Την παραχώρηση του Καπνολογικού ζητάει από το ΥΠΑΑΤ το ΔΠΘ
Στο ΥΠΑΑΤ η οικονομοτεχνική μελέτη
του ΔΠΘ για τη μετατροπή του Καπνολογικού
Ινστιτούτου Δράμας σε Πανεπιστημιούπολη
Μιλάνε στον «Π.Τ.» ο πρύτανης του Δ.Π.Θ. κ. Μάρης και ο νέος πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ κ. Μάμαλης
Του Θανάση Πολυμένη
ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΜΑ πλέον, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (Δ.Π.Θ.), απέστειλε προς το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), το αίτημα παραχώρησης του συνόλου του Καπνολογικού Ινστιτούτου Δράμας.
Όπως έχουμε δημοσιεύσει και σε προηγούμενα σχετικά σημειώματα, στόχος του Δημοκριτείου είναι να μετατρέψει τις εγκαταστάσεις του Καπνολογικού Ινστιτούτου σε μια σύγχρονη πανεπιστημιούπολη με όλα τα απαραίτητα.
Το αίτημα προς το ΥΠΑΑΤ, στάλθηκε στις 10 Νοεμβρίου, και αυτή την ώρα οι πληροφορίες λένε ότι θα αντιμετωπιστεί θετικά. Άλλωστε, το είχε δηλώσει και ο ίδιος ο υπουργός κ. Τσιάρας όταν είχε βρεθεί στη Δράμα τον περασμένο Μάιο στο πλαίσιο της «Δραμοινογνωσίας» και την παρουσίαση των νέων Τμημάτων της Δράμας (Αμπελουργίας – Οινολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Ανθεκτικότητας).
Το Δημοκρίτειο, απέστειλε την οικονομοτεχνική μελέτη, μέσα από την οποία αντικατοπτρίζεται όλος ο σχεδιασμός και αποσκοπεί στη διερεύνηση της σκοπιμότητας και βιωσιμότητας της αξιοποίησης, αναβάθμισης και προσαρμογής των κτιριακών εγκαταστάσεων όπως και του περιβάλλοντος χώρου του Καπνολογικού.
Σήμερα, στον χώρο του Καπνολογικού δραστηριοποιούνται ορισμένες ερευνητικές εγκαταστάσεις του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, οι οποίες θα διατηρηθούν ως έχουν.
Μάρης: Το Δ.Π.Θ. αναλαμβάνει τα πάντα
Για τον σχεδιασμό και τι θα γίνει, μιλάει στον «Π.Τ.» ο πρύτανης του Δημοκριτείου κ. Μάρης, ο οποίος εξηγεί ότι «το αίτημα παραχώρησης αφορά στο Καπνολογικό Ινστιτούτο συνολικά – μετά την τοπογράφησή του και την οικονομοτεχνική μελέτη την οποία εκπόνησε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης – για τη χρήση του για τα επόμενα 25 χρόνια με δυνατότητα παράτασης για άλλα 10 έτη».
Σύμφωνα με τον κ. Μάρη, «η παραχώρηση αφορά στην αξιοποίηση του χώρου ως ακαδημαϊκού, εκπαιδευτικού και ερευνητικού κόμβου, για την κάλυψη των αναγκών των Τμημάτων Αμπελουργίας – Οινολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Ανθεκτικότητας και όλων των μελλοντικών δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου στην περιοχή».
Ιδιαίτερα επισημαίνει μάλιστα, ότι, «οι χώροι που χρησιμοποιούνται από τον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων θα συνεχίσουν να λειτουργούν και το Πανεπιστήμιο θα αναλάβει συνολικά τα κόστη λειτουργίας και συντήρησης των χώρων αυτών, με τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ να μην έχει κανένα κόστος εκεί».
Οι εγκαταστάσεις
Η οικονομοτεχνική μελέτη που έχει συνταχθεί, περιλαμβάνει το σύνολο των εγκαταστάσεων που υπάρχουν στη συγκεκριμένη έκταση.
