Στο Μαρμάρινο Σπίτι η έκθεση: «Άγιον Όρος – Τόπος Σιωπής»
Το Άγιον Όρος ως τόπος σιωπής
μέσα από τα έργα του Γ. Ταξίδη
Μιλάνε στον «Π.Τ.» ο εικαστικός Γ. Ταξίδης και ο δ/ντής της Αγιορειτικής Εστίας Θεσσαλονίκης Αν. Ντούρος
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΕ ΜΙΑ ωραία και σύντομη τελετή εγκαινίων και χαιρετισμούς, άνοιξε το βράδυ της Παρασκευής στις εγκαταστάσεις του πολυχώρου πολιτισμού της ΑΜΚΕ ΚΥΚΛΩΨ στο Μαρμάρινο Σπίτι, η έκθεση ζωγραφικής του Δραμινού εικαστικού Γιώργου Ταξίδη.
Για τον Γ. Ταξίδη έχουμε δημοσιεύσει νωρίτερα το 2025 μια συνέντευξη, επ’ ευκαιρίας της ίδιας έκθεσης, η οποία είχε παρουσιαστεί στην Αγιορειτική Εστία Θεσσαλονίκης όλο το καλοκαίρι.
Τίτλος της έκθεσης, «Άγιον Όρος – Τόπος Σιωπής», η οποία θα παραμείνει στη Δράμα μέχρι και τις 18 Ιανουαρίου 2026, ενώ στη συνέχεια θα ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη και αναζητείται χώρος στη Νέα Υόρκη. Η έκθεση είναι επισκέψιμη από Τετάρτη έως Κυριακή (11:00-14:00 και 18:00-21:00), με ελεύθερη είσοδο.
Προκειμένου ο ίδιος να δημιουργήσει 115 συνολικά έργα ζωγραφικής, επισκέφτηκε το Άγιον Όρος από το 2020 και τα επόμενα πέντε χρόνια, κάνοντας πάνω από 15 ταξίδια, ενώ πέρασε από όλες τις μονές, παρακολουθούσε το καθημερινό πρόγραμμα των μοναχών, συμμετείχε στις λατρευτικές εκδηλώσεις, συνομίλησε μαζί τους και αποτύπωσε όλη αυτή τη βιωματική του εμπειρία. Οι τεχνικές του είναι κυρίως μολύβι και κάρβουνο, έχει όμως και λάδια, υδατογραφίες καθώς επίσης ορισμένα γλυπτικά και χαρακτικά.
Πριν από το άνοιγμα της έκθεσης, προηγήθηκαν χαιρετισμοί που έγιναν στην αίθουσα του «ΝΗΣΑΚΙ», όπου χαιρετισμό απηύθυνε ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, ο διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας Θεσσαλονίκης κ. Αναστάσιος Ντούρος και τέλος ο δημιουργός κ. Γιώργος Ταξίδης.
«Η σιωπή των χειλέων»
Στον χαιρετισμό του, ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης κ. Δωρόθεος σημείωσε: «Όρος Άγιο διότι αφορά την προσπάθεια των οικιστών του να αγγίξουν τα όρια της αγιότητας του θεού. Τόπος σιωπής, γιατί για να πετύχει κανείς σε μια τέτοια προσπάθεια, χρειάζεται τη σιωπή των χειλέων, του νου και της καρδιάς, την απελευθέρωση από τις μέριμνες και την απόσυρση από την τύρβη του κόσμου. Αυτή η σιωπή που κυριαρχεί στο Άγιο Όρος αποδίδεται με τρόπο μοναδικό στο έργο του καλλιτέχνη». Παράλληλα, ευχήθηκε να είναι καλοτάξιδη η έκθεση και συνεχάρη τον κ. Ταξίδη για αυτήν.
Ένας τόπος σιωπής!
Μιλώντας στον «Π.Τ.», ο κ. Ταξίδης, σημειώνει μεταξύ άλλων: «Είμαι εγώ, το πώς έζησα στο Άγιο Όρος, πώς το βίωσα και κατά κάποιο τρόπο τι μου έδωσε εμένα το Άγιο Όρος, γιατί στον καθένα δίνει κάτι τελείως διαφορετικό».
Όπως λέει, «πήγα σε μοναστήρια και δύο και τρεις και τέσσερις φορές μέχρι να είμαι πλήρως ικανοποιημένος από αυτό που θα δω και από αυτό που θα λάβω. Χρειάστηκε αρκετός χρόνος για να καταλάβω τι είναι αυτό που κάνω, γιατί έκανα κάτι τελείως διαφορετικό από την προηγούμενη μου ζωγραφική. Δεν είχα ασχοληθεί ξανά με εξωτερικά, με αρχιτεκτονικά, με τα κελιά μέσα. Σε όλα μου τα προηγούμενα έργα ήταν ο άνθρωπος παρών ως φυσιογνωμία, ως υπόσταση. Εδώ είναι απών. Είναι η απουσία του ανθρώπου. Σε όλα τα έργα επικρατεί μια σιωπή κατά κάποιον τρόπο. Δεν υπάρχει ο άνθρωπος σαν εικόνα. Υπάρχει σαν εικόνιο του ανθρώπου, τα κελιά και οι εσωτερικοί χώροι».
