Ο ποταμός Νέστος εκπέμπει SOS …
Τεχνική συνάντηση στη Δράμα
για τη ρύπανση του Νέστου και τη διαχείριση αποβλήτων
Μιλάει στον «Π.Τ.» ο συντονιστής του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες κ. Τριβήλος
Του Θανάση Πολυμένη
Ο ΠΟΤΑΜΟΣ Νέστος, αποτελεί για την Ελλάδα αλλά και για την περιοχή της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας Θράκης και το Νομό Δράμας, από τα σπουδαιότερα οικοσυστήματα. Το Δέλτα του Νέστου είναι από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της περιοχής και όχι μόνο.
Παρ’ όλα αυτά όμως, εδώ και πολλά χρόνια, η είσοδος του ποταμού Νέστου στην περιοχή του Νομού Δράμας και του Δήμου Κ. Νευροκοπίου, παρουσιάζει τεράστια προβλήματα ρύπανσης με απορρίμματα κάθε είδους, πλαστικά και ογκώδη αντικείμενα ακόμα και μπάζα. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών, κατεβαίνει μαζί με το ποτάμι από την πλευρά της Βουλγαρίας και άρα αποτελεί ένα διακρατικό ζήτημα.
Στο πλαίσιο αυτής της άσχημης κατάστασης, ο Δήμος Κ. Νευροκοπίου έχει προσφύγει στο πρόγραμμα της πρόγραμμα C4T – Cohesion for Transitions (Groundwork Technical Assistance) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG REGIO), προκειμένου να βρεθούν τεχνικές λύσεις, ώστε να γίνει δυνατή η διαχείριση των απορριμμάτων και μπαζών.
Το πρόγραμμα C4T παρέχει τη δυνατότητα εξειδικευμένης τεχνικής βοήθειας σ’ αυτό το σύνθετο διασυνοριακό ζήτημα της μεταφοράς αποβλήτων μέσω του ποταμού Νέστου.
Όπως είναι γνωστό, τόσο ο Δήμος Κ. Νευροκοπίου, όσο και ο Δήμος Παρανεστίου με το Δήμο Δράμας, είναι μέλη του Δικτύου Πόλεων με Λίμνες, το οποίο εντός του παραπάνω πλαισίου, θα ασχοληθεί τεχνικά και θα καταθέσει τις προτάσεις για τις λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν.
Για το λόγο αυτό, την περασμένη Δευτέρα 20 Απριλίου, πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Δημοτικού Συμβουλίου Δράμας μια τεχνική συνάντηση, όπου συμμετείχαν από την πλευρά της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας –Θράκης ο αντιπεριφερειάρχης κ. Μουρβετίδης, ο πρόεδρος του Δικτύου και δήμαρχος Αργιθέας κ. Στεργίου, οι δήμαρχοι Δράμας κ. Παπαδόπουλος, Κ. Νευροκοπίου κ. Ταμπουρίδης και Παρανεστίου κ. Καγιάογλου που είναι και γεν. γραμματέας του Δικτύου, καθώς και στελέχη των Δήμων και του Δικτύου. Η συζήτηση αφορούσε στην πορεία του έργου C4T – Cohesion for Transitions (Groundwork Technical Assistance) στο οποίο έχει ενταχθεί ο Δήμος Κ. Νευροκοπίου και πώς θα προχωρήσει το σχετικό πρόγραμμα.
Από τα στελέχη του Δικτύου που βρέθηκαν στη Δράμα, ήταν και ο κ. Επαμεινώνδας Τριβήλος, συντονιστής Δικτύου Πόλεων με Λίμνες, πολιτικός μηχανικός, ο οποίος μίλησε στον «Π.Τ.», σημειώνοντας αρχικά ότι, στόχος της συνάντησης αρχικά ήταν η τεχνική ενημέρωση των μερών για το πώς θα κινηθεί το πρόγραμμα από εδώ και πέρα. Στη συνέχεια μάλιστα θα γίνει και μια νέα συνάντηση στη Βουλγαρία, προκειμένου να υπάρξει και εκεί η σχετική ενημέρωση.
Όπως τόνισε ο κ. Τριβήλος, «ήταν μια πρώτη συνάντηση, μια τεχνική βοήθεια της DG REGIO, της επιτροπής που ασχολείται με τους ΟΤΑ και με διάφορα ζητήματα που τους απασχολούν. Είναι το ανώτατο όργανο, η DG REGIO», επισημαίνοντας ότι «το θέμα με το Νέστο είναι κάπως πολύπλοκο, καθώς ξεκινάει από τη Βουλγαρία και εκβάλει στην Ελλάδα».
