνούν πιο εύκολα την απώλεια, ο κ. Ελευθεριάδης σημειώνει ότι, «γενικά τα παιδιά, μπορούμε να πούμε, ότι είναι λίγο πιο προσαρμόσιμα, δηλαδή είναι πιο εύπλαστα, μπορούν να βρουν τα πατήματά τους πολύ πιο γρήγορα σε σχέση με τους ενήλικες. Και αυτό είναι επειδή είναι ακόμα πιο εύπλαστα».
Ερωτώμενος να μας δώσει ένα – δυο σημεία, σημαντικά, που θα μπορούσε να κάνει κάποιος προκειμένου να δεχτεί πιο ήπια την απώλεια, τόνισε χαρακτηριστικά: «Να μην στεναχωριέται που στεναχωριέται. Αυτό. Αυτό να κρατήσουμε. Να μη στεναχωριόμαστε που στεναχωριόμαστε. Είναι κάτι φυσιολογικό, να μην επιβαρύνουμε περαιτέρω τον εαυτό μας».
Ο πόνος όπως ο ήλιος και ο σεβασμός
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο κ. Ελευθεριάδης παρομοίασε τον πόνο με τον ήλιο, λέγοντας ότι, «όπως βλέπουμε τον ήλιο και νιώθουμε την ενέργειά του, αλλά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πλήρως τι συμβαίνει στον πυρήνα του, έτσι συμβαίνει και με τον πόνο. Τον βιώνουμε, αλλά δεν μπορούμε να τον ορίσουμε πλήρως».
Σε άλλο σημείο μάλιστα, μίλησε για την παγίδα να χαρακτηρίζουμε τον πόνο ως «ευλογία» ή ως «θέλημα Θεού», τονίζοντας ότι «αυτή η προσέγγιση είναι επικίνδυνη όταν αφορά στον πόνο του άλλου» και ότι, «μόνο ο ίδιος ο άνθρωπος που πονάει μπορεί να δώσει τέτοιο νόημα στη δική του δοκιμασία», ενώ μάλιστα προέτρεψε τους ακροατές της ομιλίας του, να δείχνουν «σεβασμό, λεπτότητα και σιωπή μπροστά στον πόνο του συνανθρώπου μας, καθώς» – όπως είπε – «συχνά οι καλές προθέσεις μας προκαλούν μεγαλύτερη ζημιά».
Αναφερόμενος μάλιστα σε συγκεκριμένα περιστατικά τα οποία έζησε ο ίδιος μέσα από τους πελάτες του και τον πόνο που ένιωθαν για ορισμένες δύσκολες καταστάσεις, τόνισε ότι «είναι πολύ φυσιολογικό να φτάνει ο πόνος τον άνθρωπο στα όριά του, στα έσχατά του και να βγάζει πολλές φορές, συμπεριφορές, εαυτούς, που δεν έχουμε συναντήσει ξανά. Αλλά αυτό το οποίο συμβαίνει, αυτό που έχει σημασία στο τέλος, είναι το πώς εμείς θα διαχειριστούμε αυτούς τους εαυτούς μας».
Αναφορά έκανε επίσης και στα πέντε στάδια του πένθους και της απώλειας που είναι: «Άρνηση: Το πρώτο σκαλοπάτι. Μόλις συμβαίνει κάτι, δεν το πιστεύεις.
Θυμός: Η εξωτερίκευση της έντασης προς τον Θεό, τους ανθρώπους, τους συγγενείς, τον εαυτό μας.
Διαπραγμάτευση: Το πιο δύσκολο στάδιο. Αρχίζουν οι εσωτερικές συζητήσεις: “γιατί έτσι;”, “τι θα γινόταν αν…”, “αν έκανα εκείνο…”.
Κατάθλιψη: Προσοχή, εδώ εννοούμε τη μη κλινική κατάθλιψη. Είναι η στεναχώρια, το “πέσιμο”, η μαυρίλα ως αντίδραση στην κατάσταση.
Αποδοχή: Δεν σημαίνει ότι όλα είναι καλά, αλλά ότι πέρασες με ασφάλεια τα προηγούμενα στάδια, σταμάτησες τις τρελές σκέψεις και, παρόλο που έχεις το κομμάτι του πόνου μέσα σου, προχωράς μπροστά».