Τονίζει χαρακτηριστικά ότι, «η εμπειρία είναι τεράστια. Είχα την ευκαιρία να μπω σε βιβλιοθήκες. Σε πολύ σημαντικά μέρη, στα οποία δεν μπαίνει άνθρωπος. Μου δόθηκε τέτοια ευκαιρία. Είδα πρωτότυπα χειρόγραφα. Είδα πως γίνεται η συντήρηση των χειρογράφων. Αυτά αποτυπώθηκαν στα έργα μου. Ήθελα να δείξω αυτό το κομμάτι. Ότι π.χ. στο Άγιο Όρος συντηρούν Ομήρου Ιλιάδα, του 14ου αιώνα, κάτι που δεν είχα φανταστεί.
Οπότε η εμπειρία ήταν τεράστια και είναι ακόμη, γιατί αυτό σε ακολουθεί. Θυμάμαι ένας μοναχός, ο πατήρ Ιωακείμ, μου έλεγε συνέχεια και το παρομοίαζε με έναν αλευρόμυλο. Άλλοι θα περάσουν, άλλοι θα σταθούν, άλλος θα το προσπεράσει, αλλά όλοι θα έχουν στις σόλες τους λίγο αλεύρι. Οπότε κάτι σου μένει και είναι και αυτό που εμείς αναζητούμε. Τι αναζητούμε στο Άγιο Όρος; Είναι μια κοινωνία που έχει τα πάντα. Είναι αυτό που θέλει ο κάθε θεατής να πάει να δει και θα το δει».
Στον χαιρετισμό του ο κ. Ταξίδης αναφέρθηκε κυρίως στα μοτίβα που κυριαρχούν στα έργα του, καθώς και στα κεντρικά στοιχεία, όπως είναι τα εσωτερικά των κελιών, οι διάδρομοι και οι πόρτες που πάντα οδηγούν κάπου, οι σκάλες που έχουν μία ανύψωση και δείχνουν τον προορισμό, «αρκεί και εμείς να θέλουμε να κάνουμε αυτό το βήμα», το φως, η φύση, η απουσία του ανθρώπου, ώστε «ο ο θεατής να κάνει μέρος της δικής του προσωπικής εμπειρίας αυτό που εγώ βίωσα».
Αναφέρθηκε επίσης σε χαρακτηριστικά περιστατικά από τα ταξίδια του στο Άγιο Όρος και από τις επαφές που είχε με τους μοναχούς και, απευθυνόμενος προς το κοινό, κατέληξε λέγοντας τα εξής: «Θα ήθελα να δείτε τα έργα όχι ως μία αναπαράσταση του Αγίου Όρους. Θέλω να τα δείτε ως την προβολή της δικής μου προσωπικής, βιωματικής εμπειρίας. Έτσι όπως εγώ έζησα το Άγιο Όρος και έτσι όπως εγώ το είδα. Ως ένα τόπο σιωπής».
Ντούρος: Μια πετυχημένη έκθεση
Στις δηλώσεις του στον «Π.Τ.», διευθυντής της Αγιορειτικής Εστίας Θεσσαλονίκης κ. Ντούρος, σημείωσε ότι ήταν από τις πιο επιτυχημένες εκθέσεις που έχουν γίνει στην Εστία, λέγοντας ότι «ο κόσμος τη δέχτηκε με μεγάλη χαρά και έτσι όπως εξελίχθηκε, νομίζουμε πως όχι μόνο έπιασε τόπο, αλλά άξιζε ο κόπος για να γίνει».
Επίσης, ο κ. Ντούρος ανέφερε για την παρουσία της έκθεσης στη Δράμα: «Η Δράμα δεν θα μπορούσε να μείνει εκτός, καθώς ο Γιώργος Ταξίδης είναι Δραμινός. Από την αρχή το είχαμε συζητήσει ότι θα έπρεπε να παρουσιαστεί στη Δράμα, μέσα στο πρόγραμμα του ταξιδιών που είναι να γίνουν σε διάφορα μέρη. Αμέσως μετά τη Δράμα, πρώτα ο Θεός, του χρόνου τον Μάρτιο, η έκθεση θα ταξιδέψει και θα πάει στην Κωνσταντινούπολη. Θα γίνει στο Σισμανόγλειο Μέγαρο, εκεί όπου είναι το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη, σε συνεργασία με το Γενικό Προξενείο με την παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη. Ήδη συζητάμε και προσπαθούμε να βρούμε χώρο κατάλληλο για να γίνει και στην Αμερική και ιδίως στη Νέα Υόρκη, μιας και είναι ο χώρος στον οποίο ο Γιώργος Ταξίδης είχε πάρει την υποτροφία. Οπότε η έκθεση αυτή, από την αρχή ξεκίνησε με τη διαδικασία του ταξιδιού. Δηλαδή ως Ταξίδης θα ταξιδέψει και η έκθεσή του…».