Διευκρινίζει μάλιστα, ότι, «μετά το αίτημα του Δήμου Κ. Νευροκοπίου, το C4T έκρινε το θέμα ιδιαίτερα σημαντικό. Το πρόγραμμα δέχεται το χρόνο κάπου 4.000 αιτήσεις, όμως ασχολείται με πολύ λίγα ζητήματα, επειδή κρίνει από τα τεχνικά δελτία ότι άπτονται της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και του Ενωσιακού Δικαίου».
Μεγάλοι όγκοι αποβλήτων
Αναφερόμενος στο θέμα που απασχολεί την περιοχή με το Νέστο, δίνει τη διάσταση του προβλήματος: «Ποιο είναι το πρόβλημα που θέσαμε εμείς αναλυτικά στο τεχνικό δελτίο; Το πρόβλημα είναι ότι εδώ και πολλά χρόνια από το Νέστο στη Βουλγαρία προς την Ελλάδα, έρχονται πολύ μεγάλες ποσότητες απορριμμάτων. Είναι πλαστικά, ογκώδη αντικείμενα, ξύλα, ακόμη και μπάζα πολλές φορές. Αυτά λόγω των επιβολών συσσωρεύονται σε συγκεκριμένα σημεία της κοίτης, εγκλωβίζονται σε φυσικά εμπόδια και μαζεύονται, για να σας δώσω να καταλάβετε, φτάνουν μέχρι τις όχθες γεφυρών και κοντά στα φράγματα».
Και όπως εξηγεί, «είναι μια κατάσταση που αυτοί που ζουν εκεί την γνωρίζουν πολύ καλά. Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει υποβάθμιση του τοπίου, πολύς κίνδυνος για το οικοσύστημα, για τη λειτουργία υποδομών και γενικά είναι και μία εικόνα που δεν αξίζει στον Νέστο και στις τοπικές κοινωνίες εκεί που το βιώνουν από κοντά».
Δύσκολη λύση
Ερωτώμενος για το πώς μπορεί να λυθεί το πρόβλημα αυτό, ο κ.Τριβήλος είναι ξεκάθαρος: «Η λύση δεν είναι εύκολη. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι ο Νέστος είναι διακρατικός ποταμός. Δεν είναι δικός μας. Ξεκινάει από τη Βουλγαρία, όπως είπαμε, και καταλήγει στην Ελλάδα. Αυτό λοιπόν σημαίνει, ότι η λύση πρέπει να είναι νομικά σωστή και τεχνικά εφαρμόσιμη και πάνω από όλα διεθνώς συμβατή. Δηλαδή δεν μπορείς να πάρεις μία λύση αγνοώντας την ομολογία την ευρωπαϊκή και πολλές φορές την παγκόσμια, γιατί αφορά τις λεκάνες απορροής και τα ποτάμια».
Τονίζει ακόμα, ότι, «από τις Οδηγίες της Ε.Ε. τα νερά πρέπει να προστατεύονται και να διαχειρίζονται σε επίπεδο λεκάνης απορροής. Όχι σε επίπεδο Δήμου ή χώρας. Λεκάνη απορροής θεωρούμε όλο το ποτάμι, από πάνω μέχρι κάτω και τους παραποτάμους. Σαν λεκάνη απορροής, χαρακτηρίζεται όλο το σύνολο. Πρέπει να τηρηθεί επίσης η Οδηγία η οποία καθορίζει πώς διαχειριζόμαστε τα απόβλητα που καταγράφονται».
Και όπως συμπληρώνει, «το κερασάκι στην τούρτα, είναι ότι πρέπει να είμαστε μέσα στο πλαίσιο της Σύμβασης του Ελσίνκι, που αφορά όλες τις διακρατικές λεκάνες παγκοσμίως, που λέει ξεκάθαρα ότι τα προβλήματα πρέπει να λύνονται μαζί και σε συνεργασία και προφανώς και με διαφάνεια. Με απλά λόγια δηλαδή, δεν μπορούμε να κάνουμε εμείς ό,τι θέλουμε. Πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι σωστό και νόμιμο φυσικά, και ό,τι είναι αποδεκτό και από τις δύο χώρες. Γι’ αυτό πήγαμε σε αυτή την επιτροπή».