Όπως τονίζει στον «Π.Τ.» ο κ. Μάρης, «έχουμε ένα κεντρικό κτίριο 2.500 τ.μ. το οποίο θα στεγάζει γραφεία, αίθουσες συνεδριάσεων, βιβλιοθήκες, αποθήκες, αίθουσες διδασκαλίας. Αυτό θα μελετηθεί και θα ανακατασκευαστεί εκ βάθρων.
Επίσης, περιλαμβάνονται αποθήκες καπνού συνολικά 3.000 τ.μ., έχει κάποια παλιά θερμοκήπια, υπάρχουν κάποια βοηθητικά κτίρια, τα οποία μπορούν να ανακατασκευαστούν και να γίνουν φοιτητικές εστίες για 30-40 κλίνες, ενώ θα υπάρχουν και ξενώνες φιλοξενίας καθηγητών – ερευνητών, λέσχη φαγητού και καφέ αναγνωστήριο.
Υπάρχουν επίσης ελεύθερες αγροτικές εκτάσεις, φυτεμένα τμήματα με δέντρα, βοηθητικά κτίρια και άλλα. Για όλα αυτά, η μελέτη η οποία θα εκπονηθεί, θα δώσει τις χρήσεις για διάφορα εργαστήρια και άλλους χώρους που απαιτούνται. Εκτιμούμε ότι συνολικά χρειαζόμαστε περίπου 7 εκατ. ευρώ για κτιριακές υποδομές και εξοπλισμό».
Μάμαλης: «Να αξιοποιήσουμε το στολίδι της Δράμας»
Ευτυχής συγκυρία είναι ότι, από την περασμένη Δευτέρα πρόεδρος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ορίστηκε με απόφαση του υπουργού ΥΠΑΑΤ κ. Τσιάρα, ο κ. Μάμαλης, ο οποίος είναι και καθηγητής του Δημοκριτείου στη Δράμα και συγκεκριμένα πρόεδρος του Τμήματος Αμπελουργίας – Οινολογίας.
Μιλώντας στον «Π.Τ.» για το θέμα της χρήσης του Καπνολογικού από το Δ.Π.Θ., τονίζει: «Έχει κατατεθεί η σχετική πρόταση και μια οικονομοτεχνική μελέτη, και αναμένουμε τις αποφάσεις του ΥΠΑΑΤ, ώστε να δούμε πως θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε αυτό το στολίδι της Δράμας.
Στόχος είναι να μπορέσουμε να μεταφέρουμε εκεί τις δραστηριότητες των δύο Σχολών, οι οποίες λειτουργούν στα πλαίσια του Δημοκριτείου και ταυτόχρονα να διασφαλίσουμε φυσικά και το Καπνολογικό Ινστιτούτο και τις υπηρεσίες τις οποίες παρέχει, καθώς πιστεύω ότι υπάρχει ο χώρος, για να μπορέσουν να υπάρξουν και συνέργειες στη συνέχεια μεταξύ των ερευνητών και του εκπαιδευτικού προσωπικού».
Όπως σημειώνει μάλιστα ο κ. Μάμαλης, «πρόκειται για μια μεγάλη πρόκληση για το Καπνολογικό Ινστιτούτο. Ο ΕΛΓΟ αυτή τη στιγμή έχει τη χρήση ενός κομματιού του Καπνολογικού, η κυριότητά του ανήκει στο Υπουργείο και από εκεί και πέρα θα δούμε πώς θα μπορέσουν να υπάρξουν οι απαραίτητες αυτές συνέργειες, για το καλό και της Δράμας και συνολικά της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της ερευνητικής δραστηριότητας».
Η οικονομοτεχνική μελέτη
Σύμφωνα με την οικονομοτεχνική μελέτη, η συνολική υλοποίηση προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε δύο φάσεις και σε έξι συνολικά χρόνια.