Είναι θέμα κουλτούρας
Ερωτώμενος σχετικά για ποιο λόγο υπάρχει πληθώρα αποβλήτων από την πλευρά της Βουλγαρίας, ο κ. Τριβήλος σημειώνει: «Για να καταλάβουμε, οι άνθρωποι αυτοί δεν πάνε στο ποτάμι έτσι απλά και τα ρίχνουν εκεί. Σε μια τέτοια λογική ήμασταν κι εμείς εδώ στην Ελλάδα πριν από μερικά χρόνια. Το θέμα είναι ότι υπάρχουν διάφοροι σκουπιδότοποι σε ορισμένα σημεία, όπου κάποια στιγμή το ποτάμι παρασέρνει αντικείμενα. Να μην δαιμονοποιήσουμε τους ανθρώπους, ότι έχουν στο μυαλό τους να πάνε στο ποτάμι να πετάξουν σκουπίδια για να έρθουν στην Ελλάδα».
Όπως μάλιστα επισημαίνει στον «Π.Τ.», «το ξέρουν και οι ίδιοι και από τις πρώτες κουβέντες που έχουμε κάνει μαζί τους αυτό φάνηκε. Κι αυτό έγινε στο συνέδριο που είχε κάνει το Δίκτυο πέρυσι στο Νευροκόπι, όπου ήταν και ο δήμαρχος του Γκότσε Ντέλτσεφ και άλλοι από τη Βουλγαρία».
Αφορά τους πάντες και στην Ελλάδα!
Στην ερώτηση για τη σημαντικότητα της εφαρμογής του προγράμματος, ο κ. Τριβήλος σημειώνει ότι, «είναι κάτι που αφορά όλους τους Δήμους που έχουν ποτάμια και λίμνες. Μην νομίζετε ότι αυτό το πρόβλημα το έχει ο Νέστος μόνο. Υπάρχει και εσωτερικό πρόβλημα. Δηλαδή εκεί που εκβάλλει ποταμός ο οποίος ξεκινάει από την Ελλάδα και τελειώνει στην Ελλάδα και δεν φεύγει αλλού διακρατικά, έχει ζητήματα τέτοια. Μπορεί να μην έχει πλαστική σακούλα, γιατί εμείς έχουμε ξεπεράσει αυτό το κακό σχήμα και πηγαίνουμε στους κάδους, έχει όμως φερτά υλικά. Έχει μπάζα από χωματουργούς, που πάνε τα πετάνε και κατεβαίνουνε και βουλώνουν τα ρέματα και μετά έρχεται μια φυσική καταστροφή όπως στα Μέγαρα και γίνονται λίμνη από πόλη. Όλα προκαλούνται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, από τη συσσώρευση μπαζών. Τώρα το μπάζο θα ‘ναι πλαστική σακούλα με αναψυκτικό ή θα ‘ναι ογκώδη χωματουργικά; Είναι μπάζα».
Ποιες είναι οι λύσεις;
Στην ερώτηση για το ποια λύση μπορεί να εφαρμοστεί τελικά στον Νέστο, ο ίδιος τονίζει ότι προς το παρόν αυτή δεν έχει αποφασιστεί ακόμα. «Τεχνικά υπάρχουν πάρα πολλές και εφαρμόσιμες ανά διαστήματα. Μπορεί να είναι η τοποθέτηση διχτυών σε διάφορα σημεία τα οποία θα συγκρατούν διάφορα αντικείμενα αναλόγως του όγκου τους, ή τα πιο ελαφρά και άλλα. Υπάρχουν πολλές παρόμοιες λύσεις», σημειώνει και εξηγεί:
«Κάποιες έχουν δουλέψει, κάποιες δεν έχουν δουλέψει. Γιατί πρέπει να δεις μετά και τα χημικά του νερού που κατεβαίνουν και τη δύναμη που ασκούν σε αυτά. Όλα αυτά είναι στο τραπέζι. Δεν σημαίνει πάντως ότι θα εφαρμοστεί κάτι τέτοιο. Και όπως είπαμε παραπάνω, εμείς θα προτείνουμε ορισμένες λύσεις και το πρόγραμμα του C4T θα αποφασίσει τελικά τι είναι το σωστό, το επιτρεπτό και σύμφωνα με το Ενωσιακό Δίκαιο κτλ.».