Στην πρώτη φάση με διάρκεια 4 χρόνια, μπορεί να γίνει εκπόνηση μελετών αποκατάστασης, ανακαίνισης, διαμόρφωσης και ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων και στη συνέχεια η δομική αποκατάσταση, ενεργειακή αναβάθμιση και εγκατάσταση δικτύων στα κτίρια.
Τέλος στο 3ο και 4ο έτος, προβλέπεται η ανακαίνιση, διαμόρφωση και εγκατάσταση εξοπλισμού στις κτιριακές υποδομές εκπαίδευσης, έρευνας και φοιτητικής μέριμνας (εστίες, λέσχη, ξενώνας).
Στη δεύτερη φάση, στο 5ο και 6ο έτος, θα γίνει η προμήθεια και εγκατάσταση εξοπλισμού μουσείων και πολιτιστικών χώρων, καθώς και διαμόρφωση εξωτερικών χώρων, αμπελώνων, θερμοκηπίων και υπαίθριων υποδομών και εγκατάσταση εξοπλισμού περιβαλλοντικής παρακολούθησης.
Κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας, πολιτισμού και πράσινης καινοτομίας
Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι, η αξιοποίηση του Καπνολογικού Ινστιτούτου ως Ακαδημαϊκού, Εκπαιδευτικού και Ερευνητικού Κόμβου, μπορεί να αναδείξει έναν ιστορικό χώρο επιστήμης και αγροτικής καινοτομίας και να εξασφαλίζει τη βιώσιμη αναβίωση του χώρου και των κτηρίων του, ιδιαίτερα του κεντρικού που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο.
Επίσης, θα επανέλθει η ιστορική μνήμη σε έναν χώρο που ήκμαζε στο παρελθόν, αναδεικνύοντας τον κοινωνικό του χαρακτήρα και τη διαχρονική του κοινωνική αξία ως ζωντανό σημείο αναφοράς για την τοπική κοινότητα και τις επόμενες γενιές.
Πέρα από την στήριξη ουσιαστικά των νέων Τμημάτων του Πανεπιστημίου, θα προωθήσει την καινοτομία στον αγροδιατροφικό και περιβαλλοντικό τομέα, θα ενισχύσει την τοπική ανάπτυξη και εξωστρέφεια της Δράμας και της ευρύτερης
περιοχής, ενώ θα δημιουργήσει ένα πρότυπο κέντρο εκπαίδευσης, έρευνας, πολιτισμού και πράσινης καινοτομίας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.
Ιστορικά στοιχεία
Το Καπνολογικό Ινστιτούτο Δράμας, ιδρύθηκε το 1923 και άρχισε να λειτουργεί το 1930, με στόχο την επιστημονική μελέτη και βελτίωση της καπνοκαλλιέργειας. Σκοπός του ήταν η μελέτη, βελτίωση και υποστήριξη της παραγωγής καπνού – βασικού εξαγώγιμου προϊόντος της Ελλάδας. Το κεντρικό του κτίριο σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Λέανδρο Ζωίδη (1929) και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα μεσοπολεμικού μοντερνισμού, με λιτή μορφή και συμμετρική διάταξη, το οποίο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο.
Το Ινστιτούτο λειτούργησε για δεκαετίες ως κορυφαίο κέντρο αγροτικής έρευνας στην Ελλάδα, μέχρι την σταδιακή αποδυνάμωσή του μετά το 1990. Από το 2017, τελεί υπό τη διαχείριση του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ο οποίος εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ορισμένους χώρους για διοικητικές και δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών.
Τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις του ΚΙΔ χαρακτηρίστηκαν ως μνημεία σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση το 2008, καθώς αποτελούν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και μοναδικό στην Ελλάδα δείγμα της μοντέρνας αρχιτεκτονικής του Μεσοπολέμου, και εντάσσονται σε μια ειδική κατηγορία κτηρίων με ιδιαίτερη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία. Ως εκ τούτου, κάθε επέμβαση, έργο συντήρησης, αποκατάστασης ή αλλαγής χρήσης απαιτεί προηγούμενη έγκριση από την αρμόδια Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού.
